5 'dòng chảy' lớn đang làm thay đổi diện mạo pháp luật kinh doanh Việt Nam

Chia sẻ tại hội thảo công bố báo cáo "Dòng chảy pháp luật kinh doanh tại Việt Nam năm 2025" do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức mới đây, PGS. TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho biết, "Báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh 2025" xoay quanh 5 dòng chảy lớn. Dòng chảy thứ nhất phản ánh sự chuyển biến mạnh mẽ về tư duy quản lý nhà nước, từ tư duy "quản lý" sang tư duy "kiến tạo phát triển". Đây là lần đầu tiên cộng đồng doanh nghiệp cảm nhận rõ ràng rằng kinh tế tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, và doanh nghiệp được nhìn nhận như một chủ thể phát triển chứ không chỉ là đối tượng quản lý.

Đặc biệt, Nghị quyết 206/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật đã tạo nên một dấu ấn lịch sử. Lần đầu tiên, Chính phủ được trao cơ chế để xử lý ngay những điểm nghẽn pháp lý cấp bách mà không phải chờ đợi quy trình sửa luật kéo dài nhiều năm.

Chỉ trong chưa đầy 8 tháng 15 nghị quyết đã được ban hành để tháo gỡ các khó khăn liên quan đến quy hoạch, đất đai, khoáng sản, thực phẩm, đầu tư, dữ liệu, thủ tục hành chính. Những quyết sách này đã tạo dựng niềm tin kinh doanh rất lớn, niềm tin rằng thể chế đang thực sự chuyển động cùng nhịp với sự phát triển.

PGS. TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam.

Dòng chảy thứ hai ghi nhận sự đổi mới tư duy lập pháp nhìn từ thực tiễn soạn thảo văn bản pháp luật. Một xu hướng rất tích cực có thể nhận thấy là các đạo luật ngày càng được xây dựng theo hướng quy định nguyên tắc, khung khổ chung; trong khi các nội dung chi tiết được giao cho Chính phủ và các bộ, ngành quy định linh hoạt hơn. Cách tiếp cận này giúp chính sách có khả năng phản ứng nhanh hơn với thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế số và công nghệ thay đổi rất nhanh.

Dòng chảy thứ ba phản ánh những chuyển biến rất đáng ghi nhận trong cải cách hành chính và xây dựng Chính phủ số. Qua khảo sát doanh nghiệp trên phạm vi toàn quốc, gần 90% doanh nghiệp đánh giá rằng thủ tục hành chính trực tuyến dễ dàng thực hiện, tiết kiệm thời gian và tiết kiệm chi phí so với cách làm truyền thống. Thời gian xử lý hồ sơ được rút ngắn; mức độ minh bạch cao hơn; việc tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn rõ rệt. Đây là những kết quả rất đáng tự hào và phản ánh đúng tinh thần đồng hành giữa Nhà nước và doanh nghiệp.

Dòng chảy thứ tư đề cập đến hoạt động tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý cho doanh nghiệp. Trong năm vừa qua, hơn 2.000 vướng mắc từ cộng đồng DN đã được tiếp nhận, phân loại và xử lý. Đây là một nỗ lực rất lớn của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương, thể hiện tinh thần lắng nghe và cầu thị chưa từng có.

"Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng cải cách thể chế là một quá trình liên tục, lâu dài, và những kết quả đạt được trong năm 2025 chính là nền tảng vững chắc để chúng ta tiếp tục bước những bước dài hơn trong giai đoạn tới", ông Hùng cho hay.

Dòng chảy thứ năm, Báo cáo đề cập tới "kinh tế tầm thấp", một không gian tăng trưởng mới đang được nhiều quốc gia quan tâm trong bối cảnh kinh tế số và công nghệ phát triển mạnh mẽ. Đây không chỉ là lĩnh vực công nghệ mới, mà còn là cơ hội để Việt Nam khai phá những biên giới tăng trưởng mới, với tiềm năng có thể đạt quy mô khoảng 10 tỷ USD và tạo ra khoảng 1 triệu việc làm chất lượng cao vào năm 2035. Muốn nắm bắt cơ hội đó, điều quan trọng nhất vẫn là thể chế. Muốn có đổi mới sáng tạo, phải có không gian thử nghiệm. Muốn có mô hình kinh doanh mới, phải có hành lang pháp lý phù hợp.

Theo VCCI, những chuyển động mạnh mẽ của năm 2025 đã tạo dựng niềm tin đáng kể cho cộng đồng doanh nghiệp về một môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng minh bạch, thuận lợi và cởi mở.

Tiểu My