Chuẩn hóa pha màu bằng công nghệ số, Dệt lụa Nam Định nâng gấp đôi năng suất

Hoạt động triển khai thí điểm nằm trong khuôn khổ nhiệm vụ “Nghiên cứu, triển khai một số giải pháp về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để tăng năng suất và phát triển bền vững cho ngành dệt may Việt Nam”, thuộc Chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2021 - 2030.

Việc lựa chọn Công ty CP Dệt Lụa Nam Định làm thí điểm xuất phát từ thực tiễn sản xuất, khi công đoạn pha màu truyền thống vẫn mang tính thủ công cao, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm cá nhân, sai số trong khâu cân hóa chất, thuốc nhuộm có thể dẫn đến tăng tỷ lệ nhuộm lại, kéo dài thời gian sản xuất và gia tăng chi phí, ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định màu và hiệu quả sản xuất. Bên cạnh đó, quy trình thủ công chưa đáp ứng yêu cầu lưu trữ, truy xuất dữ liệu công thức nhuộm, yếu tố ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng hiện đại và các đơn hàng xuất khẩu.

Trước thách thức đó, hệ thống cân đo, pha màu tự động được đưa vào vận hành thí điểm với mục tiêu chuẩn hóa và hiện đại hóa công đoạn pha màu, giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công, nâng cao độ chính xác và ổn định của quá trình nhuộm. Hệ thống cho phép định lượng hóa chất hoàn toàn tự động với sai số dưới 0,1g; toàn bộ công thức nhuộm được số hóa và lưu trữ trên phần mềm điều khiển, bảo đảm mức độ đồng nhất 100% giữa các mẻ nhuộm. Nhờ đó, quá trình pha màu trở nên nhanh chóng, chính xác và có khả năng kiểm soát cao hơn so với phương pháp truyền thống.

Hệ thống cân định lượng thuốc nhuộm tự động (Termopowder XP) tại Công ty CP Dệt lụa Nam Định.

Lãnh đạo doanh nghiệp làm việc cùng nhóm nghiên cứu để chuẩn bị triển khai.

Lãnh đạo doanh nghiệp cùng nhóm nghiên cứu đánh giá quá trình triển khai hệ thống cân, pha màu tự động tại Công ty CP Dệt lụa Nam Định

Kết quả thực nghiệm cho thấy thời gian pha màu giảm khoảng 50% so với trước đây, đồng thời dữ liệu về công thức, thời gian, lượng hóa chất và lịch sử mẻ nhuộm được lưu trữ tự động, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân tích, truy xuất và tối ưu hóa quy trình. Đặc biệt, chỉ số ΔE được kiểm soát ổn định hơn, góp phần tăng tỷ lệ nhuộm đạt ngay từ lần đầu (Right First Time - RFT) lên đến 65 – 70% và giảm đáng kể tỷ lệ nhuộm lại, qua đó tiết kiệm hóa chất, năng lượng và thời gian sản xuất.

Về năng suất lao động tại khâu cân đo, pha màu, số liệu thu thập trước và sau khi triển khai hệ thống cho thấy sự cải thiện rõ rệt. Trước khi áp dụng hệ thống tự động, thời gian trung bình để pha một mẻ màu khoảng 40 phút/mẻ; mỗi người lao động trong một ca 8 giờ chỉ pha được khoảng 6–8 mẻ, với số lao động trực tiếp là 2 người/ca. Sau khi triển khai hệ thống cân đo, pha màu tự động, thời gian trung bình để pha một mẻ màu giảm xuống còn khoảng 20 phút/mẻ và chỉ cần 1 lao động trực tiếp/ca để vận hành hệ thống. Như vậy, năng suất lao động tại khâu pha màu tăng xấp xỉ 2 lần, đồng thời giảm 50% lao động trực tiếp, tạo điều kiện để doanh nghiệp bố trí lại nhân lực sang các công đoạn khác có giá trị gia tăng cao hơn.

Không chỉ mang lại hiệu quả về năng suất và chất lượng, việc triển khai hệ thống cân đo, pha màu tự động còn góp phần thay đổi phương thức quản lý sản xuất tại xưởng Nhuộm. Từ chỗ phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm cá nhân, quá trình pha màu từng bước được kiểm soát bằng dữ liệu, minh bạch và có khả năng truy xuất. Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số của doanh nghiệp, phù hợp với định hướng phát triển sản xuất thông minh, tinh gọn và bền vững của ngành dệt may Việt Nam.

Theo đánh giá của nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp, mô hình thí điểm tại Công ty CP Dệt Lụa Nam Định có tính khả thi cao và khả năng nhân rộng cho các đơn vị dệt - nhuộm khác. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thông qua tự động hóa khâu pha màu không chỉ giải quyết những điểm nghẽn hiện hữu trong sản xuất mà còn tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng tốt hơn yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế.

Thành công bước đầu của mô hình thí điểm là minh chứng cụ thể cho hiệu quả của Chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2021–2030, đồng thời khẳng định vai trò của sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo, nghiên cứu với doanh nghiệp trong việc đưa các giải pháp khoa học - công nghệ vào thực tiễn sản xuất, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững ngành dệt may Việt Nam.

Vũ Đức Tân