Mực in giả gây thiệt hại kép

Mực in giả xuất hiện trên nhiều kênh bán

Thị trường mực in đang xuất hiện nhiều dạng hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, nguồn gốc xuất xứ, từ việc gắn nhãn của thương hiệu nổi tiếng đến tạo bao bì, tem nhãn và tổ chức sản xuất tương tự sản phẩm chính hãng. Những vụ việc được phát hiện gần đây tại Thanh Hóa và Hà Nội cho thấy mực in giả không chỉ được đưa vào lưu thông qua cửa hàng truyền thống mà còn được tổ chức sản xuất, giao dịch trên môi trường số.

Đáng chú ý, ngày 19/9/2026, Công an tỉnh Thanh Hóa thông tin về việc khởi tố các vụ án liên quan hành vi sản xuất, buôn bán mực in giả. Tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ BPTECH, lực lượng chức năng phát hiện hộp mực “Inkjet Print Cartridge H51CC645A” được ghi “MADE IN CHINA” dù kết quả điều tra xác định sản phẩm không có nguồn gốc từ Trung Quốc. Tang vật gồm 6.705 vỏ hộp mực, 18.500 bao bì, 20 kg túi bóng, 90 thùng mực dùng để chiết vào các hộp nhỏ, 250 hộp mực thành phẩm cùng nhiều máy móc phục vụ sản xuất.

Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, các đối tượng còn sản xuất, buôn bán mực mang nhãn “HP45”. Trong tháng 8/2026, số hàng mang nhãn HP45 và H51CC645A ghi “MADE IN CHINA” được bán cho nhiều đơn vị trong và ngoài tỉnh với giá trị hơn 150 triệu đồng. Một vụ việc khác liên quan mực HP45 giả cũng được phát hiện, với hàng hóa, nguyên liệu và máy móc phục vụ sản xuất bị thu giữ có tổng giá trị hơn 5 tỷ đồng khi tính chung các vụ việc liên quan.

 Mực in giả mạo nhãn hiệu gây thiệt hại kép. Ảnh: Chi cục QLTT Hà Nội

Không chỉ bán trực tiếp, mực in giả còn được đưa lên các kênh bán hàng trực tuyến. Tháng 7/2026, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội tạm giữ 5.061 sản phẩm mực in có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu Epson và Canon tại hai cơ sở. Một địa điểm sử dụng căn hộ chung cư làm nơi tập kết hàng, đồng thời quảng bá sản phẩm qua Facebook và Zalo.

Theo cơ quan quản lý thị trường, phương thức che giấu hàng hóa cũng có sự thay đổi. Hàng có thể được phân tán, cất xen lẫn với sản phẩm khác hoặc đưa lên những khu vực khó quan sát. Trên môi trường mạng, việc giao dịch qua hội, nhóm, thanh toán qua nhiều tài khoản và sử dụng đơn vị vận chuyển thay đổi theo từng đơn hàng khiến quá trình kiểm tra, xác minh nguồn hàng phức tạp hơn.

Đặc điểm đáng chú ý là hàng giả thường được tạo hình thức bên ngoài gần với sản phẩm chính hãng nhằm tác động vào quyết định mua hàng. Khi người mua chủ yếu dựa vào bao bì, nhãn hiệu hoặc mức giá mà không kiểm tra nguồn cung, nguy cơ mua phải sản phẩm giả sẽ tăng lên. Trong khi đó, mực in không đơn thuần là một sản phẩm tiêu hao có thể thay thế tùy ý. Thành phần mực, cấu tạo hộp mực và khả năng tương thích với thiết bị có liên quan trực tiếp đến chất lượng bản in và quá trình vận hành máy. 

Kiểm soát chuỗi cung ứng và ý thức lựa chọn sản phẩm của người dùng

Theo Thạc sĩ, luật sư Nguyễn Đình Kim Cương - Giám đốc Công ty Luật TNHH Đình Cương (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), nhận định, hành vi sản xuất, buôn bán hoặc kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu không chỉ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và môi trường cạnh tranh lành mạnh trên thị trường.

