Trung Quốc ban hành tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc đầu tiên về an toàn mỹ phẩm

Vừa qua, cơ quan tiêu chuẩn hóa Trung Quốc đã công bố tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc GB 7916-2026 – Cosmetics – General Safety Requirements (Mỹ phẩm – Yêu cầu chung về an toàn). Theo Cơ quan Quản lý Sản phẩm Y tế Quốc gia Trung Quốc (NMPA), tiêu chuẩn sẽ chính thức được áp dụng từ ngày 1/1/2028. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong quản lý mỹ phẩm tại Trung Quốc, khi yêu cầu quản lý được nâng từ phạm vi chủ yếu tập trung vào vệ sinh sản phẩm sang một hệ thống kiểm soát an toàn toàn diện hơn.

GB 7916-2026 sẽ thay thế Hygienic Standard for Cosmetics – Tiêu chuẩn vệ sinh đối với mỹ phẩm, được ban hành từ năm 1987. Sau gần bốn thập kỷ phát triển của ngành công nghiệp mỹ phẩm, hệ thống yêu cầu mới được xây dựng nhằm tạo ra chuẩn an toàn nền tảng áp dụng đối với mỹ phẩm được sản xuất và kinh doanh tại thị trường Trung Quốc.

 Trung Quốc ban hành tiêu chuẩn bắt buộc đầu tiên đối với mỹ phẩm

Từ quản lý vệ sinh sang kiểm soát an toàn toàn diện

Sự thay đổi lớn nhất của GB 7916-2026 nằm ở cách tiếp cận quản lý. Thay vì chủ yếu xem xét điều kiện vệ sinh và một số chỉ tiêu đơn lẻ, tiêu chuẩn mới hướng tới xây dựng những yêu cầu an toàn bắt buộc xuyên suốt đối với sản phẩm mỹ phẩm.

Có thể thấy, Trung Quốc đang định hình hệ thống quản lý tiêu chuẩn mỹ phẩm theo mô hình “một cơ thể, hai cánh”. Trong đó, GB 7916-2026 cùng các tiêu chuẩn quốc gia khác đóng vai trò khung chính; Tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn mỹ phẩm và các tiêu chuẩn ngành là hai nhóm hỗ trợ. Mục tiêu là đưa những yêu cầu trước đây còn phân tán vào một hệ thống thống nhất và dễ áp dụng hơn.

Tiêu chuẩn đồng thời làm rõ các khái niệm liên quan đến chất bị cấm, thành phần bị hạn chế sử dụng, chất lọc tia cực tím, chất tạo màu và vật liệu bao gói, qua đó tạo nền tảng rõ ràng hơn cho hoạt động sản xuất, đánh giá an toàn cũng như quản lý mỹ phẩm trên thị trường.

Việc hoàn thiện khuôn khổ này diễn ra trong bối cảnh ngành mỹ phẩm Trung Quốc tăng trưởng mạnh. Dẫn số liệu từ CIRS Group cho biết số doanh nghiệp sản xuất mỹ phẩm tại Trung Quốc đã tăng từ hơn 70 doanh nghiệp năm 1980 lên trên 6.000 doanh nghiệp vào năm 2026. Quy mô thị trường mỹ phẩm Trung Quốc trong năm 2025 được ước tính đã vượt 1.100 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 163 tỷ USD.

Siết yêu cầu đối với mỹ phẩm trẻ em và vùng nhạy cảm

Một nội dung nổi bật của GB 7916-2026 là áp dụng nguyên tắc quản lý theo mức độ rủi ro, trong đó các sản phẩm có nguy cơ cao phải đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt hơn.

Theo đó, mỹ phẩm dành cho trẻ em và mỹ phẩm sử dụng tại những vị trí nhạy cảm như vùng mắt, lông mi và môi phải đáp ứng mức kiểm soát vi sinh chặt hơn mỹ phẩm thông thường. Giới hạn tổng số vi sinh vật hiếu khí được phép đối với những nhóm sản phẩm này nghiêm ngặt gấp 10 lần so với mỹ phẩm thông thường.

