ISO xây dựng nền tảng tiêu chuẩn hóa cho trí tuệ nhân tạo

Hệ thống tiêu chuẩn ISO hỗ trợ quản lý AI

Trước sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, việc xây dựng các tiêu chuẩn quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra nền tảng chung về thuật ngữ, phương pháp triển khai và quản lý rủi ro. ISO và IEC đã phát triển nhiều tiêu chuẩn nhằm hỗ trợ tổ chức hiểu rõ, ứng dụng và kiểm soát các hệ thống AI.

Trong đó, ISO/IEC 22989 thiết lập hệ thống thuật ngữ và mô tả các khái niệm cơ bản trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Tiêu chuẩn giúp thống nhất cách hiểu về AI giữa các tổ chức, chuyên gia và bên liên quan, tạo cơ sở cho hoạt động nghiên cứu, phát triển, triển khai và quản lý công nghệ.

Trong khi đó, ISO/IEC 23053 cung cấp khung về trí tuệ nhân tạo và học máy (Machine Learning - ML), hỗ trợ mô tả một hệ thống AI tổng quát sử dụng công nghệ học máy. Tiêu chuẩn góp phần làm rõ cấu trúc và các thành phần của hệ thống, qua đó hỗ trợ tổ chức trong quá trình thiết kế, phát triển và đánh giá các giải pháp AI.

Đối với vấn đề quản lý rủi ro, ISO/IEC 23894 đưa ra hướng dẫn giúp tổ chức nhận diện, đánh giá và quản lý những rủi ro liên quan đến AI. Việc áp dụng hướng dẫn này hỗ trợ doanh nghiệp chủ động kiểm soát các vấn đề có thể phát sinh trong quá trình phát triển và sử dụng công nghệ, đồng thời nâng cao khả năng khai thác lợi ích của AI.

ISO/IEC 42001 – nền tảng quản lý AI trong tổ chức

Bên cạnh các tiêu chuẩn cung cấp thuật ngữ, khung kỹ thuật và hướng dẫn quản lý rủi ro, ISO/IEC 42001 là tiêu chuẩn hệ thống quản lý AI (AIMS), được xây dựng nhằm hỗ trợ tổ chức thiết lập, triển khai, duy trì và cải tiến hệ thống quản lý trí tuệ nhân tạo.

Khác với cách tiếp cận tập trung vào một ứng dụng AI cụ thể, ISO/IEC 42001 hướng đến quản trị hoạt động liên quan đến AI trên phạm vi toàn tổ chức. Tiêu chuẩn yêu cầu doanh nghiệp xây dựng các chính sách, quy trình và cơ chế kiểm soát phù hợp để quản lý những rủi ro cũng như cơ hội phát sinh từ việc ứng dụng AI.

ISO/IEC 42001 áp dụng phương pháp Lập kế hoạch - Thực hiện - Kiểm tra - Hành động (Plan - Do - Check - Act, PDCA), giúp tổ chức xác định mục tiêu, triển khai các biện pháp quản lý, theo dõi hiệu quả và liên tục cải tiến hệ thống.

Thông qua cách tiếp cận này, doanh nghiệp có thể nâng cao khả năng kiểm soát hoạt động AI, tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và bảo đảm việc ứng dụng công nghệ phù hợp với mục tiêu, chính sách cũng như yêu cầu quản lý của tổ chức.

Hướng tới ứng dụng AI hiệu quả và có trách nhiệm

Việc kết hợp các tiêu chuẩn ISO về AI giúp tổ chức xây dựng nền tảng quản trị toàn diện, từ thống nhất thuật ngữ, mô tả hệ thống, quản lý rủi ro đến thiết lập hệ thống quản lý AI.

Đặc biệt, ISO/IEC 42001 mang lại giá trị thiết thực cho doanh nghiệp và tổ chức thuộc nhiều lĩnh vực, bởi tiêu chuẩn không giới hạn ở một công nghệ hay ứng dụng cụ thể mà tập trung vào cách thức quản lý AI trong toàn bộ hoạt động.

Trong bối cảnh AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi, việc tiếp cận và triển khai các tiêu chuẩn quốc tế sẽ góp phần giúp tổ chức chủ động kiểm soát rủi ro, nâng cao hiệu quả hoạt động và khai thác tiềm năng của công nghệ. Đây cũng là cơ sở quan trọng để thúc đẩy quá trình phát triển và ứng dụng AI theo hướng an toàn, có trách nhiệm và bền vững.

Hà My