Tiêu chuẩn hỗ trợ số hóa dữ liệu kiểm tra không phá hủy

Trong nhiều lĩnh vực như hàng không, năng lượng hay sản xuất công nghiệp, việc kiểm tra độ an toàn của công trình và thiết bị là yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên, thay vì phải tháo rời hay phá hủy cấu trúc để đánh giá chất lượng, các chuyên gia ngày nay có thể sử dụng phương pháp kiểm tra không phá hủy (NDT). Khi lĩnh vực này bước vào quá trình chuyển đổi số, các tiêu chuẩn mới đang đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và chia sẻ dữ liệu kiểm tra hiệu quả hơn.

Hãy hình dung lần gần đây nhất bạn lên máy bay, đi qua một cây cầu hay sử dụng nhiên liệu được vận chuyển qua đường ống ngầm. Những cấu trúc đó hiếm khi bị tháo rời hoặc phá hủy để kiểm tra độ bền, nhưng vẫn vận hành an toàn. Điều này có được nhờ các phương pháp kiểm tra không phá hủy (NDT) - một nhóm công nghệ giúp phát hiện khuyết tật, đánh giá đặc tính vật liệu và kiểm tra độ an toàn của cấu trúc mà không làm hư hại đối tượng được kiểm tra.

NDT đang được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp như hàng không vũ trụ, năng lượng, sản xuất và quốc phòng. Hiện nay, lĩnh vực này cũng đang trải qua quá trình chuyển đổi số, trong đó dữ liệu kiểm tra ngày càng được số hóa và quản lý trên các hệ thống kỹ thuật số.

Nhằm hỗ trợ quá trình này, Ủy ban về kiểm tra không phá hủy của ASTM International (E07) đã cập nhật hai tiêu chuẩn liên quan đến DICONDE (Digital Imaging and Communication in Nondestructive Evaluation) - tiêu chuẩn quốc tế về quản lý, lưu trữ và trao đổi dữ liệu NDT dạng số. 

DICONDE được phát triển từ năm 2004 nhằm tạo ra một định dạng dữ liệu thống nhất cho việc lưu trữ, truyền tải và lưu trữ lâu dài các hình ảnh công nghiệp thu được từ nhiều phương pháp kiểm tra khác nhau. Hai tiêu chuẩn vừa được sửa đổi gồm hướng dẫn về DICONDE (E3169) và thực hành tiêu chuẩn DICONDE cho phương pháp kiểm tra siêu âm (E2663).

Ảnh minh hoạ.

Theo Andrew Ferro, Chủ tịch tiểu ban DICONDE và kỹ sư trưởng tại GE Aerospace, đây là một định dạng tệp trung lập, không phụ thuộc vào nhà sản xuất thiết bị. Nhờ đó, dữ liệu có thể được truyền giữa các hệ thống khác nhau, ngay cả khi chúng được sản xuất bởi các hãng khác nhau. Khả năng này giúp các hệ thống có thể “giao tiếp” với nhau, tạo nên tính tương thích và chia sẻ dữ liệu hiệu quả. Khung DICONDE được xây dựng dựa trên hệ thống DICOM (hình ảnh kỹ thuật số và truyền thông trong y học), vốn được các bệnh viện trên toàn thế giới sử dụng để lưu trữ và chia sẻ hình ảnh y tế như MRI, X-quang hay CT.

Trong thực tế, các phương pháp NDT như siêu âm hay chụp ảnh bức xạ cho phép chuyên gia kiểm tra bên trong vật liệu để phát hiện các vết nứt nhỏ, khoảng rỗng hoặc dấu hiệu ăn mòn mà mắt thường không thể nhìn thấy. Tuy nhiên, dữ liệu thu được từ các thiết bị kiểm tra trước đây thường được lưu trữ dưới dạng định dạng riêng của từng nhà sản xuất, gây khó khăn cho việc chia sẻ và truy cập.

DICONDE ra đời nhằm giải quyết vấn đề này, giúp mọi dữ liệu từ quá trình kiểm tra NDT có thể được lưu trữ theo định dạng chuẩn và sử dụng trên nhiều hệ thống khác nhau.

Phiên bản sửa đổi của tiêu chuẩn E3169 đóng vai trò như “cửa ngõ” giúp người dùng hiểu cách hoạt động của hệ thống DICONDE, cũng như cách sử dụng các siêu dữ liệu để quản lý thông tin như mã sản phẩm, số seri, thiết lập máy quét, kích thước hình ảnh hay thời gian kiểm tra.

Trong khi đó, tiêu chuẩn E2663 tập trung vào phương pháp kiểm tra siêu âm, một trong những kỹ thuật NDT phổ biến nhất. Phiên bản mới đã mở rộng khả năng hỗ trợ dữ liệu dạng sóng cũng như dữ liệu hình ảnh siêu âm, giúp việc lưu trữ và phân tích thông tin kiểm tra trở nên đầy đủ hơn.

Theo các chuyên gia, bước tiếp theo là thúc đẩy doanh nghiệp và cơ quan quản lý áp dụng rộng rãi các tiêu chuẩn này trong thực tế. Khi đó, dữ liệu kiểm tra sẽ luôn có thể truy cập và sử dụng lâu dài, không phụ thuộc vào các định dạng riêng của từng nhà cung cấp phần mềm hay thiết bị.

Tiểu My