ISO 28219:2026: Chuẩn hóa nhận diện sản phẩm trong chuỗi cung ứng số

Trong chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp, một sản phẩm hoặc linh kiện có thể trải qua nhiều công đoạn và được quản lý bởi nhiều hệ thống khác nhau trước khi đến tay người sử dụng. Sự thiếu thống nhất trong phương thức nhận diện có thể khiến dữ liệu bị đứt gãy, gây khó khăn cho quản lý hàng hóa và truy xuất nguồn gốc.

ISO 28219:2026 ra đời nhằm thiết lập khuôn khổ nhận diện thống nhất, giúp thông tin sản phẩm được kết nối và sử dụng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Được công bố tháng 5/2026, ISO 28219:2026 – Packaging - Labelling and direct product marking with linear bar code and two-dimensional symbols (Bao bì - Ghi nhãn và đánh dấu trực tiếp sản phẩm bằng mã vạch tuyến tính và ký hiệu hai chiều) quy định nội dung có thể đọc bằng máy thông qua mã vạch tuyến tính, mã hai chiều và các ký hiệu liên quan, đồng thời đề cập thông tin con người có thể đọc được khi ghi nhãn hoặc đánh dấu trực tiếp lên vật phẩm, bộ phận và linh kiện.

Tiêu chuẩn cung cấp các hướng dẫn rõ ràng về nội dung có thể đọc được bằng máy và mắt thường để đảm bảo việc nhận dạng, truy xuất nguồn gốc.

Một mã nhận diện, nhiều khâu sử dụng

Điểm quan trọng của ISO 28219:2026 là hướng tới khả năng sử dụng thông tin nhận diện xuyên suốt chuỗi cung ứng. Sản phẩm được đánh dấu tại cơ sở sản xuất có thể đọc bằng thiết bị quét, sau đó tiếp tục nhận diện tại kho hàng, trong quá trình vận chuyển hoặc khi đến tay khách hàng.

Thông tin này có thể phục vụ nhiều hoạt động như quản lý tồn kho, phân phối, sản xuất, kiểm soát chất lượng, mua sắm, vận tải, cung ứng, sửa chữa và xử lý sản phẩm cuối vòng đời.

Thay vì chỉ đóng vai trò một “nhãn nhận diện”, mã trên sản phẩm còn có thể trở thành chìa khóa liên kết sản phẩm vật lý với cơ sở dữ liệu chứa thông tin chi tiết hơn. Đây là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp tự động hóa thu thập dữ liệu và nâng cao khả năng truy xuất.

ISO 28219:2026 vì vậy không chỉ quy định hình thức của mã mà còn chú trọng cách tổ chức dữ liệu bên trong. Tiêu chuẩn đề cập đến nhận dạng vật phẩm, lô hoặc mẻ sản xuất, nhận dạng duy nhất từng sản phẩm, cấu trúc và cú pháp dữ liệu, bố trí mã cũng như phần thông tin dành cho con người đọc.

Tùy mục đích quản lý, dữ liệu có thể bao gồm mã nhận diện doanh nghiệp, mã vật phẩm, phiên bản sản phẩm, số lô, ngày sản xuất hoặc mã nhận diện duy nhất của từng đơn vị sản phẩm. Nhờ đó, mức độ truy xuất có thể được thiết kế phù hợp với từng nhu cầu thực tế.

Mã hai chiều được ưu tiên

Một thay đổi đáng chú ý của phiên bản 2026 là ưu tiên sử dụng ký hiệu hai chiều, đồng thời bổ sung các định dạng URL theo ISO/IEC 18975 và bộ IEC 61406, ưu tiên định dạng có các trường dữ liệu nối tiếp và loại bỏ ký hiệu xếp chồng.

Tiêu chuẩn đề cập những công nghệ phổ biến như Data Matrix và QR Code, bên cạnh mã vạch tuyến tính. Việc ưu tiên mã hai chiều phù hợp với nhu cầu chứa và kết nối lượng thông tin lớn hơn trong môi trường sản xuất, logistics và quản lý sản phẩm ngày càng số hóa.

ISO 28219:2026 cũng hỗ trợ Data Identifier (DI) và GS1 Application Identifier (AI) để xác định ý nghĩa của các trường dữ liệu. Điều này đặc biệt quan trọng bởi khả năng truy xuất không chỉ phụ thuộc vào việc máy quét có đọc được mã hay không, mà còn ở việc các hệ thống khác nhau có hiểu và xử lý dữ liệu theo cùng một cách hay không.

Nền tảng cho truy xuất và tự động hóa

Giá trị của ISO 28219:2026 nằm ở việc tạo “ngôn ngữ chung” cho nhận diện sản phẩm giữa các mắt xích của chuỗi cung ứng. Khi thông tin được chuẩn hóa ngay từ khâu sản xuất, doanh nghiệp có thể thuận lợi hơn trong thu thập dữ liệu tự động, kiểm soát tồn kho, theo dõi linh kiện, quản lý lô hàng và truy xuất từng sản phẩm.

Đặc biệt, trong những chuỗi cung ứng có nhiều nhà sản xuất, nhà cung cấp và đơn vị logistics tham gia, một cấu trúc nhận diện thống nhất giúp giảm nguy cơ dữ liệu bị đứt đoạn khi sản phẩm chuyển từ hệ thống của doanh nghiệp này sang doanh nghiệp khác.

Tuy nhiên, ISO 28219:2026 không thay thế các yêu cầu bắt buộc về an toàn, ghi nhãn hoặc quản lý chuyên ngành đối với từng loại hàng hóa. Tiêu chuẩn đóng vai trò bổ sung, cung cấp những yêu cầu chung về đánh dấu và nhận diện có thể áp dụng cho nhiều ngành.

Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành một phần của vòng đời sản phẩm, chuẩn hóa mã nhận diện không còn đơn thuần phục vụ việc “quét mã”. ISO 28219:2026 tạo nền tảng để kết nối sản phẩm vật lý với dữ liệu số, qua đó hỗ trợ truy xuất, tự động hóa và nâng cao tính liên thông của chuỗi cung ứng.

Bảo Linh