'Hạ tầng số' thúc đẩy hệ sinh thái thực phẩm minh bạch

Đó là khẳng định của bà Đặng Trần Cẩm Vân – CEO và Founder Công ty TNHH Sản xuất Thương mại & Dịch vụ V.E.V tại Lễ ra mắt Cổng thông tin điện tử AFT Connect ngày 22/01/2026.

Sự kiện do Hiệp hội Thực phẩm Minh bạch (AFT) tổ chức tại Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP.HCM (SIHUB). Đây được xem là hạ tầng số quan trọng nhằm hỗ trợ cộng đồng thực phẩm sạch, hướng tới một hệ sinh thái thực phẩm minh bạch và bền vững tại Việt Nam.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh vấn đề thực phẩm không rõ nguồn gốc và thiếu minh bạch đang gây lo ngại lớn cho xã hội. AFT Connect ra đời nhằm mục đích kết nối, xác thực và lan tỏa các giá trị minh bạch, giúp người sản xuất thực phẩm tử tế được nhận diện và hỗ trợ chính danh.

Nền tảng này được phát triển trong khuôn khổ Dự án DEP-ECO (Developing Eco-Market Ecosystem), do Hiệp hội Thực phẩm Minh bạch đề xuất với sự hỗ trợ từ Cơ quan Hợp tác Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO), Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC) và sự quản lý của Cục Xúc tiến Thương mại - Bộ Công Thương.

Kích hoạt thành công AFT Connect

Phát biểu tại buổi lễ, bà Nguyễn Thị Hồng Minh, Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm Minh bạch chia sẻ, ngành thực phẩm Việt Nam có đến 98% là doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhiều đơn vị dù nỗ lực làm tốt nhưng lại thiếu công cụ để chứng minh sự minh bạch. Bà khẳng định AFT Connect không hoạt động vì mục tiêu thương mại mà được hình thành để tạo ra sân chơi chung, giúp những người làm thực phẩm sạch nâng cao nội lực và cùng nhau khôi phục niềm tin thị trường.

“Mọi doanh nghiệp tham gia nền tảng này đều phải trải qua quy trình xác minh nghiêm ngặt từ hồ sơ pháp lý đến kiểm tra thực địa, nhằm xây dựng một cộng đồng thực phẩm sạch thực sự uy tín và có trách nhiệm” – bà Minh nhấn mạnh.

Chia sẻ về thực trạng quản lý chất lượng thực phẩm hiện nay, Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm Minh bạch thẳng thắn cho rằng, Việt Nam vẫn đang lúng túng trong việc lựa chọn giữa "tiền kiểm" và "hậu kiểm". Dẫn chứng từ thực tế, bà Minh chỉ ra lỗ hổng trong việc duy trì các tiêu chuẩn chất lượng khi nhiều đơn vị dù có chứng nhận nhưng nhiều năm không được hậu kiểm hoặc xem xét lại. Chính tâm lý ưu tiên giá rẻ của thương lái đã khiến các nỗ lực xây dựng vùng nguyên liệu sạch theo chuẩn VietGAP hay GlobalGAP dễ dàng bị đứt gãy sau khi dự án kết thúc. Do đó, việc xây dựng một hệ thống kiểm soát dựa trên trách nhiệm tự thân của doanh nghiệp và sự giám sát của các tổ chức độc lập là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ người tiêu dùng.

Để nâng cao năng lực cạnh tranh cho thực phẩm Việt, bà Nguyễn Thị Hồng Minh kiến nghị cần sửa đổi các quy định pháp luật theo hướng bắt buộc mọi sản phẩm lưu hành trên thị trường đều phải có chứng nhận chất lượng. Khi sự minh bạch trở thành điều kiện tiên quyết, Nhà nước sẽ đóng vai trò là cơ quan giám sát tối cao đối với các tổ chức chứng nhận độc lập, từ đó giảm tải áp lực kiểm tra trực tiếp mà vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý. Đồng thời, bà cũng đề xuất việc nhất quán đầu mối quản lý an toàn thực phẩm về một cơ quan duy nhất để tránh tình trạng chồng chéo giữa các bộ ngành, giúp doanh nghiệp phản ứng kịp thời trước các rào cản kỹ thuật của thị trường quốc tế.

Bà Nguyễn Thị Hồng Minh – Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm Minh bạch phát biểu tại buổi lễ. 

