Gỡ bỏ rào cản tâm lý với xăng E10: Hầu hết ô tô, xe máy tại Việt Nam đều tương thích

Theo văn bản gửi Bộ Công Thương, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, sau quá trình rà soát, cơ quan này không ghi nhận thông tin về các loại ô tô không thể sử dụng xăng E5 hoặc E10. Trước đó, Bộ Công Thương đã lấy ý kiến từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) cùng nhiều hãng xe lớn đang hoạt động tại Việt Nam nhằm đánh giá mức độ tương thích của động cơ với nhiên liệu sinh học.

Kết quả cho thấy, phần lớn các dòng xe ô tô và xe máy đang lưu hành trên thị trường đều có thể sử dụng xăng E10 mà không cần thay đổi kỹ thuật. Các hãng xe máy lớn như Honda, Yamaha, Piaggio hay SYM đều xác nhận phương tiện của mình tương thích với loại nhiên liệu này. Trong khi đó, các doanh nghiệp sản xuất ô tô cũng cho biết đa số các dòng xe hiện đại đều đã được thiết kế phù hợp với nhiên liệu pha ethanol theo tiêu chuẩn quốc tế.

Thông tin này được xem là rất quan trọng bởi suốt nhiều năm qua, tâm lý e ngại “xăng sinh học gây hại động cơ”, “xe cũ không sử dụng được E10” đã trở thành một trong những rào cản lớn nhất đối với việc mở rộng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam. Không ít người tiêu dùng vẫn lo ngại ethanol có thể gây ăn mòn chi tiết máy, ảnh hưởng hệ thống nhiên liệu hoặc làm giảm tuổi thọ động cơ.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy xăng E10 đã được sử dụng phổ biến tại nhiều quốc gia trên thế giới như Mỹ, Brazil, Thái Lan, Philippines hay Trung Quốc trong nhiều năm mà không tạo ra xáo trộn lớn đối với thị trường phương tiện giao thông. Với tỷ lệ pha trộn 10% ethanol, E10 vẫn nằm trong ngưỡng tương thích của hầu hết động cơ hiện đại.

Đáng chú ý, trong quá trình triển khai thử nghiệm và lưu thông xăng E10 thời gian qua, Bộ Công Thương cho biết, chưa ghi nhận phản ánh chính thức nào liên quan tới việc nhiên liệu gây hư hỏng động cơ hay ảnh hưởng nghiêm trọng đến vận hành phương tiện. Điều này cho thấy phần lớn lo ngại hiện nay xuất phát từ tâm lý dè dặt trước thay đổi hơn là từ các cơ sở kỹ thuật cụ thể. Việc chuyển sang xăng E10 thực chất không chỉ là câu chuyện môi trường hay giảm phát thải khí nhà kính. Quan trọng hơn, đây là bước đi có ý nghĩa chiến lược đối với bài toán an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu ngày càng biến động khó lường.

Hiện nay, Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn xăng dầu hóa thạch, trong khi giá dầu thế giới liên tục biến động do tác động từ địa chính trị, xung đột và đứt gãy chuỗi cung ứng. Những cú sốc năng lượng trong vài năm gần đây cho thấy bất kỳ quốc gia nào phụ thuộc quá lớn vào nhiên liệu nhập khẩu đều có thể đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, gia tăng áp lực lạm phát và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

Cục Đăng kiểm Việt Nam khẳng định không có dữ liệu cho thấy tồn tại nhóm xe “không dùng được E10”.

Trong bối cảnh đó, nhiên liệu sinh học được xem là giải pháp giúp đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và giảm phụ thuộc vào xăng khoáng truyền thống. Với thành phần chứa 10% ethanol, xăng E10 giúp giảm lượng nhiên liệu hóa thạch tiêu thụ, đồng thời tận dụng nguồn nguyên liệu trong nước như sắn, mía, ngô để sản xuất ethanol nhiên liệu. Điều này không chỉ mang ý nghĩa về năng lượng mà còn mở ra cơ hội thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, phát triển công nghiệp chế biến và hình thành chuỗi giá trị kinh tế tuần hoàn. Khi nhu cầu ethanol tăng lên, ngành nông nghiệp cũng sẽ có thêm đầu ra ổn định cho nhiều loại cây nguyên liệu, góp phần nâng cao giá trị sản xuất trong nước.

Theo lộ trình tại Thông tư 50/2025/TT-BCT, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì lưu thông trên thị trường sẽ bắt buộc phối trộn thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Dù vậy, để tránh gây xáo trộn đối với người dân đang sử dụng phương tiện đời cũ, Bộ Công Thương vẫn cho phép duy trì xăng E5RON92 song song đến hết năm 2030.

Động thái này cho thấy quá trình chuyển đổi đang được thực hiện theo hướng thận trọng, có lộ trình và bảo đảm quyền lựa chọn của người tiêu dùng. Song song với đó, cơ quan quản lý cũng yêu cầu tăng cường giám sát hệ thống phân phối, kiểm soát chất lượng nhiên liệu và bảo đảm nguồn cung ổn định trong quá trình chuyển đổi sang E10.

Trong xu hướng toàn cầu hướng tới phát thải ròng bằng “0”, nhiên liệu sinh học đang được xem là giải pháp chuyển tiếp quan trọng trước khi xe điện trở nên phổ biến hoàn toàn. Nhiều quốc gia hiện đã triển khai các loại nhiên liệu có tỷ lệ ethanol cao hơn như E20, E85 nhằm giảm mạnh lượng phát thải từ giao thông.

Với Việt Nam, E10 được xem là bước đi phù hợp với điều kiện thực tiễn hiện nay bởi có thể tận dụng hạ tầng sẵn có của ngành xăng dầu mà không đòi hỏi chi phí chuyển đổi quá lớn như phát triển đồng bộ hệ thống xe điện và trạm sạc. Thông điệp từ cơ quan quản lý đang ngày càng rõ ràng: xăng sinh học không còn là giải pháp thử nghiệm mà đang trở thành xu hướng tất yếu trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và chuyển dịch sang nền kinh tế xanh. 

Và khi Cục Đăng kiểm Việt Nam khẳng định không có dữ liệu cho thấy tồn tại nhóm xe “không dùng được E10”, một trong những rào cản lớn nhất về tâm lý đối với nhiên liệu sinh học cũng đang dần được tháo gỡ. Điều còn lại là tạo dựng niềm tin thị trường, nâng cao nhận thức người tiêu dùng và triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ để quá trình chuyển đổi năng lượng diễn ra hiệu quả, bền vững.

PV