Khi kỹ năng số trở thành động lực nâng cao năng suất

Phát triển kỹ năng số cho người lao động được xem là một trong những giải pháp quan trọng để chuyển đổi công nghệ thành năng suất thực chất. (Ảnh minh họa)

Hiện nay, sự phổ biến của các nền tảng số, phần mềm quản trị, hệ thống tự động hóa, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo đang khiến yêu cầu đối với người lao động thay đổi nhanh chóng. Kỹ năng số không còn là yêu cầu riêng đối với nhóm lao động công nghệ cao mà ngày càng trở thành năng lực nền tảng trong nhiều vị trí việc làm, từ sản xuất, logistics, thương mại đến dịch vụ.

Ở cấp độ cơ bản, người lao động cần có khả năng sử dụng các công cụ số phục vụ công việc, khai thác thông tin, trao đổi trên môi trường trực tuyến, quản lý dữ liệu và bảo đảm an toàn thông tin. Khi các quy trình nội bộ được số hóa, việc thiếu những kỹ năng này có thể khiến người lao động gặp khó khăn trong thao tác, làm chậm tiến độ và làm giảm hiệu quả của khoản đầu tư công nghệ mà doanh nghiệp đã thực hiện. Do đó, phổ cập kỹ năng số cơ bản cần được xem là nền tảng trong quá trình chuyển đổi số. Đào tạo càng sát với nhu cầu thực tế, khả năng chuyển hóa kiến thức thành hiệu quả lao động càng cao.

Bên cạnh kỹ năng cơ bản, một bộ phận lao động chủ chốt cần được đào tạo chuyên sâu hơn về công nghệ. Đây có thể là những nhóm trực tiếp vận hành dây chuyền tự động, phân tích dữ liệu, quản lý hệ thống số hoặc tham gia các hoạt động liên quan đến trí tuệ nhân tạo. Khi có đội ngũ đủ năng lực, doanh nghiệp không chỉ sử dụng công nghệ theo hướng vận hành có sẵn mà còn có thể chủ động điều chỉnh, tối ưu quy trình và tìm kiếm những phương án nâng cao hiệu quả sản xuất.

Đặc biệt, tự động hóa, dữ liệu và AI đang tạo ra những yêu cầu mới đối với kỹ năng của người lao động. Máy móc có thể đảm nhận một số công việc lặp lại, trong khi con người cần chuyển dần sang những nhiệm vụ đòi hỏi khả năng phân tích, xử lý vấn đề, kiểm soát hệ thống và ra quyết định. Điều này đặt ra yêu cầu đào tạo lại và nâng cao kỹ năng để người lao động có thể thích ứng với sự thay đổi của công việc thay vì bị động trước quá trình chuyển đổi công nghệ.

Để quá trình này diễn ra hiệu quả, doanh nghiệp cần coi đào tạo lại và nâng cao kỹ năng là một phần của chiến lược phát triển nguồn nhân lực. Các chương trình đào tạo có thể được tổ chức theo từng nhóm vị trí, gắn với công nghệ đang được triển khai và những yêu cầu cụ thể của từng công đoạn sản xuất, kinh doanh. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp tránh tình trạng đào tạo dàn trải, trong khi người lao động có thể áp dụng ngay kiến thức vào công việc.

Khi người lao động có đủ năng lực số, công nghệ mới có điều kiện phát huy đầy đủ giá trị. Quy trình được vận hành hiệu quả hơn, thời gian xử lý có thể được rút ngắn, sai sót được kiểm soát và nguồn lực được sử dụng hợp lý hơn. Từ đó, đầu tư công nghệ không dừng ở việc hiện đại hóa máy móc hay phần mềm mà có thể chuyển hóa thành những cải thiện thực chất về năng suất lao động.

 Thanh Tùng