EU cấm chất ô nhiễm vĩnh cửu và gây rối loạn nội tiết trong đồ chơi

Cụ thể, bộ quy định mới nằm trong khuôn khổ sửa đổi quy định an toàn đồ chơi của Liên minh châu Âu (EU) gửi đi thông điệp rằng vấn đề an toàn "không thể phó mặc cho may rủi". Quy định sẽ cấm sử dụng có chủ đích các chất PFAS, cùng các dạng bisphenol (chất phụ gia hóa học dùng để sản xuất nhựa cứng và nhựa chống dính) nguy hiểm nhất.

Quy định mới thay thế chỉ thị năm 2009 và được xây dựng để thích ứng với môi trường tiêu dùng hiện đại, trong đó nhiều gia đình mua đồ chơi qua mạng, thậm chí từ các quốc gia ngoài EU. Theo EP, các quốc gia thành viên và doanh nghiệp sẽ có 4,5 năm để áp dụng đầy đủ những yêu cầu mới.

Điểm nổi bật nhất của bộ quy định là sự tăng cường mạnh mẽ các tiêu chí về hóa chất: ngoài việc duy trì lệnh cấm đối với các chất gây ung thư, đột biến gen hay độc hại cho sinh sản, EU bổ sung danh mục chất gây rối loạn nội tiết, chất độc hại cho hệ hô hấp và da, cũng như nhóm hóa chất “vĩnh cửu” PFAS. Đây là những chất gây rủi ro cao cho sự phát triển của trẻ nhỏ, đặc biệt là ở nhóm đồ chơi mà trẻ có xu hướng ngậm hoặc đưa vào miệng.

EU cấm đồ chơi chứa hóa chất vĩnh cửu.

Đối với trẻ dưới 3 tuổi, mức bảo vệ được nâng lên đáng kể. EP yêu cầu cấm hoàn toàn các loại hương liệu dễ gây dị ứng trong đồ chơi dành cho độ tuổi này.

Quy định phản ánh mối lo thực tế khi theo hệ thống cảnh báo nhanh của EU, đồ chơi liên tục nằm trong nhóm sản phẩm có số lượng cảnh báo nguy hiểm cao nhất thị trường. Việc siết chặt các giới hạn hóa chất vì vậy được xem như bước bảo vệ từ gốc, giảm thiểu nguy cơ tiềm ẩn trước khi sản phẩm tiếp cận tay trẻ em.

Tuy nhiên, an toàn hóa chất không phải là phạm vi duy nhất. Quy định mới yêu cầu nhà sản xuất phải thực hiện đánh giá toàn diện tất cả nguy cơ liên quan đến sản phẩm trước khi đưa ra thị trường. Điều này bao gồm các rủi ro vật lý, cơ khí, điện, khả năng bắt lửa, vệ sinh, bức xạ và các yếu tố khác tùy theo loại đồ chơi.

Với đồ chơi kỹ thuật số, EP khuyến nghị xem xét thêm tác động tiềm ẩn đến sức khỏe tinh thần của trẻ, một khía cạnh mới xuất hiện khi đồ chơi thông minh, có kết nối internet ngày càng phổ biến. Bộ quy định cho thấy cách tiếp cận “an toàn đa tầng”, bao phủ mọi yếu tố có thể gây ảnh hưởng đến trẻ, từ cấu tạo vật lý đến môi trường tương tác.

Một điểm đổi mới quan trọng là yêu cầu bắt buộc về “hộ chiếu sản phẩm số” (Digital Product Passport). Mỗi món đồ chơi khi bán tại thị trường EU phải có hồ sơ số kèm theo, cho phép truy xuất rõ ràng thông tin liên quan đến tiêu chuẩn an toàn, xuất xứ và mức độ tuân thủ. Theo EP, điều này giúp cải thiện hoạt động kiểm tra tại biên giới, hỗ trợ cơ quan giám sát thị trường, đồng thời tăng tính minh bạch cho người tiêu dùng đặc biệt trong bối cảnh năm 2023, EU nhập tới 6,5 tỷ euro đồ chơi, 80% trong số đó đến từ Trung Quốc.

Quy định mới cũng đặt trách nhiệm rõ ràng hơn cho toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, phân phối cho đến các nền tảng thương mại điện tử. Tất cả phải đảm bảo cung cấp cảnh báo an toàn bằng ngôn ngữ dễ hiểu, đồng thời hành động nhanh chóng khi phát hiện rủi ro.

Đặc biệt, đối với sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn nhưng được rao bán trên các nền tảng trực tuyến, EP xác định đây là “nội dung bất hợp pháp” theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA), buộc các nền tảng phải gỡ bỏ ngay lập tức. Việc mở rộng trách nhiệm sang các trung gian kỹ thuật số được đánh giá là yếu tố quan trọng nhằm chặn đứng dòng đồ chơi kém an toàn tràn vào EU thông qua kênh mua sắm online.

Nghị sĩ Marion Walsmann đánh giá bộ quy tắc mới với các hướng dẫn rõ ràng và điều khoản chuyển tiếp phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp lập kế hoạch sản xuất có trách nhiệm, đồng thời bảo đảm trẻ em được vui chơi an toàn. Đây là kết quả của thỏa thuận đạt được hồi tháng 4 giữa EP, Ủy ban châu Âu và các nước thành viên, trong đó cập nhật chỉ thị an toàn đồ chơi ban hành năm 2009.

PFAS là nhóm hóa chất bền vững, có khả năng chống nước và chống dính, được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp từ giữa thế kỷ XX. Tuy nhiên, theo Cơ quan Hóa chất châu Âu (ECHA), nhóm chất này thường xuyên gây ô nhiễm nguồn nước, đất và ngày càng bị siết chặt trên toàn cầu do rủi ro đối với môi trường và sức khỏe con người.

 Bảo Linh (theo European)