Đại hội đồng IEC 2026: Định hình vai trò tiêu chuẩn trong thế giới không ngừng biến động

author 18:34 17/11/2026

(VietQ.vn) - Chuyển đổi số, phát triển xanh và niềm tin vào công nghệ là những nội dung trọng tâm tại Đại hội đồng IEC lần thứ 90. Hội nghị đặt ra yêu cầu đổi mới hoạt động tiêu chuẩn hóa để theo kịp công nghệ, đồng thời duy trì sự đồng thuận và hợp tác quốc tế.

Khi công nghệ đặt ra những yêu cầu mới

Với sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, hệ thống năng lượng và tự động hóa đang đặt hoạt động tiêu chuẩn hóa trước sức ép buộc phải thay đổi để thích nghi. Công nghệ ngày càng kết nối chặt chẽ, trong khi yêu cầu quản lý giữa các thị trường vẫn có nhiều khác biệt. Việc xây dựng những chuẩn mực chung vì thế vừa phải theo kịp đổi mới, vừa bảo đảm an toàn và khả năng phối hợp giữa các hệ thống.

Đây cũng là những vấn đề được đặt ra tại Đại hội đồng lần thứ 90 của Ủy ban Kỹ thuật điện quốc tế (IEC). Với thông điệp “Phát triển toàn cầu được thúc đẩy bởi tiêu chuẩn”, hội nghị do Ủy ban Kỹ thuật điện, Điện tử và Công nghệ thông tin Đức (DKE) đăng cai, hướng sự quan tâm vào vai trò của tiêu chuẩn trong một thế giới đang chuyển mạnh sang điện khí hóa và công nghệ kết nối.

Trong thông điệp gửi tới hội nghị, Chủ tịch IEC Jim Matthews đã nhấn mạnh vai trò của tiêu chuẩn và đánh giá sự phù hợp trong tạo dựng niềm tin, bảo đảm khả năng kết nối và hỗ trợ tiếp cận thị trường công bằng. Những đóng góp này có ý nghĩa thiết thực đối với phát triển năng lượng sạch, chuyển đổi số và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Chủ tịch IEC, ông Jim Matthews

Thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển xanh thông qua tiêu chuẩn

Một trong những nội dung đáng chú ý tại Đại hội đồng IEC năm nay là định hướng phát triển tiêu chuẩn thông minh, trong đó các yêu cầu kỹ thuật được tổ chức dưới dạng dữ liệu để máy móc và phần mềm có thể đọc, diễn giải và khai thác. Sự chuyển đổi này xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của các ngành công nghiệp hiện đại, khi thiết bị, hệ thống điều khiển và quy trình sản xuất ngày càng phụ thuộc vào khả năng trao đổi, xử lý dữ liệu một cách liên tục và chính xác.

Thay vì chỉ được sử dụng như những tài liệu tham khảo truyền thống, tiêu chuẩn khi được số hóa có thể hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận, khai thác và tích hợp các yêu cầu kỹ thuật hiệu quả hơn trong quá trình nghiên cứu, thiết kế và phát triển sản phẩm. Nhận thấy tiềm năng đó, DKE đã đưa chủ đề tiêu chuẩn thông minh vào chương trình hội nghị, đồng thời tổ chức các hoạt động giới thiệu khả năng ứng dụng trong thực tiễn. Đáng chú ý, không gian chuyển đổi diễn ra từ ngày 16 đến 20/11 được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện kết nối những sáng kiến về số hóa, đổi mới công nghệ và tiêu chuẩn hóa.

Không chỉ hướng tới nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ, hoạt động tiêu chuẩn hóa còn được nhìn nhận là một trong những công cụ quan trọng thúc đẩy chuyển đổi xanh. Trong khuôn khổ hội nghị, các chuyên gia tập trung trao đổi về khả năng hỗ trợ của tiêu chuẩn quốc tế đối với quá trình chuyển đổi trong lĩnh vực công nghiệp, năng lượng và hạ tầng, đặc biệt là việc bảo đảm khả năng tương thích giữa các công nghệ và tạo điều kiện đưa những giải pháp thân thiện với môi trường vào ứng dụng rộng rãi.

Một vấn đề được quan tâm trong các cuộc thảo luận là việc xác định và công bố dấu chân carbon của sản phẩm. Mặc dù chỉ số này đã được nhiều doanh nghiệp sử dụng để phản ánh tác động môi trường, sự khác biệt trong phương pháp tính toán và cách thức cung cấp thông tin vẫn gây khó khăn cho việc đối chiếu, so sánh giữa các sản phẩm. Điều đó cho thấy sự cần thiết của phương pháp và yêu cầu kỹ thuật thống nhất, nhằm nâng cao tính minh bạch, độ tin cậy của dữ liệu môi trường, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp và người tiêu dùng đưa ra quyết định phù hợp hơn.

