TCVN 13988:2024 về yêu cầu truy xuất nguồn gốc trong chuỗi cung ứng rượu vang

Đáp ứng 4 nguyên tắc chung về truy xuất nguồn gốc

Trong chuỗi cung ứng rượu vang, việc kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, quá trình sản xuất và lưu thông sản phẩm có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý chất lượng, bảo đảm tính minh bạch và tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Đáp ứng yêu cầu đó, TCVN 13988:2024 về “Truy xuất nguồn gốc - Yêu cầu đối với chuỗi cung ứng rượu vang” đã được công bố. Tiêu chuẩn đưa ra yêu cầu cụ thể đối với các bên tham gia chuỗi cung ứng rượu vang làm từ nho nhằm phục vụ hoạt động truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, tiêu chuẩn áp dụng cho việc quản lý định danh, thu thập, lưu trữ và chia sẻ thông tin trong chuỗi cung ứng rượu vang.

Theo tiêu chuẩn, hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với chuỗi cung ứng rượu vang phải đáp ứng các yêu cầu chung quy định trong TCVN 12850:2019. Trong đó, 4 nguyên tắc chung của hệ thống truy xuất cần bảo đảm gồm:

Thứ nhất, nguyên tắc “Một bước trước - một bước sau”: bảo đảm khả năng giám sát, nhận diện được công đoạn sản xuất, kinh doanh trước đó và công đoạn sản xuất, kinh doanh tiếp theo đối với một sản phẩm, hàng hóa.

Thứ hai, nguyên tắc “Sẵn có của phần tử dữ liệu chính”: các phần tử dữ liệu chính phải được thu thập, lưu trữ và cập nhật kịp thời trong các báo cáo thông tin chi tiết về những sự kiện quan trọng trong quá trình sản xuất và chuỗi cung ứng.

Thứ ba, nguyên tắc “Minh bạch”: hệ thống truy xuất nguồn gốc phải đáp ứng yêu cầu về tính minh bạch tối thiểu thông qua việc sử dụng dữ liệu tĩnh về khách hàng, bên cung ứng, sản phẩm và các điều kiện sản xuất.

Thứ tư, nguyên tắc “Sự tham gia đầy đủ các bên truy xuất nguồn gốc”: hệ thống truy xuất nguồn gốc phải có sự tham gia đầy đủ của các bên liên quan trong tổ chức.

Yêu cầu truy xuất trong từng giai đoạn của chuỗi cung ứng

Bên cạnh đó, TCVN 13988:2024 cũng xác định rõ yêu cầu đối với các cơ sở trong từng giai đoạn của chuỗi cung ứng, bao gồm: cơ sở trồng nho, cơ sở sản xuất rượu vang, cơ sở bán buôn, cơ sở trung chuyển, cơ sở chiết rót/đóng gói, cơ sở phân phối thành phẩm và cơ sở bán lẻ.

Cụ thể, đối với cơ sở trồng nho, tiêu chuẩn yêu cầu lưu giữ thông tin về địa điểm trồng, giống nho, quá trình chăm sóc, thu hoạch và các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đã sử dụng. Mỗi thửa hoặc ô trồng nho cần được định danh bằng mã truy vết địa điểm, liên kết với thông tin về sản phẩm thu hoạch và được cung cấp khi giao nho cho đơn vị tiếp theo.

Đối với cơ sở sản xuất rượu vang, yêu cầu trọng tâm là quản lý thông tin về nguyên liệu đầu vào, phụ gia, nhà cung cấp, địa điểm thu hoạch và ngày tiếp nhận. Cơ sở cần sử dụng mã truy vết để định danh địa điểm, sản phẩm và đơn vị logistics, qua đó liên kết thông tin nguyên liệu với quá trình sản xuất.

Đối với cơ sở bán buôn, tiêu chuẩn yêu cầu lưu hồ sơ về lượng rượu nhận vào, gửi đi và các hoạt động xử lý liên quan. Thông tin về sản phẩm, số lô, thùng chứa và đơn vị vận chuyển phải được định danh, liên kết với bên giao, bên nhận để bảo đảm khả năng truy xuất trong quá trình lưu thông.

Đối với cơ sở trung chuyển, yêu cầu chính là duy trì thông tin định danh của hàng hóa trong quá trình vận chuyển giữa các khâu. Cơ sở cần lưu giữ mã truy vết sản phẩm, số lô và mã truy vết vận chuyển để xác định hàng hóa khi cần kiểm tra, đối chiếu.

Đối với cơ sở chiết rót/đóng gói, tiêu chuẩn yêu cầu quản lý thông tin từ khi tiếp nhận rượu số lượng lớn đến khi chiết rót, đóng gói thành phẩm và chuyển đi. Các thông tin về sản phẩm, số lô, thùng chứa và đơn vị logistics phải được ghi nhận; đồng thời, cơ sở cần lưu thông tin liên quan đến các yếu tố phục vụ quá trình xử lý như nước rửa thiết bị và hóa chất làm sạch.

Đối với cơ sở phân phối thành phẩm, việc truy xuất tập trung vào quản lý hàng hóa sau đóng gói, bao gồm tiếp nhận, lưu kho, vận chuyển và các trường hợp đóng gói hoặc dán nhãn lại. Cơ sở phải duy trì thông tin về mã truy vết sản phẩm, số lô, đơn vị vận chuyển và liên kết dữ liệu hàng hóa với địa điểm của bên giao, bên nhận.

Đối với cơ sở bán lẻ, tiêu chuẩn yêu cầu lưu thông tin về mã truy vết vận chuyển, số lô của hàng hóa tiếp nhận và thông tin liên quan khi trả hàng cho nhà cung cấp. Việc ghi nhận, liên kết dữ liệu giữa điểm bán, nhà phân phối và hàng hóa giúp duy trì khả năng truy xuất đến khâu cuối cùng của chuỗi cung ứng.

Như vậy, TCVN 13988:2024 đưa ra các yêu cầu truy xuất nguồn gốc tương ứng với từng công đoạn, từ trồng nho, sản xuất đến phân phối và bán lẻ. Việc quản lý thống nhất thông tin về địa điểm, sản phẩm, số lô và vận chuyển giúp các bên xác định nguồn gốc, theo dõi quá trình lưu chuyển của rượu vang và cung cấp thông tin khi cần truy xuất.

TCVN 13988:2024 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/GS1 Mã số mã vạch và truy xuất nguồn gốc biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (nay là Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia) đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Thanh Tùng