TCVN 6313:2025: Hướng dẫn bảo đảm an toàn cho trẻ em

Bảo đảm an toàn cho trẻ từ khâu thiết kế

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6313:2025 về “Các khía cạnh an toàn - Hướng dẫn về an toàn cho trẻ em” được xây dựng nhằm hỗ trợ việc xem xét các nguy cơ đối với trẻ khi xây dựng, sửa đổi hoặc thay thế tiêu chuẩn và các quy định kỹ thuật. Tiêu chuẩn này thay thế TCVN 6313:2008, chấp nhận tương đương có sửa đổi ISO/IEC Guide 50:2014.

Việc ban hành tiêu chuẩn xuất phát từ đặc điểm của trẻ em là thích khám phá nhưng chưa có đủ kinh nghiệm và khả năng nhận biết nguy hiểm. Trẻ có thể sử dụng sản phẩm hoặc tương tác với môi trường theo những cách người lớn khó dự đoán, từ đó dẫn đến nguy cơ bị thương tích.

Do vậy, bảo đảm an toàn cho trẻ không thể chỉ dựa vào sự giám sát của người lớn hay yêu cầu trẻ tránh xa nguy hiểm. Các nguy cơ cần được nhận diện và phòng ngừa ngay từ khâu thiết kế sản phẩm, xây dựng hướng dẫn sử dụng và cảnh báo an toàn.

TCVN 6313:2025 cung cấp thông tin tham khảo cho các tổ chức xây dựng tiêu chuẩn, nhà thiết kế, nhà sản xuất, nhà cung cấp dịch vụ, nhà giáo dục và những người làm công tác hoạch định chính sách. Mục tiêu là giảm thiểu nguy cơ tử vong, thương tích nghiêm trọng, đồng thời tạo điều kiện để trẻ khám phá và phát triển.

Nhận diện nguy cơ từ đặc điểm phát triển của trẻ

Một nội dung trọng tâm của TCVN 6313:2025 là hướng dẫn đánh giá nguy cơ gây thương tích dựa trên đặc điểm phát triển và hành vi của trẻ.

Tiêu chuẩn xem xét nhiều yếu tố như thể chất, khả năng vận động, sinh lý, nhận thức và hành vi khám phá. Những đặc điểm này thay đổi theo độ tuổi, khiến trẻ có thể gặp những nguy cơ khác nhau khi tiếp xúc với cùng một sản phẩm hoặc môi trường.

Theo tiêu chuẩn, trẻ em được xác định là người dưới 16 tuổi, phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam. Đây là điểm khác biệt so với ISO/IEC Guide 50:2014, trong đó xác định trẻ em là người dưới 14 tuổi.

Khi đánh giá rủi ro, cần xem xét mức độ nghiêm trọng của tổn hại và khả năng xảy ra tổn hại. Việc đánh giá cũng cần tính đến môi trường sống, khả năng giám sát của người chăm sóc và cách trẻ có thể tương tác với sản phẩm trong thực tế.

Trên cơ sở đó, các biện pháp phòng ngừa được lựa chọn phù hợp. Ưu tiên hàng đầu là loại bỏ mối nguy ngay từ khâu thiết kế. Nếu chưa thể loại bỏ hoàn toàn, cần tìm cách hạn chế khả năng trẻ tiếp xúc với mối nguy hoặc giảm mức độ nghiêm trọng của thương tích.

Tiêu chuẩn cũng đề cập đến hai cách tiếp cận bảo vệ: chủ động và bị động. Biện pháp chủ động đòi hỏi người sử dụng phải thực hiện một hành động để được bảo vệ; trong khi biện pháp bị động có thể phát huy tác dụng mà không cần người dùng thực hiện hành động đó. Khi có thể, thiết kế sản phẩm nên ưu tiên biện pháp bảo vệ bị động nhằm giảm sự phụ thuộc vào khả năng nhận biết và phản ứng của trẻ.

Bên cạnh đó, tiêu chuẩn cũng cung cấp danh sách kiểm tra để hỗ trợ nhận diện các mối nguy, thương tích tiềm ẩn và xem xét giải pháp phòng ngừa.

Nhìn chung, TCVN 6313:2025 cung cấp hướng dẫn để các tổ chức xây dựng tiêu chuẩn và các bên liên quan xem xét an toàn trẻ em một cách có hệ thống. Việc nhận diện nguy cơ từ sớm, lựa chọn giải pháp bảo vệ phù hợp và chú trọng an toàn trong thiết kế sản phẩm sẽ góp phần hạn chế tai nạn không mong muốn. Qua đó, tiêu chuẩn hướng tới xây dựng môi trường an toàn hơn, giúp trẻ em được khám phá, trải nghiệm và phát triển phù hợp với lứa tuổi.

Thanh Tùng