Chuyển đổi số phải giải quyết bài toán thực tiễn của người dân

Ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội.

Chia sẻ tại Chương trình chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026, ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội nhấn mạnh, chuyển đổi số không phải để có thêm ứng dụng, mà để giải quyết tốt hơn những vấn đề thực tế của người dân. Câu chuyện về iHanoi là một ví dụ cho cách tiếp cận này.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, nhu cầu phản ánh các vấn đề dân sinh và tiếp cận thông tin thiết yếu cho thấy người dân cần một kênh thuận tiện hơn để sử dụng dịch vụ. Với iHanoi, người dân có thể gửi phản ánh kèm hình ảnh, vị trí và nội dung trực tiếp trên ứng dụng, thay vì phải tự tìm cơ quan có thẩm quyền và kênh tiếp nhận.

Trong lĩnh vực giáo dục, miniapp HanoiCheck được tích hợp trên iHanoi, hỗ trợ phụ huynh tra cứu thực đơn, thông tin bữa ăn và truy xuất nguồn gốc thực phẩm tại trường học. Đây là một trong những ví dụ được Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đưa ra để minh họa việc sử dụng một nền tảng phục vụ nhiều nhu cầu thực tế.

Theo số liệu được công bố, iHanoi có hơn 6,6 triệu tài khoản định danh kết nối người dân Thủ đô, khoảng 180.000 lượt người truy cập mỗi ngày và đã tiếp nhận, xử lý 263.395 phản ánh, kiến nghị.

Ông Nguyễn Anh Tuấn ước tính, nếu mỗi phản ánh trước đây cần khoảng 2 giờ để tìm hiểu quy định, viết và gửi đơn đến cơ quan chức năng, thì thực hiện trên iHanoi chỉ mất khoảng 15 phút, hệ thống có thể giúp tiết kiệm gần 500.000 giờ.

Với HanoiCheck, hệ thống đã kết nối gần 1,5 triệu học sinh. Trong giai đoạn từ ngày 1/9 đến 8/10/2026, nền tảng ghi nhận 247.339 lượt truy cập. Thống kê của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết hệ thống có 403 nhà cung cấp, 4.672 đơn vị trường học và 6.617 điểm trường.

Ông Nguyễn Anh Tuấn cho hay, trước đây Hà Nội có 73 ứng dụng và điểm tiếp cận riêng lẻ với các tiện ích như Smart Police, đặt lịch dịch vụ công và camera giao thông. Việc tích hợp các dịch vụ lên iHanoi hướng tới giảm phân tán điểm truy cập, đồng thời tái sử dụng nguồn lực về người dùng, xác thực, thông báo, bảo mật và hạ tầng kỹ thuật.

Ông Ngô Hồng Khang - Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân phường Bình Phước.

Một chia sẻ khác đến từ phường Bình Phước, thành phố Đồng Nai cho thấy, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi người dân biết sử dụng và sẵn sàng thay đổi thói quen.

Theo ông Ngô Hồng Khang - Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân phường Bình Phước, trước đây, nhiều người vẫn quen mang hồ sơ giấy đến cơ quan nhà nước để được hướng dẫn, e ngại nộp hồ sơ trực tuyến vì sợ thao tác sai hoặc gặp khó khăn. Tiền mặt cũng là phương thức thanh toán quen thuộc. Ngay cả khi đã có tài khoản định danh điện tử hay cài đặt ứng dụng số, một bộ phận người dân vẫn chưa khai thác được các tiện ích.

Từ thực tế đó, địa phương xác định chuyển đổi số ở cấp cơ sở phải gắn với thay đổi nhận thức, kỹ năng và thói quen. Phương châm được đặt ra là tuyên truyền để dân biết, giải thích để dân hiểu, hướng dẫn để dân làm, hỗ trợ để dân sử dụng được và cuối cùng là để dân hưởng lợi.

Phong trào "Bình dân học vụ số," mô hình dân vận khéo "Mỗi người dân là một công dân số" cùng Bộ tiêu chí tạm thời đánh giá, hỗ trợ hình thành công dân số giai đoạn 2026-2030 được triển khai theo định hướng này.

Những kết quả trong giải quyết thủ tục hành chính cho thấy sự chuyển biến đáng chú ý. Năm 2025, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường đạt 85,2%. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Trung tâm tiếp nhận và xử lý 19.028 hồ sơ trực tuyến, toàn bộ hồ sơ được số hóa; 18.661 hồ sơ đã giải quyết đều đúng hoặc trước hạn, không có hồ sơ quá hạn. Cùng thời gian, Trung tâm hướng dẫn 65.860 lượt người dân, tổ chức và doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính.

Trong Chiến dịch 30 ngày đêm năm 2026, toàn bộ 1.818 hồ sơ phát sinh nghĩa vụ tài chính được thanh toán trực tuyến. Tính chung 9 tháng đầu năm, địa phương ghi nhận 11.437/11.437 hồ sơ phát sinh thanh toán trực tuyến, với tổng số tiền 774.024.000 đồng.

Đối với ứng dụng Công dân số Đồng Nai - Đồng Nai City, đến ngày 5/10/2026, phường ghi nhận 18.287 lượt cài đặt. Tuy nhiên, địa phương xác định lượt cài đặt không phải thước đo cuối cùng. Điều quan trọng hơn là người dân có sử dụng được tiện ích, thực hiện giao dịch và tương tác với chính quyền hay không.

Vì vậy, vai trò của Tổ Công nghệ số cộng đồng được đặt ở vị trí quan trọng, đặc biệt trong việc hỗ trợ người cao tuổi, người yếu thế và những người chưa thành thạo công nghệ. Cách hỗ trợ cũng cần chuyển từ làm thay sang hướng dẫn để người dân tự thực hiện, từng bước hình thành khả năng sử dụng công nghệ một cách chủ động.

Từ thực tiễn triển khai tại Hà Nội và phường Bình Phước có thể thấy giá trị của chuyển đổi số nằm ở khả năng giải quyết những vấn đề cụ thể, giảm thời gian, chi phí và tạo thuận lợi cho người dân trong quá trình tiếp cận dịch vụ công. Để đạt được điều đó, bên cạnh đầu tư hạ tầng và hoàn thiện các nền tảng công nghệ, cần chú trọng hướng dẫn kỹ năng số, hỗ trợ những nhóm còn gặp khó khăn và lấy mức độ sử dụng thực tế làm thước đo hiệu quả. Khi người dân chủ động sử dụng công nghệ, còn chính quyền cung cấp dịch vụ thuận tiện, minh bạch và thiết thực hơn, chuyển đổi số mới thực sự đi vào đời sống và tạo ra giá trị bền vững.

Thanh Tùng