STAMEQ và ISO hợp tác rà soát mô hình kinh doanh tiêu chuẩn, thích ứng với chuyển đổi số

Tham dự buổi làm việc, về phía STAMEQ có ông Nguyễn Nam Hải - Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia; đại diện các đơn vị thuộc Ủy ban: Ban Hợp tác quốc tế và TBT, Ban Tiêu chuẩn, Ban Kế hoạch - Tài chính, Trung tâm Mã số, mã vạch Quốc gia, Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam, Viện Thông tin và Truyền thông Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng. Về phía ISO có Tổng Thư ký Sergio Mujica và các đại diện liên quan.

Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia 

BMR là quá trình ISO rà soát mô hình tạo giá trị, phân phối, cấp phép và khai thác nội dung tiêu chuẩn trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và nhu cầu sử dụng tiêu chuẩn ngày càng thay đổi. Theo định hướng này, ISO từng bước chuyển từ mô hình chủ yếu dựa trên cung cấp tài liệu tiêu chuẩn truyền thống sang cấp phép nội dung, dữ liệu và các dịch vụ số phù hợp với từng mục đích sử dụng.

Ông Sergio Mujica, Tổng Thư ký ISO có buổi làm việc trực tuyến với STAMEQ

Theo Tổng Thư ký ISO Sergio Mujica, BMR không nhằm áp dụng một mô hình kinh doanh duy nhất cho tất cả các thành viên. Với 175 thành viên có chức năng, điều kiện thị trường, mức độ thương mại hóa và năng lực số khác nhau, ISO hướng tới xây dựng một khuôn khổ chung nhưng vẫn bảo đảm sự linh hoạt cho từng quốc gia. Đây cũng là nguyên tắc được ISO xác định trong quá trình triển khai BMR.

Một số các đơn vị đại diện phát biểu ý kiến trong buổi làm việc

Trao đổi tại buổi làm việc, phía Việt Nam ủng hộ định hướng chung của BMR, đồng thời cho rằng mô hình mới cần bảo đảm sự cân bằng giữa mở rộng khả năng tiếp cận tiêu chuẩn, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và duy trì tính bền vững tài chính của ISO cũng như các thành viên.

Chủ tịch STAMEQ Nguyễn Nam Hải đề nghị ISO tiếp tục bảo đảm quyền chủ động của thành viên trong lựa chọn phương thức cấp phép, phân phối và khai thác tiêu chuẩn phù hợp với pháp luật, điều kiện thị trường và đặc thù quốc gia.

Một nội dung khác được Việt Nam đặc biệt quan tâm là việc sử dụng tiêu chuẩn trong môi trường số và các ứng dụng AI. Khi tiêu chuẩn ngày càng được chuyển sang dạng dữ liệu có cấu trúc, tích hợp vào phần mềm, nền tảng số và hệ thống AI, STAMEQ đề nghị ISO làm rõ phạm vi quyền của thành viên trong việc dịch, chấp nhận, xuất bản, phân phối và khai thác nội dung ISO trên các nền tảng số; đồng thời làm rõ các điều kiện cấp phép đối với ISO/IEC SMART và các hình thức sử dụng tiêu chuẩn bằng công nghệ mới.

 Toàn cảnh buổi làm việc  

Đối với chính sách tiếp cận tiêu chuẩn không thu phí trong một số trường hợp, phía Việt Nam cho rằng cần có cơ chế phù hợp đối với các tiêu chuẩn phục vụ quản lý nhà nước, lợi ích công hoặc được sử dụng rộng rãi trong nền kinh tế. Tuy nhiên, việc mở rộng khả năng tiếp cận phải đi đôi với bảo vệ bản quyền và bảo đảm tính bền vững của hệ thống tiêu chuẩn. STAMEQ đồng thời bày tỏ mong muốn không chỉ tiếp nhận những thay đổi từ BMR mà chủ động tham gia quá trình thử nghiệm và hoàn thiện mô hình mới của ISO, đặc biệt trong các lĩnh vực cấp phép, phân phối số, AI và SMART Standards.

Tổng Thư ký ISO Sergio Mujica khẳng định ISO sẵn sàng tiếp tục đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ STAMEQ trong quá trình chuyển đổi. Hai bên thống nhất duy trì trao đổi nhằm lựa chọn các giải pháp phù hợp với điều kiện của Việt Nam, đồng thời góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số của hệ thống tiêu chuẩn quốc gia.

Ngọc Minh - Bảo Linh