Quản lý chất lượng gắn nền tảng số: Doanh nghiệp thích ứng ra sao?

Việc chuyển đổi từ mô hình quản lý truyền thống sang quản lý theo rủi ro và nền tảng số trong lĩnh vực chất lượng sản phẩm, hàng hóa đang đặt ra những yêu cầu mới đối với cộng đồng doanh nghiệp. Áp lực thích ứng của doanh nghiệp được dự báo sẽ gia tăng rõ rệt khi Luật số 78/2025/QH15 – Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa cùng Nghị định số 37/2026/NĐ-CP – Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2026.

Theo đại diện Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, điểm thay đổi quan trọng của lần sửa đổi này là cách tiếp cận trong quản lý. Thay vì kiểm tra đồng loạt như trước, cơ quan quản lý sẽ chuyển sang phương thức đánh giá dựa trên mức độ rủi ro, kết hợp ứng dụng công nghệ số và tăng cường hậu kiểm. Cách làm này nhằm sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, đồng thời nâng cao tính minh bạch và khả năng giám sát.

Hàng hóa sẽ được phân thành các nhóm rủi ro khác nhau như thấp, trung bình và cao. Với nhóm rủi ro thấp, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong việc công bố sản phẩm và chịu trách nhiệm về chất lượng. Đối với nhóm rủi ro cao, việc theo dõi, kiểm tra sẽ được thực hiện chặt chẽ hơn để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Theo đại diện Ủy ban, cách phân loại này giúp việc quản lý trở nên linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng loại hàng hóa thay vì áp dụng một cách đồng đều.

Luật số 78/2025/QH15 và Nghị định 37/2026/NĐ-CP thúc đẩy quản lý theo rủi ro, số hóa toàn diện. Ảnh minh họa

Một nội dung đáng chú ý khác là quy định về nhãn hàng hóa. Lần đầu tiên, khái niệm “nhãn điện tử” được đưa vào văn bản cấp Chính phủ, cho phép sử dụng song song với nhãn truyền thống. Các công nghệ như QR Code, mã vạch hay RFID giúp cung cấp thông tin đầy đủ và thuận tiện hơn cho người tiêu dùng trong việc tra cứu. Đại diện Ủy ban cho biết, tùy theo mức độ rủi ro của sản phẩm, nhãn điện tử có thể bổ sung hoặc thay thế một phần thông tin trên nhãn vật lý, góp phần giảm chi phí và tăng tính linh hoạt cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các quy định cũng bổ sung trách nhiệm về ghi nhãn đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử. Điều này được kỳ vọng sẽ giúp thông tin sản phẩm minh bạch hơn trong môi trường mua sắm trực tuyến, đồng thời tạo sự công bằng giữa các kênh phân phối.

Từ góc độ doanh nghiệp, cách tiếp cận mới mang lại cả thuận lợi và yêu cầu thích ứng. Việc giảm bớt một số thủ tục đối với nhóm rủi ro thấp có thể giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Tuy nhiên, để thực hiện hiệu quả, doanh nghiệp cần chủ động hơn trong việc kiểm soát chất lượng và chuẩn hóa thông tin sản phẩm. Đây được xem là bước chuyển phù hợp với xu hướng quản lý hiện đại, nơi doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm trong việc đảm bảo chất lượng.

Yêu cầu số hóa cũng đang mở ra nhiều cơ hội. Việc áp dụng nhãn điện tử và tham gia các hệ thống quản lý trực tuyến giúp nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và tối ưu quy trình vận hành. Dù vậy, quá trình này cần được triển khai từng bước, phù hợp với điều kiện thực tế của từng doanh nghiệp để đạt hiệu quả bền vững.

Song song đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tích cực cho quá trình chuyển đổi. Hệ thống cho phép thực hiện nhiều thủ tục trên môi trường số, góp phần giảm thời gian xử lý và đơn giản hóa hồ sơ. Trong thời gian tới, việc hoàn thiện và đồng bộ dữ liệu sẽ tiếp tục được thúc đẩy để nâng cao hiệu quả quản lý.

Nhìn chung, các quy định mới hướng tới việc xây dựng môi trường quản lý minh bạch, hiện đại và phù hợp với thông lệ quốc tế. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp có thêm điều kiện để nâng cao năng lực quản trị chất lượng và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường. Việc thích ứng với những thay đổi này không chỉ là yêu cầu tuân thủ, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp hoàn thiện quy trình, nâng cao uy tín và phát triển bền vững trong dài hạn.

An Dương