Đẩy nhanh xây dựng tiêu chuẩn dựa trên nền tảng đồng thuận giữa các bên

Cùng với những thay đổi trong nội dung tiêu chuẩn, tốc độ phát triển của công nghệ cũng đang đặt ra yêu cầu phải xem xét lại phương thức xây dựng tiêu chuẩn quốc tế. Trong nhiều lĩnh vực đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và công nghệ số, các giải pháp kỹ thuật liên tục được cập nhật, khiến quá trình tiêu chuẩn hóa phải tìm cách thích ứng nhanh hơn mà vẫn duy trì được tính chặt chẽ và sự đồng thuận giữa các bên liên quan.

Đây là thách thức không nhỏ khi hoạt động tiêu chuẩn hóa quốc tế vốn dựa trên nguyên tắc đồng thuận, trong khi những khác biệt về chính sách quản lý, lợi ích kinh tế và bối cảnh địa chính trị đang khiến việc thống nhất các yêu cầu kỹ thuật trở nên phức tạp hơn.

Trước thực tế đó, chương trình hội nghị dành sự quan tâm đến việc đổi mới quy trình xây dựng tiêu chuẩn theo hướng linh hoạt, hiệu quả, đồng thời bảo đảm sự tham gia rộng rãi của các bên liên quan. Việc ứng dụng công nghệ số vào quá trình xây dựng, rà soát và hoàn thiện tiêu chuẩn cũng được xem là hướng tiếp cận cần thiết nhằm rút ngắn thời gian xử lý, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

Gắn liền với yêu cầu đổi mới phương thức tiêu chuẩn hóa là vấn đề bảo đảm độ tin cậy của thông tin trong môi trường số. Khi trí tuệ nhân tạo ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong lập trình, lập kế hoạch, quản lý và sáng tạo nội dung, những rủi ro liên quan đến thông tin sai lệch, công nghệ giả mạo và việc sử dụng AI không đúng mục đích cũng trở nên đáng quan tâm. Khả năng tạo ra nội dung có hình thức thuyết phục nhưng thiếu chính xác khiến việc xác minh nguồn gốc và đánh giá độ tin cậy của thông tin ngày càng khó khăn.

Trong bối cảnh đó, các cuộc trao đổi tại hội nghị đặt ra vấn đề làm thế nào để tiêu chuẩn quốc tế góp phần tăng cường tính minh bạch, hỗ trợ kiểm soát rủi ro và củng cố niềm tin đối với công nghệ mới. Đây không chỉ là yêu cầu về mặt kỹ thuật mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng chấp nhận và ứng dụng các giải pháp công nghệ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như đời sống xã hội.

Kết nối tiêu chuẩn với chính sách quản lý

Quan hệ giữa tiêu chuẩn và quy định pháp luật cũng là một trọng tâm xuyên suốt Đại hội đồng IEC 2026. Theo nội dung giới thiệu của ban tổ chức, tiêu chuẩn IEC được xây dựng thông qua các ban chuyên gia, còn quy định pháp luật được hình thành bằng quá trình lập pháp. Hai cơ chế có cách tiếp cận khác nhau nhưng cùng hướng tới yêu cầu về an toàn, khả năng kết nối và phát triển bền vững.

Việc phối hợp hiệu quả giữa hai lĩnh vực có thể hỗ trợ đổi mới sáng tạo và mở rộng tiếp cận thị trường. Hội nghị đặt ra yêu cầu tăng cường sự gắn kết này trong bối cảnh công nghệ và môi trường quản lý cùng thay đổi.

Phái đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị IEC 2026

Trong chuỗi diễn đàn lần này cũng có sự tham gia của phái đoàn Việt Nam do TS. Trần Hậu Ngọc - Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia làm trưởng đoàn. Sự hiện diện của đoàn Việt Nam tại diễn đàn là cơ hội để cập nhật những định hướng mới trong hoạt động tiêu chuẩn hóa quốc tế, trao đổi kinh nghiệm với đối tác và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực kỹ thuật điện, điện tử và các công nghệ liên quan.

Đặc biệt, những vấn đề được thảo luận tại hội nghị, từ phát triển tiêu chuẩn thông minh, hỗ trợ chuyển đổi xanh đến đổi mới phương thức xây dựng tiêu chuẩn đều có ý nghĩa tham khảo thiết thực đối với Việt Nam trong quá trình hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia, nâng cao năng lực công nghệ và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

 Bảo Linh

Thích và chia sẻ bài viết:

tin liên quan

video hot

Về đầu trang