Đồ chơi trẻ em kém chất lượng: Nguy cơ thật sau vẻ ngoài bắt mắt

Đồ chơi quen thuộc trở thành nguyên nhân khiến trẻ phải nhập viện

Những món đồ chơi như lọ thổi bong bóng, slime, đất nặn hóa học hay các loại dung dịch tạo hiệu ứng luôn nằm trong nhóm được trẻ em yêu thích nhờ màu sắc bắt mắt và cảm giác vui chơi sinh động. Tuy nhiên, đằng sau sự quen thuộc ấy lại là những nguy cơ mà nhiều phụ huynh thường ít để ý.

Mới đây, một trường hợp được gia đình chia sẻ, bé sau khi chơi lọ dung dịch thổi bong bóng đã bắt đầu có biểu hiện dụi mắt liên tục. Ban đầu, người thân chỉ nghĩ rằng trẻ bị bụi hoặc xà phòng bắn vào mắt nên không quá lo lắng. Thế nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn khi mắt bé đỏ lên, sưng nề rõ rệt và đau rát khiến trẻ không thể mở mắt bình thường.

Gia đình lập tức đưa trẻ đến cơ sở y tế trong đêm. Tại đây, bác sĩ xác định trẻ bị kích ứng mắt cấp tính, nhiều khả năng do tiếp xúc trực tiếp với thành phần hóa học trong dung dịch đồ chơi. Trường hợp này nếu không xử lý kịp thời có thể dẫn đến tổn thương giác mạc hoặc viêm nhiễm nặng hơn.

Sự việc khiến không ít phụ huynh giật mình bởi trước đó món đồ chơi này vẫn được sử dụng bình thường mà không hề xuất hiện dấu hiệu bất thường rõ ràng.

Bác sĩ nhãn khoa cảnh báo nguy cơ từ hóa chất trong đồ chơi trẻ em

Theo các bác sĩ chuyên khoa mắt, những sản phẩm đồ chơi dạng dung dịch như bong bóng xà phòng, slime hoặc các loại chất tạo màu, tạo bọt có thể chứa nhiều thành phần hóa học khác nhau như chất hoạt động bề mặt, chất bảo quản hoặc hương liệu tổng hợp. Nếu được sản xuất đúng tiêu chuẩn và sử dụng đúng cách thì mức độ an toàn có thể được kiểm soát. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ không phải tất cả sản phẩm trên thị trường đều đảm bảo chất lượng như vậy.

Bác sĩ nhấn mạnh rằng mắt trẻ em là cơ quan rất nhạy cảm, cấu trúc niêm mạc mỏng và khả năng tự bảo vệ còn hạn chế. Khi hóa chất tiếp xúc trực tiếp với mắt, phản ứng có thể xảy ra rất nhanh, từ kích ứng nhẹ đến tổn thương nghiêm trọng như viêm kết mạc, trầy xước giác mạc hoặc bỏng hóa chất mức độ nhẹ.

Điều đáng lo ngại hơn là trẻ nhỏ thường không ý thức được việc giữ vệ sinh tay sau khi chơi, đồng thời có thói quen dụi mắt khi cảm thấy khó chịu. Chính hành động tưởng chừng vô hại này lại khiến hóa chất dễ dàng xâm nhập sâu hơn vào bề mặt mắt, làm tình trạng trở nên nặng hơn.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo phụ huynh không nên chủ quan với những biểu hiện ban đầu như đỏ mắt nhẹ, chảy nước mắt hoặc trẻ than đau rát. Đây có thể là dấu hiệu sớm của tổn thương và cần được kiểm tra y tế kịp thời để tránh biến chứng.

Cần nâng cao cảnh giác để bảo vệ trẻ trong quá trình vui chơi

Từ những trường hợp thực tế, các bác sĩ cho rằng việc đảm bảo an toàn cho trẻ không chỉ phụ thuộc vào cơ quan quản lý hay nhà sản xuất, mà còn nằm ở sự cẩn trọng của phụ huynh trong quá trình lựa chọn và giám sát đồ chơi.

Phụ huynh được khuyến cáo nên ưu tiên những sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm định chất lượng và có thông tin thành phần minh bạch. Đồng thời, cần hạn chế cho trẻ tiếp xúc với các loại đồ chơi dạng hóa chất nếu không có sự giám sát của người lớn.

Bên cạnh đó, việc hướng dẫn trẻ những thói quen cơ bản như rửa tay sau khi chơi, không dụi mắt khi cảm thấy khó chịu cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu nguy cơ.

Hơn hết, nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào ở mắt sau khi chơi đồ chơi, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm thay vì tự xử lý tại nhà, bởi mắt là cơ quan rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương lâu dài nếu điều trị chậm trễ.

Sự việc lần này một lần nữa cho thấy những nguy cơ không thể nhìn thấy bằng mắt thường có thể tồn tại ngay trong những món đồ chơi quen thuộc nhất. Và đôi khi, chỉ một phút lơ là cũng có thể dẫn đến hậu quả không mong muốn đối với sức khỏe của trẻ nhỏ.