Luật sư Nguyễn Đình Kim Cương nhận định: Mực in giả không chỉ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với người sử dụng. Chất lượng mực không được kiểm soát có thể gây hư hỏng đầu phun, giảm tuổi thọ máy in, làm gián đoạn hoạt động của cơ quan, doanh nghiệp, nhất là các cơ sở giáo dục có nhu cầu in ấn tài liệu, đề thi, giáo án rất lớn. Đặc biệt, nếu sản phẩm mực in giả bán vào học đường có thể gây ra nhiều hệ lụy. Chính đơn vị sử dụng, mua bán loại sản phẩm này vi phạm pháp luật. Khi sử dụng sản phẩm kém chất lượng, các trường học có thể phát sinh chi phí sửa chữa, thay thế thiết bị, ảnh hưởng đến công tác giảng dạy và tổ chức các kỳ kiểm tra, đánh giá...

Rủi ro dễ nhận thấy nhất của mực giả là chất lượng bản in không ổn định. Canon cảnh báo mực và hộp mực giả có thể làm giảm hiệu suất máy in, tạo bản in kém chất lượng, ảnh hưởng tuổi thọ linh kiện, gây hiện tượng lem hoặc rò rỉ mực và thậm chí làm hỏng máy.

Với doanh nghiệp thường xuyên sử dụng máy in, một hộp mực có giá thấp nhưng chất lượng không bảo đảm có thể kéo theo nhiều khoản chi phí khác như thay thế linh kiện, vệ sinh thiết bị, xử lý bản in lỗi hoặc gián đoạn công việc.

Theo tổ chức chống hàng giả Imaging Supplies Coalition (ISC) tại Mỹ, hộp mực giả có thể dẫn tới chất lượng bản in kém, mực phai, thiết bị bị hư hại và phát sinh chi phí thay thế. Đây cũng là lý do không nên chỉ nhìn vào giá bán để đánh giá hiệu quả kinh tế của một hộp mực. Khoản tiết kiệm ở thời điểm mua có thể không còn ý nghĩa nếu doanh nghiệp phải xử lý sự cố máy in hoặc in lại tài liệu do chất lượng bản in không đạt yêu cầu.

Bên cạnh thiệt hại đối với người sử dụng, hàng giả còn tạo tác động đối với chính thị trường. Do đó, để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp và người tiêu dùng cần kiểm tra nguồn cung, ưu tiên nhà phân phối hoặc đại lý được ủy quyền, thận trọng với sản phẩm có giá thấp bất thường và kiểm tra dấu hiệu bảo mật trên bao bì.

Nên kiểm tra danh tính người bán, website, hình ảnh và thông tin sản phẩm; với một số sản phẩm, tem bảo mật hoặc đặc điểm nhận diện trên bao bì có thể hỗ trợ xác định hàng chính hãng. Người mua có thể kiểm tra nhãn bảo mật và quét mã QR để xác thực sản phẩm. Đây là những bước đơn giản nhưng có ý nghĩa trong bối cảnh hàng giả ngày càng được đưa lên các kênh trực tuyến và hình thức bên ngoài có thể được làm tương đồng với hàng thật.

Từ các vụ việc tại Thanh Hóa và Hà Nội, vấn đề đặt ra không chỉ là xử lý từng lô hàng vi phạm mà còn cần nâng cao khả năng nhận diện nguồn gốc, kiểm soát chuỗi cung ứng và ý thức lựa chọn sản phẩm của người sử dụng. Với những sản phẩm tác động trực tiếp đến thiết bị như mực in, lựa chọn nguồn hàng rõ ràng cũng là một biện pháp hạn chế rủi ro về chất lượng, chi phí và hiệu quả vận hành.

An Dương