Cuộc chiến chống buôn lậu, hàng giả không được phép ngơi nghỉ

Mới đây, vụ bắt giữ lô thuốc lá giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng tại cảng Cái Mép – Thị Vải tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ phức tạp của loại tội phạm này. Cụ thể, Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 3 (Cục Hải quan) phối hợp Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép phát hiện một container chứa 472 thùng thuốc lá điếu mang nhãn hiệu Lambert & Butler, tương đương khoảng 9,4 triệu điếu, có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu và không rõ nguồn gốc xuất xứ. Qua giám định của chủ thể quyền, toàn bộ số thuốc lá trong container được xác định là hàng giả.

Không dừng lại ở đó, trong quá trình kiểm tra hàng hóa quá cảnh, lực lượng Hải quan còn phát hiện 1.000 chiếc tai nghe Bluetooth AirPods Pro (thế hệ 2) nghi là hàng giả, được vận chuyển từ Trung Quốc qua cửa khẩu quốc tế Hoa Lư (Đồng Nai) để quá cảnh sang Campuchia nhưng không khai báo hải quan.

Kết quả giám định xác định toàn bộ số tai nghe này là hàng giả, giá trị chỉ gần 546 triệu đồng, trong khi nếu là hàng chính hãng, giá trị có thể lên tới hơn 5,3 tỷ đồng.

Lô hàng thuốc lá giả nhãn hiệu Lambert & Butler được lực lượng hải quan phát hiện.

Những vụ việc cụ thể này cho thấy công tác phòng, chống buôn lậu và hàng giả trên phạm vi cả nước vẫn đối diện với không ít khó khăn, thách thức. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389), trong năm 2025, các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 123.513 vụ vi phạm, giảm khoảng 10% so với năm 2024 nhưng vẫn ở mức rất cao.

Trong tổng số này, có 9.404 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu, 109.180 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế và 4.929 vụ liên quan đến hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước từ công tác xử lý vi phạm đạt khoảng 15.394.667 triệu đồng, tăng 4,44% so với năm trước.

Đặc biệt, các cơ quan chức năng đã khởi tố 3.178 vụ án hình sự với 5.477 đối tượng, tăng mạnh so với cùng kỳ, cho thấy tính chất ngày càng nghiêm trọng của các hành vi vi phạm.

Đánh giá về thực trạng này, ông Lê Huy Anh, Phó Cục trưởng Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho rằng, trong chừng mực nhất định, chống hàng gian, hàng giả là một cuộc chiến không cân sức. Lực lượng thực thi pháp luật còn mỏng, không thể kiểm soát toàn diện, trong khi các quy định pháp luật chưa đủ sức răn đe. Ở nhiều quốc gia, doanh nghiệp vi phạm phải bồi thường thiệt hại lớn, còn tại Việt Nam, khi bị xử phạt, đối tượng vi phạm có thể bỏ hàng, lập doanh nghiệp mới và tiếp tục tái phạm.

Một nguyên nhân khác khiến hàng giả tràn lan là tâm lý chuộng hàng rẻ. Người tiêu dùng muốn dùng hàng có thương hiệu, nhưng dễ bị hấp dẫn bởi hàng có mức giá thấp hơn. Từ góc nhìn của cơ quan quản lý thị trường, ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chi cục trưởng Quản lý thị trường Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ, việc kiểm tra tại điểm kinh doanh thường diễn ra công khai, tạo điều kiện cho các đối tượng tẩu tán hàng hóa hoặc báo động lẫn nhau. Đặc biệt, xử lý vi phạm liên quan đến thực phẩm chức năng, sữa hay các sản phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe là quá trình phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Theo các chuyên gia, hầu như bất kỳ sản phẩm nào cũng có nguy cơ bị làm giả. Doanh nghiệp vì thế cần thể hiện quyết tâm trong việc bảo vệ thương hiệu, từ đăng ký sở hữu trí tuệ đến áp dụng công nghệ chống giả hiện đại.

Từ thực tế những lô hàng giả trị giá hàng chục, hàng trăm tỷ đồng bị phát hiện, có thể thấy cuộc chiến chống buôn lậu và hàng giả vẫn đầy thách thức. Việc duy trì kiểm soát chặt chẽ, tăng cường phối hợp liên ngành, ứng dụng công nghệ và xử lý nghiêm minh vi phạm không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là nhiệm vụ lâu dài nhằm bảo vệ thị trường, doanh nghiệp và người tiêu dùng trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Thanh Hiền