Các quy định tại Quy chuẩn Việt Nam cho các cơ sở kinh doanh mặt hàng đồ chơi trẻ em

Các loại đồ chơi trẻ em không đảm bảo chất lượng luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn về sức khỏe cho trẻ khi tiếp xúc, ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần, thể chất của các em, có nguy cơ trực tiếp gây ra các sát thương bên ngoài, gián tiếp gây nhiễm một số hóa chất độc hại cho trẻ em khi sử dụng. Để bảo vệ sức khỏe của trẻ em, các cơ sở kinh doanh đồ chơi trẻ em cần lưu ý một số quy định mới sau đây:

Không được kinh doanh, mua bán các đồ chơi trẻ em không còn được phép lưu thông trên thị trường: Thông tư số 09/2019/TT-BKHCN ngày 30/9/2019 của Bộ KHCN ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đồ chơi trẻ em - QCVN 3:2019/BKHCN thay thế cho QCVN 3:2009/BKHCN, đã quy định: Đồ chơi trẻ em sản xuất/nhập khẩu từ ngày 01/01/2020 trở về sau phải được chứng nhận và công bố hợp quy phù hợp với QCVN 3:2019/BKHCN, gắn dấu “CR” và ghi nhãn theo quy định, mới được phép lưu thông trên thị trường; đồ chơi trẻ em sản xuất/nhập khẩu đang kinh doanh trước ngày 31/12/2020 được chứng nhận và công bố hợp quy phù hợp với QCVN 3:2009/BKHCN chỉ được phép lưu thông đến hết ngày 31/12/2021.

Như vậy, đến thời điểm hiện tại, các cơ sở chỉ được phép kinh doanh đồ chơi trẻ em công bố hợp quy phù hợp với QCVN 3:2019/BKHCN và phải được ghi nhãn hàng hóa, gắn dấu “CR” đúng quy định; không được phép kinh doanh các loại đồ chơi trẻ em công bố hợp quy phù hợp với QCVN 3:2009/BKHCN.

Nếu các cơ sở vẫn tiếp tục kinh doanh đồ chơi trẻ em được công bố hợp quy phù hợp với QCVN 3:2009/BKHCN, sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số 119/2017/NĐ-CP và Nghị định số 126/2012/NĐ-CP.

Phải thực hiện kiểm soát chặt chẽ đồ chơi trẻ em đang kinh doanh để đáp ứng yêu cầu chất lượng, phù hợp với hồ sơ chất lượng kèm theo. Các cơ sở cần kiểm soát các vấn đề cơ bản sau đây khi kinh doanh đồ chơi trẻ em:

Kiểm tra thông tin số hiệu QCVN trên nhãn hoặc trên sản phẩm hoặc trên dấu “CR”, để xác định đồ chơi trẻ em kinh doanh đã được công bố hợp quy theo quy định mới (là QCVN 3:2019/BKHCN) và không kinh doanh các loại đồ chơi trẻ em còn công bố hợp quy phù hợp với QCVN 3:2009/BKHCN.

Kiểm tra việc gắn dấu “CR”: Dấu “CR” được gắn trên sản phẩm, bao bì hoặc trên nhãn đồ chơi trẻ em, có kèm thông tin: Tên viết tắt (có thể kèm lôgô) của tổ chức chứng nhận, số hiệu của giấy chứng nhận (trong đó mã hiệu của đồ chơi trẻ em phải nằm trong danh mục của Giấy chứng nhận).

Kiểm tra về nhãn hàng hóa và thông tin thể hiện trên nhãn hàng hóa để xác định việc ghi nhãn đáp ứng quy định: Nhãn đồ chơi trẻ em phải được thể hiện bằng tiếng Việt (hàng hóa nhập khẩu phải có nhãn phụ bằng tiếng Việt), phải có các thông tin cơ bản sau: Tên hàng hóa; Tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa (tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu hàng hóa); Xuất xứ hàng hóa; Các nội dung khác: Thành phần; thông số kỹ thuật; thông tin cảnh báo; hướng dẫn sử dụng; năm sản xuất.

Cung cấp Giấy chứng nhận hợp quy của đồ chơi trẻ em kinh doanh: Cơ sở kinh doanh phải yêu cầu nhà cung ứng cung cấp và phải lưu giữ tại nơi bán hàng Giấy chứng nhận hợp quy (bản sao) của đồ chơi trẻ em kinh doanh; thực hiện kiểm tra, đối chiếu sự phù hợp giữa thông tin thể hiện trên nhãn hàng hóa, dấu “CR” với thông tin thể hiện trong Giấy chứng nhận hợp quy của đồ chơi trẻ em tương ứng.

Cơ sở chỉ được kinh doanh đồ chơi trẻ em đã được công bố hợp quy/ kiểm tra nhà nước về chất lượng phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 3:2019/BKHCN, có ghi nhãn, có gắn dấu “CR” theo quy định và phù hợp với Giấy chứng nhận hợp quy của đồ chơi trẻ em tương ứng kèm theo. Nếu không tuân thủ các quy định đã nêu trên sẽ bị xử lý vi phạm hành chính theo quy định.

Hùng Anh