Hàng hóa đóng gói tại Việt Nam nhưng mang mã vạch nước ngoài: Cách nhận diện thông tin xuất xứ gây nhầm lẫn

author 15:38 18/11/2026

(VietQ.vn) - Không ít sản phẩm được thu mua, đóng gói tại Việt Nam nhưng bao bì lại thể hiện thông tin, mã vạch gắn với hàng hóa nước ngoài. Cách ghi nhãn này có thể khiến người mua hiểu sai về nguồn gốc sản phẩm. Vì vậy, việc kiểm tra thông tin xuất xứ, nhà sản xuất và nơi đóng gói là điều cần thiết để tránh nhầm lẫn khi lựa chọn hàng hóa.

Không nên chỉ nhìn mã vạch để xác định xuất xứ

Thời gian qua, cơ quan chức năng phát hiện nhiều địa điểm sản xuất, kinh doanh bánh, kẹo, nước uống có dấu hiệu giả mạo nguồn gốc, xuất xứ. Theo thông tin điều tra được công bố, hàng hóa được thu mua từ nhiều nguồn trong nước, sau đó phân loại, đóng gói, hoàn thiện sản phẩm. Tuy nhiên, bao bì lại thể hiện thông tin và mã vạch gắn với hàng hóa có nguồn gốc từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Indonesia…

Vụ việc cho thấy thông tin về xuất xứ trên bao bì có thể bị lợi dụng để tạo ấn tượng hàng hóa được sản xuất ở nước ngoài. Người tiêu dùng vì thế cần thận trọng, không nên chỉ dựa vào hình thức bao bì, ngôn ngữ thể hiện hay mã vạch để đánh giá nguồn gốc sản phẩm.

Bánh kẹo đóng gói tại Việt Nam nhưng mang “mác” hàng ngoại (Ảnh tư liệu).

Những thông tin cần đối chiếu trên nhãn hàng hóa

Trước hết, người tiêu dùng cần chú ý các cụm từ trực tiếp thể hiện xuất xứ như “Sản xuất tại”, “Chế tạo tại”, “Xuất xứ”, “Sản phẩm của”, “Made in”,... đi kèm tên nước hoặc vùng lãnh thổ. Đây là những cách thể hiện xuất xứ hàng hóa được quy định tại khoản 2 Điều 47 Nghị định 37/2026/NĐ-CP.

Điểm cần phân biệt là thông tin về xuất xứ không đồng nhất với nơi thực hiện một công đoạn trong quá trình hoàn thiện sản phẩm. Chẳng hạn, dòng chữ “đóng gói tại Việt Nam” chỉ thể hiện địa điểm đóng gói, không tự động có nghĩa hàng hóa có xuất xứ Việt Nam. Khoản 3 Điều 47 Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định, trường hợp không xác định được xuất xứ theo quy định thì ghi nơi thực hiện công đoạn cuối cùng để hoàn thiện hàng hóa, bằng các cụm từ như “lắp ráp tại”, “đóng chai tại”, “hoàn tất tại”, “đóng gói tại” hoặc “dán nhãn tại”, kèm tên quốc gia, vùng lãnh thổ tương ứng.

Do đó, khi trên bao bì xuất hiện đồng thời thông tin về quốc gia sản xuất và nơi đóng gói, người mua cần đọc kỹ để hiểu đúng ý nghĩa từng nội dung. Không nên mặc nhiên coi hàng hóa được đóng gói tại một nước là có xuất xứ từ nước đó.

Bên cạnh thông tin ghi bằng chữ, mã số, mã vạch cũng là chi tiết thường được người tiêu dùng quan tâm khi kiểm tra hàng hóa. Tuy nhiên, không nên căn cứ riêng vào các chữ số đầu của mã vạch để xác định quốc gia sản xuất. Mã số, mã vạch được sử dụng để nhận dạng sản phẩm, hỗ trợ quản lý và lưu thông hàng hóa; tiền tố mã số không đồng nghĩa với quốc gia nơi sản phẩm được sản xuất. Vì vậy, mã vạch chỉ nên được xem là thông tin hỗ trợ nhận diện, không thay thế việc kiểm tra xuất xứ ghi trên nhãn và các căn cứ liên quan.

