TCVN 14544:2025 tiêu chí và phương pháp xác định rừng vùng ven biển

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, rừng ven biển đang trở thành “lá chắn xanh” quan trọng bảo vệ đất liền trước xói lở, nước biển dâng và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Tuy nhiên, thực tế cho thấy công tác quản lý và xác định rừng ven biển ở nhiều địa phương vẫn còn thiếu thống nhất.

Việc phân loại, kiểm kê và đánh giá chất lượng rừng chưa đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong quy hoạch, bảo tồn và khai thác bền vững. Không ít khu vực rừng ngập mặn, rừng trên cát hay vùng chuyển tiếp ven biển chưa được xác định rõ ranh giới, gây chồng lấn trong quản lý hoặc bỏ sót trong bảo vệ.

Trong khi đó, áp lực từ phát triển kinh tế, đô thị hóa và nuôi trồng thủy sản tiếp tục làm suy giảm diện tích và chất lượng rừng. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có một bộ tiêu chuẩn thống nhất nhằm nhận diện đúng rừng ven biển, làm cơ sở cho quản lý hiệu quả và phát triển bền vững.

Đáp ứng yêu cầu đó, TCVN 14544:2025 được ban hành, nêu rõ các tiêu chí và phương pháp xác định rừng vùng ven biển. Tiêu chuẩn này do cơ quan chuyên môn về lâm nghiệp biên soạn và được công bố ở cấp quốc gia, nhằm tạo khung pháp lý và kỹ thuật thống nhất trong việc nhận diện, đánh giá loại hình rừng đặc thù này.

Rừng ven biển đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong giảm thiểu rủi ro thiên tai. Ảnh minh họa

Một trong những điểm cốt lõi của tiêu chuẩn là xây dựng hệ thống tiêu chí cụ thể để xác định rừng ven biển. Theo đó, việc xác định không chỉ dựa vào yếu tố địa lý mà còn bao gồm các đặc trưng sinh thái và cấu trúc rừng. Các tiêu chí quan trọng như diện tích rừng liền vùng, độ tàn che, chiều cao cây và đặc điểm lập địa được đưa vào đánh giá. Những yếu tố này giúp phân biệt rừng ven biển với các loại rừng khác, đồng thời phản ánh đúng chất lượng và chức năng sinh thái của rừng.

Bên cạnh hệ tiêu chí, tiêu chuẩn cũng hướng dẫn chi tiết phương pháp xác định rừng. Việc sử dụng bản đồ hiện trạng rừng dạng số, kết hợp với hồ sơ thiết kế trồng rừng và dữ liệu địa lý, cho phép xác định chính xác diện tích và ranh giới rừng. Đồng thời, phương pháp điều tra thực địa thông qua các ô tiêu chuẩn được quy định cụ thể về kích thước, số lượng và cách bố trí, giúp đảm bảo tính khoa học và thống nhất trong đo đạc.

Đáng chú ý, tiêu chuẩn yêu cầu áp dụng các công cụ và công nghệ hiện đại trong quá trình xác định rừng. Việc sử dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS), dữ liệu bản đồ số và các phương pháp đo đạc tiên tiến giúp nâng cao độ chính xác, giảm sai lệch và hỗ trợ quản lý lâu dài. Đây là bước tiến quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số đang được thúc đẩy mạnh mẽ trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường.

Một nội dung quan trọng khác là việc xác định rừng gắn với đơn vị hành chính và điều kiện lập địa. Tiêu chuẩn yêu cầu đồng bộ hóa dữ liệu bản đồ, kiểm tra tính chính xác của ranh giới và đảm bảo không xảy ra chồng lấn giữa các khu vực. Điều này giúp tăng tính minh bạch trong quản lý, đồng thời tạo cơ sở cho việc quy hoạch và phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn.

Việc ban hành tiêu chuẩn không chỉ có ý nghĩa kỹ thuật mà còn mang tính chiến lược trong quản lý tài nguyên. Khi rừng ven biển được xác định rõ ràng, các chính sách bảo vệ, phục hồi và phát triển rừng sẽ có cơ sở thực tiễn hơn. Đồng thời, tiêu chuẩn cũng hỗ trợ các hoạt động kiểm kê rừng, giám sát biến động và đánh giá hiệu quả các chương trình trồng rừng ven biển.

Trong bối cảnh Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, rừng ven biển đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong giảm thiểu rủi ro thiên tai. Việc áp dụng TCVN 14544:2025 sẽ góp phần nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ hệ sinh thái và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

An Dương