QCVN 89:2025/BNNMT về an toàn đối với máy cắt cỏ cầm tay dùng trong nông lâm nghiệp

Trong sản xuất nông lâm nghiệp hiện nay, máy cắt cỏ cầm tay là thiết bị quen thuộc, được sử dụng phổ biến trong làm cỏ, phát quang, chăm sóc cây trồng và vệ sinh vườn rừng. Với ưu điểm gọn nhẹ, linh hoạt và chi phí đầu tư thấp, loại máy này góp phần giảm sức lao động thủ công và nâng cao hiệu quả sản xuất. Tuy nhiên, chính sự phổ biến và tính cơ động cao cũng khiến máy cắt cỏ cầm tay trở thành nguồn tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn lao động.

Thực tế cho thấy, tai nạn liên quan đến máy cắt cỏ cầm tay vẫn xảy ra tại nhiều địa phương, chủ yếu do lưỡi cắt quay tốc độ cao, mảnh văng, rung động mạnh và tiếng ồn lớn. Ngoài ra, việc sử dụng máy không rõ nguồn gốc, thiếu trang bị bảo vệ, cùng với thói quen vận hành chưa đúng kỹ thuật của người lao động làm gia tăng nguy cơ chấn thương. Trong khi đó, công tác quản lý chất lượng và an toàn đối với loại thiết bị này còn gặp khó khăn do thị trường đa dạng về chủng loại và xuất xứ.

Trong bối cảnh đó, việc ban hành QCVN 89:2025/BNNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với máy cắt cỏ cầm tay dùng trong nông lâm nghiệp là yêu cầu cấp thiết. Quy chuẩn này đóng vai trò là cơ sở pháp lý và kỹ thuật bắt buộc, nhằm thiết lập các yêu cầu an toàn tối thiểu đối với máy cắt cỏ cầm tay được sản xuất, nhập khẩu, lưu thông và sử dụng tại Việt Nam.

Máy cắt cỏ cầm tay cần đáp ứng an toàn kỹ thuật. Ảnh minh họa

Theo QCVN 89:2025/BNNMT, quy chuẩn áp dụng đối với máy cắt cỏ cầm tay sử dụng trong nông nghiệp và lâm nghiệp, bao gồm cả máy sản xuất trong nước và máy nhập khẩu. Các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động thiết kế, chế tạo, lắp ráp, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng máy đều phải tuân thủ các yêu cầu của quy chuẩn nhằm bảo đảm an toàn cho người vận hành và những người xung quanh.

Một trong những nội dung trọng tâm của QCVN 89:2025/BNNMT là yêu cầu về an toàn cơ khí. Các bộ phận nguy hiểm như lưỡi cắt, đầu cắt và trục truyền động phải được thiết kế bảo đảm độ bền, cân bằng và có cơ cấu che chắn phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ tiếp xúc trực tiếp hoặc mảnh văng trong quá trình vận hành. Kết cấu tổng thể của máy phải ổn định, giảm rung lắc và bảo đảm khả năng kiểm soát khi sử dụng trong điều kiện địa hình phức tạp.

Bên cạnh đó, quy chuẩn quy định yêu cầu về tay cầm, cơ cấu điều khiển và thiết bị bảo vệ. Tay cầm phải được thiết kế phù hợp với tư thế lao động, có khả năng cách rung và cách nhiệt, giúp người sử dụng thao tác an toàn và giảm mệt mỏi khi làm việc kéo dài. Các cơ cấu điều khiển phải rõ ràng, dễ thao tác và bảo đảm người vận hành có thể dừng máy nhanh chóng trong trường hợp khẩn cấp.

QCVN 89:2025/BNNMT cũng đề cập đến các yếu tố an toàn liên quan đến tiếng ồn, rung động và khí thải (đối với máy sử dụng động cơ). Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người lao động mà còn có tác động lâu dài nếu tiếp xúc thường xuyên. Việc kiểm soát các thông số này theo quy chuẩn giúp giảm nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và cải thiện điều kiện làm việc trong nông lâm nghiệp.

Ngoài ra, quy chuẩn quy định yêu cầu về hướng dẫn sử dụng, bảo dưỡng và cảnh báo an toàn. Máy cắt cỏ cầm tay phải đi kèm tài liệu hướng dẫn rõ ràng, đầy đủ thông tin về cách sử dụng an toàn, các nguy cơ tiềm ẩn và biện pháp phòng ngừa. Các cảnh báo phải dễ nhận biết, giúp người sử dụng nâng cao ý thức an toàn trong quá trình vận hành.

QCVN 89:2025/BNNMT cũng đưa ra yêu cầu đối với thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp và kiểm tra chất lượng. Máy cắt cỏ cầm tay phải được kiểm tra, thử nghiệm theo các phương pháp quy định để chứng minh đáp ứng các yêu cầu an toàn trước khi đưa ra thị trường. Đây là cơ sở để cơ quan quản lý thực hiện chứng nhận hợp quy, kiểm tra và giám sát an toàn đối với thiết bị.

Việc áp dụng nghiêm túc QCVN 89:2025/BNNMT không chỉ góp phần giảm thiểu tai nạn lao động và bảo vệ sức khỏe người sử dụng mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm và uy tín của các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thiết bị nông lâm nghiệp. Đối với cơ quan quản lý, quy chuẩn là công cụ quan trọng để tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn máy móc.

Trong bối cảnh cơ giới hóa và hiện đại hóa nông lâm nghiệp đang được đẩy mạnh, QCVN 89:2025/BNNMT có vai trò thiết yếu trong việc bảo đảm hài hòa giữa hiệu quả sản xuất và an toàn lao động. Việc thực hiện nghiêm túc quy chuẩn này sẽ góp phần xây dựng môi trường lao động an toàn, bền vững và phù hợp với yêu cầu phát triển của ngành nông lâm nghiệp Việt Nam.

An Dương