Một nội dung khác cần kiểm tra là tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc đơn vị chịu trách nhiệm về hàng hóa. Thông tin này giúp người mua xác định sản phẩm do đơn vị nào sản xuất, kinh doanh và có cơ sở liên hệ khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Nếu bao bì quảng bá hàng hóa có xuất xứ từ một quốc gia nhưng thông tin về nhà sản xuất, địa chỉ hoặc đơn vị chịu trách nhiệm lại không rõ ràng, người mua nên tìm hiểu thêm trước khi quyết định.

Đối với hàng hóa nhập khẩu, Điều 42 Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định nhãn gốc phải thể hiện các nội dung bắt buộc, trong đó có xuất xứ và thông tin về tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc chịu trách nhiệm về hàng hóa ở nước ngoài. Trước khi đưa hàng ra lưu thông tại Việt Nam, tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải bổ sung nhãn phụ bằng tiếng Việt theo quy định. Vì vậy, người tiêu dùng có thể đối chiếu thông tin trên nhãn gốc với nhãn phụ, chú ý những nội dung về xuất xứ và đơn vị chịu trách nhiệm.

Ngoài ra, cần chú ý sự thống nhất giữa các thông tin trên cùng bao bì. Chẳng hạn, mặt trước sản phẩm nổi bật dòng chữ thể hiện hàng hóa đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc Thái Lan, nhưng phần thông tin nhà sản xuất, địa chỉ và nhãn phụ lại không thể hiện rõ nội dung tương ứng. Hình ảnh quốc kỳ, biểu tượng, ngôn ngữ nước ngoài hay thiết kế mang phong cách của một quốc gia cũng có thể tạo cảm giác hàng nhập khẩu, nhưng bản thân những yếu tố này không đủ để chứng minh xuất xứ.

Người tiêu dùng cũng cần phân biệt thương hiệu nước ngoài với nơi sản xuất. Một sản phẩm mang thương hiệu nước ngoài vẫn có thể được sản xuất tại Việt Nam theo hoạt động đầu tư, gia công hoặc chuyển giao sản xuất hợp pháp. Tương tự, việc sử dụng nguyên liệu nhập khẩu không đồng nghĩa thành phẩm có xuất xứ từ quốc gia cung cấp nguyên liệu. Xuất xứ phải được xác định căn cứ vào quy định pháp luật và quá trình sản xuất, gia công, chế biến thực tế.

Ghi sai xuất xứ có thể gây nhầm lẫn cho người mua

Theo khoản 1 Điều 47 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu có trách nhiệm tự xác định và ghi xuất xứ hàng hóa, bảo đảm trung thực, chính xác, tuân thủ quy định pháp luật. Như vậy, doanh nghiệp không được tùy ý lựa chọn quốc gia xuất xứ để tạo lợi thế quảng bá hoặc làm tăng giá trị cảm nhận của sản phẩm.

Bên cạnh đó, Điều 10 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 nghiêm cấm tổ chức, cá nhân kinh doanh lừa dối hoặc gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng thông qua việc cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ, không chính xác về hàng hóa. Việc cố ý ghi thông tin xuất xứ không đúng thực tế có thể khiến người mua hiểu sai về sản phẩm, ảnh hưởng đến quyền lựa chọn và quyết định mua hàng.

Để hạn chế rủi ro, người tiêu dùng nên đọc kỹ nhãn hàng hóa, đối chiếu thông tin về xuất xứ, nhà sản xuất, đơn vị chịu trách nhiệm và nhãn phụ tiếng Việt. Khi các nội dung có dấu hiệu mâu thuẫn hoặc không rõ ràng, có thể yêu cầu người bán cung cấp hóa đơn, chứng từ liên quan để làm rõ nguồn gốc sản phẩm; đồng thời phản ánh tới cơ quan chức năng nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Về phía doanh nghiệp, ghi nhãn trung thực, minh bạch không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn góp phần bảo vệ uy tín thương hiệu. Thông tin về nơi sản xuất, nơi đóng gói và xuất xứ cần được thể hiện đúng bản chất, tránh cách trình bày khiến người tiêu dùng hiểu sai về nguồn gốc hàng hóa. Đây cũng là cơ sở để xây dựng niềm tin và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh trên thị trường.

Hùng Anh

Thích và chia sẻ bài viết:

tin liên quan

video hot

Về đầu trang