Là một trong những doanh nghiệp tiên phong tham gia hệ sinh thái này, bà Đặng Trần Cẩm Vân – CEO và Founder của Công ty TNHH Sản xuất Thương mại & Dịch vụ V.E.V cho rằng, việc tham gia AFT Connect là cơ hội để doanh nghiệp thực hiện sứ mệnh chia sẻ thông tin một cách minh bạch nhất đến người tiêu dùng, từ nguồn gốc nguyên liệu cho đến quy trình chế biến. Bà nhấn mạnh rằng, chỉ khi có đủ thông tin, người tiêu dùng mới có thể đưa ra những quyết định đúng đắn cho sức khỏe của bản thân và gia đình.

Đứng ở góc độ nhà sản xuất đồng thời cũng là một người tiêu dùng, bà Vân kỳ vọng tất cả các nhà sản xuất có thể minh bạch về nguyên liệu mình dùng, về thông tin chia sẻ với khách hàng. Bà Vân cho rằng, minh bạch không chỉ giúp người tiêu dùng mua sắm một cách "nhẹ lòng", không phải đắn đo hay nghi ngại trước vấn nạn thực phẩm bẩn, mà còn là trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc trang bị kiến thức cho khách hàng.

Đồng thời bà cũng mong muốn khách hàng chịu khó tìm hiểu: Nếu chúng tôi cung cấp thông tin mà khách hàng không nạp thì họ cũng không phân biệt được tại sao sản phẩm này khác sản phẩm kia, tại sao anh kia bán rẻ mà ở đây bán (giá khác). Một nguyên liệu được chọn lọc, loại bỏ bao nhiêu thứ, dùng như thế nào, đầy đủ giấy tờ... đó là cả sự nỗ lực chứ không phải nhà sản xuất nào cũng ngay lập tức làm được liền. Nếu mỗi người chúng ta chung tay, "hai bàn tay mới vỗ thành tiếng". Nhà sản xuất làm như vậy nhưng người tiêu dùng cũng phải được trang bị kiến thức tiêu dùng cho bản thân mình. Hai điều đó gặp nhau thì sản phẩm mới đến đúng người và người mua mới tìm đúng nhà cung cấp.

Giám đốc Công ty V-E-V tin rằng, mỗi người tiêu dùng dù giàu hay nghèo, ai cũng đều xứng đáng được sử dụng nguồn thực phẩm an toàn.

Phiên đối thoại đa chiều về web portal AFT Connect & quản lý chất lượng trong ngành thực phẩm

Thay vì hoạt động như một cổng thông tin tĩnh thông thường, AFT Connect được xây dựng để trở thành một hệ sinh thái mở, nơi các doanh nghiệp và người sản xuất trực tiếp đóng vai trò là nhân vật trung tâm. Thông qua nền tảng này, các đơn vị tham gia có cơ hội từng bước thiết lập một "dấu vết minh bạch" cho cả sản phẩm lẫn mọi hoạt động vận hành của mình.

Quá trình này bắt đầu từ việc số hóa hồ sơ năng lực, giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân xây dựng được một định danh số đáng tin cậy. Tiếp đó, hệ thống cung cấp các gian hàng số B2B để giới thiệu sản phẩm với những thông tin đã được kiểm chứng rõ ràng, giúp dễ dàng tiếp cận và tạo dựng niềm tin với đối tác trong cũng như ngoài nước.

Đồng thời, nền tảng còn tích hợp các giải pháp về tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc theo thông lệ quốc tế hiện đại, đảm bảo tính chuẩn hóa cao nhất. Cuối cùng, vai trò quan trọng nhất của AFT Connect chính là khả năng kết nối toàn diện hệ sinh thái, tạo nên nhịp cầu giao thương mật thiết giữa người sản xuất, doanh nghiệp, đơn vị thu mua, nhà cung cấp giải pháp công nghệ cùng các tổ chức hỗ trợ liên quan.

AFT Connect được nhìn nhận như một “điểm hội tụ” cần thiết, giúp kết nối các sáng kiến minh bạch rời rạc thành một hệ sinh thái có tính lan tỏa và bền vững. Việc ra mắt Cổng thông tin điện tử AFT Connect được kỳ vọng sẽ đóng vai trò như một hạ tầng số cộng đồng, hỗ trợ các chủ thể làm thực phẩm sạch từng bước số hóa, chuẩn hóa và minh bạch hóa thông tin, qua đó góp phần đẩy lùi thực phẩm bẩn và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trong thời gian tới, AFT Connect sẽ tiếp tục được hoàn thiện, mở rộng tính năng và khuyến khích sự tham gia của các doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng trong và ngoài nước, cùng hướng tới một hệ sinh thái thực phẩm minh bạch, bền vững và có trách nhiệm với xã hội.

 Kim Thoa