Gỡ điểm nghẽn trên chuyền, mở dư địa tăng năng suất dệt may

Ngành dệt may có đặc thù sản xuất theo chuỗi công đoạn liên tiếp. Từ một tấm vải ban đầu đến sản phẩm hoàn chỉnh là nhiều bước cắt, may, lắp ráp, hoàn thiện và kiểm tra. Mỗi vị trí trên chuyền đều có vai trò riêng, nhưng lại phụ thuộc vào vị trí trước và sau nó.

Chỉ cần một công đoạn mất nhiều thời gian hơn, bán thành phẩm sẽ bắt đầu dồn lại. Ở phía sau, công nhân có thể thiếu việc để làm; trong khi ở phía trước, sản phẩm tiếp tục được đưa xuống. Dòng sản xuất vì thế không còn đều như thiết kế ban đầu.

Đây là lý do cân bằng chuyền luôn được xem là một nội dung quan trọng trong cải tiến năng suất ngành may. Thay vì chỉ chú ý đến sản lượng cuối ngày, doanh nghiệp cần nhìn vào toàn bộ dòng sản xuất để nhận diện nơi đang mất thời gian và nguồn lực.

Giảm thời gian chờ để tăng năng suất

Một trong những khoảng thời gian dễ bị bỏ quên trên chuyền may là thời gian chuyển từ mã hàng này sang mã hàng khác.

Đối với những doanh nghiệp sản xuất nhiều loại sản phẩm, việc thay đổi mã hàng kéo theo hàng loạt công việc: chuẩn bị nguyên phụ liệu, bố trí lại máy móc, thay đổi cách thức thao tác và hướng dẫn người lao động. Nếu khâu chuẩn bị chưa tốt, chuyền có thể mất nhiều giờ trước khi trở lại trạng thái sản xuất ổn định.

Tại Công ty CP May Nam Hà, việc thay đổi cách tổ chức sản xuất đã đem lại những kết quả khá rõ. Theo đó, doanh nghiệp đầu tư phần mềm quản lý sản xuất, thay đổi trách nhiệm rải chuyền và sử dụng thiết kế để sắp xếp chuyền tối ưu. Thời gian chuyển đổi mã hàng giảm từ 8 giờ xuống 4 giờ. Sản xuất thực tế tăng từ 70% lên 85% so với kế hoạch ban đầu, góp phần đưa năng suất lao động tăng 30%.

Những cải tiến này không đến từ việc đơn thuần yêu cầu người lao động làm nhanh hơn. Phần quan trọng nằm ở việc tổ chức lại quá trình sản xuất, để nguyên liệu, máy móc và nhân lực được kết nối với nhau tốt hơn.

Hay tại Tổng công ty May Đức Giang và các đơn vị thành viên, một số kết quả tương tự cũng được ghi nhận. Thời gian chuyển đổi mã hàng mới giảm từ 8 giờ xuống 6 giờ, mã hàng truyền thống từ 6 giờ xuống 4 giờ. Tỷ lệ sai lỗi trên chuyền giảm từ 15% xuống 10%, thời gian ngừng máy giảm 20-50% và năng suất lao động tăng 5-8%.

Khi thời gian chờ được rút ngắn, chuyền may có thêm thời gian thực sự dành cho sản xuất. Đây là phần năng suất có thể được cải thiện mà không nhất thiết phải mở rộng quy mô lao động.

Công nghệ hỗ trợ, con người vẫn giữ vai trò quan trọng

Cùng với tổ chức sản xuất, công nghệ đang trở thành một trong những hướng được doanh nghiệp dệt may quan tâm để nâng năng suất.

Tại May 10, hệ thống chuyền treo và một số thiết bị tự động hóa đã được đưa vào nhiều công đoạn. Theo đó, hệ thống chuyền treo giúp tăng khoảng 30% năng suất; một số thiết bị tự động như máy trải vải, máy cắt, máy lập trình, máy thùa đính được ghi nhận giúp năng suất tăng từ 150-200% ở các công đoạn tương ứng.

Tuy nhiên, thiết bị hiện đại chỉ phát huy hiệu quả khi người lao động có đủ kỹ năng để vận hành và phối hợp với hệ thống mới.

Một ví dụ được đơn vị chức năng ghi nhận tại May 10 là việc xây dựng giáo án đào tạo phương pháp may cơ bản bằng hình ảnh cho các nhóm sản phẩm. Thời gian đào tạo công nhân mới giảm từ 21 ngày xuống 15 ngày; năng suất tháng đầu tiên của công nhân mới tăng so với trước, đồng thời tỷ lệ lỗi giảm 15%.

Đây cũng là một hướng tiếp cận phù hợp với đặc thù của ngành may. Dù tự động hóa ngày càng phát triển, con người vẫn giữ vai trò lớn ở nhiều công đoạn. Năng suất vì thế phụ thuộc cả vào thiết bị, quy trình và kỹ năng của người lao động.

Trong bối cảnh ngành dệt may phải đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, thời gian giao hàng và chi phí, việc cải thiện năng suất đang chuyển dần từ câu chuyện tăng sản lượng sang sử dụng hiệu quả hơn những nguồn lực sẵn có.

Trên một chuyền may, từng phút chờ được rút ngắn, từng lỗi được loại bỏ, từng công đoạn được bố trí hợp lý hơn đều góp phần tạo ra sản phẩm với chi phí và thời gian thấp hơn.

Từ những cải tiến nhỏ trên chuyền đến đầu tư công nghệ, mục tiêu cuối cùng vẫn là làm cho dòng sản xuất vận hành ổn định hơn. Khi dòng chảy được thông suốt, năng suất không chỉ tăng lên trong một ngày sản xuất, mà còn tạo nền tảng để doanh nghiệp duy trì khả năng cạnh tranh lâu dài.

Hùng Anh