Tiêu chuẩn cũng quy định giới hạn đối với vi khuẩn, nấm mốc và nấm men trong sản phẩm. Một số vi sinh vật có khả năng gây nguy cơ đối với sức khỏe như coliform chịu nhiệt, Staphylococcus aureus và Pseudomonas aeruginosa không được phép hiện diện trong mỹ phẩm theo các yêu cầu được quy định.

Điểm đáng chú ý là Trung Quốc đã tham khảo các giới hạn vi sinh trong tiêu chuẩn ISO nhưng mở rộng yêu cầu nghiêm ngặt hơn đối với nhóm sản phẩm có nguy cơ cao. Cụ thể, tiêu chuẩn quốc tế áp dụng giới hạn tối đa 100 đơn vị hình thành khuẩn lạc trên mỗi gam hoặc mililít đối với mỹ phẩm dành cho trẻ dưới 3 tuổi. Trong GB 7916-2026, Trung Quốc mở rộng mức yêu cầu này đối với mỹ phẩm dành cho trẻ em dưới 12 tuổi.

Kiểm soát chặt kim loại nặng và chất có nguy cơ gây hại

Không chỉ kiểm soát vi sinh vật, GB 7916-2026 còn tăng cường yêu cầu đối với các hóa chất và chất ô nhiễm có thể ảnh hưởng tới sức khỏe người sử dụng.

Tiêu chuẩn thiết lập giới hạn tối đa đối với tám chất có hại, trong đó có những kim loại nặng đáng chú ý như thủy ngân, chì, asen và cadimi. Đây là những chất cần được kiểm soát nghiêm ngặt do nguy cơ gây tác động bất lợi tới sức khỏe nếu người sử dụng tiếp xúc ở mức vượt giới hạn cho phép. Đáng chú ý, tiêu chuẩn áp dụng cách tiếp cận dựa trên rủi ro đối với dư lượng của một số chất như methanol, 1,4-dioxane, amiăng và benzen.

Theo đó, nếu nguyên liệu được sử dụng trong mỹ phẩm có khả năng đưa những chất này vào thành phẩm, nhà sản xuất phải bảo đảm sản phẩm cuối cùng đáp ứng giới hạn an toàn tương ứng. Với những sản phẩm không sử dụng nguyên liệu có nguy cơ phát sinh các chất nói trên, hoạt động thử nghiệm có thể được xác định phù hợp hơn dựa trên nguy cơ thực tế.

Bên cạnh việc thống nhất hệ thống quản lý trong nước, GB 7916-2026 còn thể hiện xu hướng tăng cường hài hòa với các yêu cầu quốc tế. Khuôn khổ mới tham khảo những nguyên tắc trong Quy định mỹ phẩm của Liên minh châu Âu – Quy định (EC) số 1223/2009, đồng thời đưa các yêu cầu về giới hạn vi sinh theo hướng tương thích với các tiêu chuẩn ISO. Việc Trung Quốc ban hành GB 7916-2026 vì vậy không đơn thuần là sửa đổi một bộ chỉ tiêu kỹ thuật. Từ kiểm soát vi sinh, kim loại nặng và các chất nguy hại đến việc dành yêu cầu cao hơn cho mỹ phẩm trẻ em và sản phẩm sử dụng ở vùng nhạy cảm, tiêu chuẩn mới cho thấy hướng quản lý mỹ phẩm đang chuyển mạnh sang phòng ngừa rủi ro và bảo đảm an toàn trong toàn bộ vòng đời sản phẩm. Với quy mô lớn của thị trường mỹ phẩm Trung Quốc, những yêu cầu này cũng sẽ đặt ra yêu cầu thích ứng đáng kể đối với các nhà sản xuất và doanh nghiệp muốn đưa sản phẩm vào thị trường này từ năm 2028.

Bảo Linh