Thủ công mỹ nghệ Hà Nội: Đổi mới để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững

author 16:53 21/11/2026

(VietQ.vn) - Sở hữu hệ thống làng nghề phong phú cùng những sản phẩm kết tinh giá trị văn hóa và bàn tay tài hoa của các thế hệ nghệ nhân, Hà Nội có nhiều lợi thế để phát triển ngành thủ công mỹ nghệ. Tuy nhiên, trước biến động của thị trường và sự thay đổi nhanh chóng trong xu hướng tiêu dùng, ngành hàng này đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn, từ thiết kế, công nghệ, phương thức kinh doanh đến tổ chức chuỗi giá trị, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Ngày 21/11/2026, tại Trung tâm Tinh hoa làng nghề Việt (xã Bát Tràng, Hà Nội), Sở Công Thương Hà Nội tổ chức Diễn đàn “Xu hướng, giải pháp phát triển sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội năm 2026”. Diễn đàn tạo không gian kết nối giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, nghệ nhân, doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất, cùng nhận diện xu hướng tiêu dùng mới, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp phát triển sản phẩm thủ công mỹ nghệ Thủ đô trong giai đoạn mới.

Tiềm năng lớn nhưng áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét

Ông Hoàng Minh Lâm- Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Hà Nội- cho biết, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Thủ đô mang đậm bản sắc văn hóa, lịch sử và sự tài hoa của các thế hệ nghệ nhân, thợ giỏi. Đây không chỉ là những sản phẩm có giá trị kinh tế mà còn là di sản văn hóa quý báu, góp phần tạo nên bản sắc riêng của Hà Nội.

Ông Hoàng Minh Lâm- Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Hà Nội: ngành thủ công mỹ nghệ đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ hơn nữa để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Ảnh: Hoàng Long

Những năm qua, ngành thủ công mỹ nghệ Thành phố đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và làng nghề chủ động đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng, cải tiến công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Tuy nhiên, theo ông Hoàng Minh Lâm, trước những biến động của thị trường và sự thay đổi nhanh chóng trong xu hướng tiêu dùng, ngành thủ công mỹ nghệ đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ hơn nữa để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Một trong những định hướng quan trọng được đặt ra tại Diễn đàn là đổi mới sáng tạo, nâng cao giá trị sản phẩm. Theo ông Hoàng Minh Lâm, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất cần kết hợp hài hòa giữa tinh hoa truyền thống với thiết kế hiện đại; chú trọng cải tiến mẫu mã, chất lượng, bao bì và xây dựng thương hiệu, qua đó tạo ra những sản phẩm độc đáo, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng.

Đồng quan điểm về yêu cầu nâng tầm sản phẩm, Tiến sĩ Lê Ngọc Dũng- Chủ tịch Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam- cho rằng, Hà Nội có đủ điều kiện để đưa thủ công mỹ nghệ trở thành ngành hàng văn hóa – kinh tế có giá trị cao, thay vì chỉ dừng lại ở hoạt động sản xuất của các làng nghề. Thành phố cần xác định những ngành hàng mục tiêu, gắn hoạt động sản xuất với chuyển đổi số, sản xuất xanh và xây dựng thương hiệu.

Đáng chú ý, theo Tiến sĩ Lê Ngọc Dũng, cần thay đổi cách tiếp cận từ sản xuất nghề phân tán sang phát triển ngành hàng thủ công mỹ nghệ có sự liên kết chặt chẽ giữa nghệ nhân, làng nghề, doanh nghiệp, thiết kế, thương hiệu, thương mại, du lịch và xuất khẩu. Trong chuỗi liên kết đó, nghệ nhân là hạt nhân sáng tạo, còn doanh nghiệp giữ vai trò tổ chức sản xuất và đưa sản phẩm đến thị trường.

Phiên đối thoại tại Diễn đàn cùng nhận diện xu hướng tiêu dùng mới, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp phát triển sản phẩm thủ công mỹ nghệ Thủ đô trong giai đoạn mới. Ảnh: Hoàng Long

Chuyển đổi số mở rộng không gian thị trường

Bên cạnh đổi mới sản phẩm, chuyển đổi số là một trong những hướng đi được nhấn mạnh tại Diễn đàn. Sự phát triển của thương mại điện tử và các nền tảng trực tuyến đang mở ra cơ hội để sản phẩm thủ công mỹ nghệ tiếp cận khách hàng rộng hơn, không phụ thuộc hoàn toàn vào các kênh phân phối truyền thống.

Theo ông Hoàng Minh Lâm, các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất cần chủ động ứng dụng công nghệ trong quản lý, sản xuất và kinh doanh; khai thác hiệu quả website, mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các nền tảng số để quảng bá sản phẩm, kết nối khách hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thông qua các kênh trực tuyến, cơ sở sản xuất có thể giới thiệu mẫu mã, tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, kết nối với đối tác và mở rộng thị trường trong nước cũng như quốc tế. Đối với sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đây còn là phương thức để kể câu chuyện về lịch sử làng nghề, nguồn gốc chất liệu, quy trình chế tác và giá trị văn hóa của từng sản phẩm. Những nội dung này góp phần tạo nên sự khác biệt, tăng sức hấp dẫn đối với khách hàng, nhất là giới trẻ và du khách quốc tế.

