Tăng cường quản lý năng lượng nguyên tử, an toàn và bức xạ hạt nhân tại địa phương

Tăng cường quản lý năng lượng nguyên tử, an toàn và bức xạ hạt nhân tại địa phương. (Ảnh minh họa)

Năm 2025, thực hiện Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 608/QĐ-TTg ngày 15/3/2025 về kế hoạch triển khai các nhiệm vụ, giải pháp đẩy mạnh phân quyền, phân cấp theo quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Trên cơ sở đó, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định số 133/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ KH&CN. Việc ban hành Nghị định số 133 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm giữa cơ quan trung ương và địa phương, góp phần nâng cao tính chủ động, linh hoạt của chính quyền địa phương trong công tác quản lý.

Bộ KH&CN cũng chỉ đạo Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (ATBXHN) rà soát, trả lời và hướng dẫn các địa phương giải quyết những khó khăn vướng mắc trong việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử khi triển khai chính quyền địa phương 02 cấp.

Lần đầu tiên trong khoảng thời gian ngắn Cục ATBXHN đã tổ chức thực hiện việc số hóa và công khai cơ sở dữ liệu về cấp phép và thanh tra, kiểm tra đối với tất cả cơ sở bức xạ, các nhiệm vụ đã được phân cấp cho địa phương quản lý. Đồng thời, phối hợp với Trung tâm Công nghệ thông tin để tạo các tài khoản cho các Sở KH&CN và chia sẻ tất cả cở sở dữ liệu cho địa phương để phục vụ công tác cấp phép tại địa phương.

Mặt khác, thực hiện theo quy định của Luật Thanh tra năm 2025, Sở KH&CN không còn chức năng thanh tra về ATBXHN, chức năng này do thanh tra tỉnh thực hiện. Tuy nhiên, các Sở KH&CN đã phối hợp tốt với Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân đối với các đoàn thanh tra do Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân trên địa bàn. Tuy không còn chức năng thanh tra, năm 2025 một số Sở KH&CN đã tiến hành hoạt động kiểm tra chuyên ngành về ATBXHN trên địa bàn, góp phần nâng cao hiệu lực hiệu quả công tác quản lý nhà nước về ATBXHN.

Bước sang năm 2026, Bộ KH&CN xác định tiếp tục tăng cường vai trò hướng dẫn, hỗ trợ địa phương trong thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp. Trọng tâm là tiếp tục hướng dẫn nghiệp vụ liên quan đến cấp giấy phép trong lĩnh vực an toàn bức xạ và hạt nhân, đáp ứng yêu cầu hoạt động của mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Ngoài ra, Bộ KH&CN đề nghị các Sở KH&CN tiếp tục đẩy mạnh công tác kiểm tra chuyên ngành về an toàn bức xạ và hạt nhân trên địa bàn; tăng cường phối hợp với Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân khi triển khai các hoạt động thanh tra, kiểm tra, nhằm bảo đảm an toàn, an ninh bức xạ và hạt nhân, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại địa phương.

Thanh Tùng