Ngành xây dựng Việt Nam: Áp dụng tiêu chuẩn mới để tối ưu vật liệu, tiết kiệm chi phí
(VietQ.vn) - Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt và yêu cầu về phát triển bền vững được đặt cao, ngành xây dựng Việt Nam đang có những bước chuyển mạnh mẽ từ tư duy “xây xong là hoàn thành” sang quản trị dựa trên tiêu chuẩn kỹ thuật và tiêu chí hiệu quả sử dụng vật liệu. Việc áp dụng các bộ tiêu chuẩn mới không chỉ giúp tối ưu chi phí xây dựng mà còn nâng cao chất lượng, giảm lãng phí vật liệu và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trong nước và quốc tế.
Tiêu chuẩn xây dựng: Mấu chốt của tối ưu chi phí
Theo hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn xây dựng hiện hành ở Việt Nam, các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) và tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) là cơ sở pháp lý quan trọng đối với mọi công trình xây dựng. Những tiêu chuẩn này quy định chi tiết yêu cầu kỹ thuật, từ cấp tải trọng, khẩu độ, lựa chọn vật liệu đến kỹ thuật thi công nhằm đảm bảo an toàn, bền vững và phù hợp với điều kiện khí hậu, địa chất của từng vùng miền.
Việc tuân thủ đồng bộ tiêu chuẩn này giúp giảm thiểu các sai sót thiết kế và thi công, hạn chế phát sinh chi phí do sửa chữa, điều chỉnh sau này.
Không chỉ vậy, chi phí xây dựng được xác định thông qua các định mức kinh tế, kỹ thuật, quy chuẩn và tiêu chuẩn nhằm quản lý chặt chẽ từng hạng mục vật liệu, nhân công và thiết bị. Điều này giúp đơn vị thiết kế và nhà thầu lập dự toán chi tiết và chính xác hơn, từ đó tránh lãng phí vật liệu và tối ưu ngân sách đầu tư.
Xu hướng xanh và tiêu chuẩn công trình bền vững
Bên cạnh các tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc, ngành xây dựng cũng đang đón nhận mạnh mẽ xu hướng công trình xanh (green building) với các tiêu chí quốc tế và quốc gia về sử dụng năng lượng, vật liệu và hiệu quả chi phí trong suốt vòng đời công trình.
Tiêu chuẩn như LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) được xem như một trong những “chuẩn vàng” giúp đánh giá hiệu quả môi trường và sử dụng tài nguyên. Tại Việt Nam, số lượng công trình đạt chứng nhận LEED tăng nhanh, với hàng trăm dự án và hơn 2,6 triệu m² diện tích sàn được cấp chứng chỉ, đưa Việt Nam lần đầu lọt vào Top 10 thị trường công trình xanh LEED toàn cầu năm 2025.
Tiêu chuẩn này không chỉ hướng đến hiệu quả năng lượng mà còn bao gồm các tiêu chí về sử dụng vật liệu bền vững, tiết kiệm tài nguyên và giảm khí thải. Áp dụng từ giai đoạn thiết kế, LEED giúp chủ đầu tư và đơn vị thi công xem xét lựa chọn vật liệu phù hợp, giảm thải carbon và tối ưu chi phí dài hạn nhờ tiết kiệm năng lượng và chi phí vận hành. Bên cạnh LEED, các bộ tiêu chuẩn như LOTUS (của Việt Nam), EDGE hay Green Mark cũng được nhiều nhà đầu tư và doanh nghiệp lựa chọn trong thiết kế và xây dựng nhằm tối ưu vật liệu, năng lượng và chi phí.
Doanh nghiệp điển hình
Một trong những doanh nghiệp đi đầu trong áp dụng tiêu chuẩn xanh là Khoa Huy Hoàng – thành viên Công ty Cổ phần Tập đoàn KTG Industrial, với nhà máy được cấp chứng nhận LEED Gold cho hiệu quả năng lượng và sử dụng vật liệu bền vững. Nhà máy này chú trọng lắp đặt hệ thống xử lý không khí, giảm tiêu thụ điện và sử dụng vật liệu có hàm lượng tái chế cao, góp phần giảm chi phí vận hành dài hạn và tăng năng suất lao động.

Nhà máy của Khoa Huy Hoàng (thuộc Tập đoàn KTG Industrial) đạt chứng nhận LEED Gold, sử dụng vật liệu bền vững và tối ưu chi phí vận hành.
Chứng nhận LEED không chỉ là minh chứng năng lực của doanh nghiệp trong quản lý chất lượng xây dựng mà còn giúp thu hút khách hàng và đối tác quốc tế vốn đang ưu tiên các tiêu chí xanh và tiết kiệm chi phí vận hành trong hợp đồng dài hạn.
Trong khi đó, Saint-Gobain Việt Nam là một điển hình khác trong nhóm doanh nghiệp xây dựng và cung cấp vật liệu xanh tại Việt Nam. Công ty này đã cung cấp hệ thống vật liệu xây dựng bền vững đáp ứng các tiêu chuẩn như LOTUS và LEED, giúp các công trình giảm tiêu thụ năng lượng, cải thiện hiệu quả sử dụng vật liệu và kéo dài tuổi thọ công trình. Với văn phòng tại Hà Nội đạt chứng nhận LOTUS Gold, Saint Gobain chứng minh rằng vật liệu thân thiện môi trường có thể góp phần giảm chi phí và nâng cao chất lượng công trình.

Saint-Gobain Việt Nam đạt chứng nhận LOTUS Gold, sử dụng vật liệu bền vững, giảm tiêu thụ năng lượng và tối ưu chi phí xây dựng
Tối ưu chi phí từ quản trị theo tiêu chuẩn
Việc tích hợp tiêu chuẩn xây dựng và tiêu chí công trình xanh không chỉ giúp giảm phát thải và nâng cao chất lượng môi trường sống, mà còn là chiến lược tài chính thông minh. Các chuyên gia trong ngành cho rằng áp dụng tiêu chuẩn từ giai đoạn đầu thiết kế giúp xác định rõ phương án sử dụng vật liệu phù hợp, giảm lãng phí và chi phí sai sót khi thi công. Điều này tương tự cách các nước tiên tiến tích hợp tiêu chuẩn trong quản lý xây dựng để tối ưu chi phí tổng thể dự án.
Ngoài ra, tích hợp tiêu chuẩn môi trường và công trình xanh còn giúp doanh nghiệp tiếp cận các cơ chế tài chính hỗ trợ như tín dụng xanh hay trái phiếu xanh, qua đó giảm chi phí vốn và gia tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường.
Khi Việt Nam cam kết đạt các mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, ngành xây dựng vốn là một trong những lĩnh vực tiêu thụ nhiều tài nguyên càng chịu áp lực đổi mới mạnh mẽ. Áp dụng tiêu chuẩn mới về vật liệu, năng lượng và hiệu quả chi phí đang trở thành yếu tố cạnh tranh quan trọng cho doanh nghiệp trong nước. Việc doanh nghiệp chủ động áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật và tiêu chí bền vững ngay từ đầu không chỉ tối ưu vật liệu và chi phí xây dựng mà còn mở ra cơ hội phát triển bền vững, nâng cao uy tín và vị thế trên thị trường quốc tế.
Cẩm Anh