Đáng chú ý, tại Diễn đàn, các chuyên gia, doanh nghiệp và nghệ nhân đã tập trung trao đổi về nhiều chủ đề gắn với xu hướng kinh doanh mới như xây dựng thương hiệu sản phẩm làng nghề, xu hướng thiết kế và sử dụng chất liệu bền vững, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), TikTok Shop trong kinh doanh thủ công mỹ nghệ, cũng như khả năng kết nối thế hệ trẻ với tinh hoa nghề truyền thống.

Trung tâm Tinh hoa làng nghề Việt (xã Bát Tràng, Hà Nội). Ảnh: BTC

Phát triển thị trường gắn với du lịch và liên kết chuỗi giá trị

Một hướng đi có nhiều tiềm năng là gắn phát triển sản phẩm thủ công mỹ nghệ với du lịch làng nghề. Theo ông Hoàng Minh Lâm, đây là giải pháp góp phần gia tăng giá trị sản phẩm và quảng bá hình ảnh làng nghề Hà Nội. Khi hoạt động sản xuất được kết nối với trải nghiệm văn hóa, tham quan và tìm hiểu quy trình chế tác, sản phẩm không chỉ được giới thiệu như một món hàng mà còn mang theo câu chuyện về con người, lịch sử và bản sắc địa phương.

Sự kết hợp giữa sản xuất, thương mại và du lịch cũng mở ra cơ hội để nghệ nhân trực tiếp giới thiệu kỹ thuật, giá trị sản phẩm và truyền nghề cho thế hệ trẻ. Qua đó, hoạt động bảo tồn làng nghề có thể gắn kết chặt chẽ hơn với phát triển kinh tế, tạo thêm động lực để duy trì và phát huy những nghề truyền thống.

Theo Giám đốc Hoàng Minh Lâm, trong giai đoạn hiện nay, các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất thủ công mỹ nghệ cần tập trung vào một số định hướng trọng tâm như đổi mới sáng tạo, nâng cao giá trị sản phẩm; đồng thời gắn phát triển sản phẩm thủ công mỹ nghệ với du lịch làng nghề, góp phần gia tăng giá trị sản phẩm và quảng bá hình ảnh làng nghề Hà Nội.

Bà Hà Thị Vinh- Chủ tịch Hiệp hội Thủ công Mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội thông tin, hiện có 4 làng nghề của Hà Nội gia nhập Hội đồng Thủ công Thế giới, gồm Gốm sứ Bát Tràng, Lụa Vạn Phúc, Mây tre đan Phú Vinh và Đồ gỗ Sơn Đồng.

Theo bà Vinh, Hiệp hội đang xây dựng các tuyến du lịch trải nghiệm làng nghề, hướng đến đáp ứng 5 nhu cầu của du khách, gồm: xem, nghe, chơi, ăn và mua sắm. Cùng với đó, Hiệp hội trích quỹ 10.000 USD để trao giải thưởng và đài thọ các nghệ nhân quốc tế đến giao lưu, chế tác tại Bát Tràng.

Tại phiên đối thoại, các nghệ nhân và đại diện làng nghề cũng nêu những khó khăn trong quá trình sản xuất, kinh doanh như thiếu vốn đầu tư máy móc, thiết bị công nghệ cao (máy CNC, máy thêu tự động) với mức giá từ 200 triệu đến 700 triệu đồng; Đồng thời kiến nghị hỗ trợ kinh phí đào tạo thợ trẻ và quảng bá sản phẩm; Đề xuất quy hoạch quỹ đất để xây dựng xưởng sáng tạo chung, phục vụ hoạt động sản xuất và phát triển sản phẩm.

Trao đổi về những kiến nghị này, Giám đốc Hoàng Minh Lâm cho biết, Thành phố áp dụng mức hỗ trợ 50% chi phí mua sắm máy móc, thiết bị tiên tiến, tối đa 500 triệu đồng đối với mỗi cơ sở và 1 tỷ đồng đối với mô hình chuỗi liên kết.

Bên cạnh đó, Thành phố đã đưa vào vận hành điểm Livestream TikTok Shop tại 176 Quang Trung, quận Hà Đông để hỗ trợ hoạt động bán hàng. Các nghệ nhân cũng được hỗ trợ 100% kinh phí bảo hộ thương hiệu cá nhân và khắc dấu mộc nhận diện. Ngoài ra, sản phẩm làng nghề sẽ được đưa vào trưng bày tại các Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài và các điểm du lịch lớn.

Lê Kim Liên

Thích và chia sẻ bài viết:

tin liên quan

video hot

Về đầu trang