Cần sớm có giải pháp ngăn chặn nạn mua bán, cho thuê chứng chỉ hành nghề y, dược

Quét một vòng trên mạng xã hội, có rất nhiều hội nhóm cho thuê, cần thuê các loại chứng chỉ hành nghề, bằng cấp liên quan tới lĩnh vực y, dược với hàng chục ngàn người tham gia. Với số lượng thành viên đông đảo, những hội nhóm này không khác gì các “sàn” giao dịch môi giới, quảng cáo, thuê mướn bằng cấp y, dược.

Chỉ cần một dòng trạng thái hỏi thuê bằng đăng trên các hội nhóm như “Chứng chỉ hành nghề y dược miền Bắc” (hơn 7.000 thành viên), “Hỗ trợ chứng chỉ hành nghề y dược” (10.000 thành viên), ngay lập tức sẽ có hàng chục người nhận là dược sĩ chào mời và để lại thông tin cần hợp tác với công ty, nhà thuốc, phòng khám”. Để “lách luật”, các bài đăng này sẽ dùng những cụm từ viết tắt như “cchn” (chứng chỉ hành nghề), hoặc dùng từ “hỗ trợ”, nhưng thực chất là môi giới, tư vấn cho thuê chứng chỉ hành nghề với mức giá hàng triệu đồng.

Tình trạng quảng cáo, mua bán, cho thuê chứng chỉ hành nghề y dược trên mạng xã hội xuất hiện nhiều tại TP.HCM. Ảnh: Sở Y tế TP.HCM

Liên quan tới tình trạng này, Sở Y tế TP.HCM thông tin, chỉ riêng trong 2 năm 2022 và 2023, Sở Y tế đã phát hiện 25 trường hợp sử dụng chứng chỉ hành nghề khám, chữa bệnh giả qua đăng ký hành nghề (3 trường hợp), qua xác minh hành nghề theo yêu cầu của Sở Y tế các tỉnh, thành (14 trường hợp), qua yêu cầu xác minh từ văn phòng công chứng (1 trường hợp) và qua phản ánh của người dân (7 trường hợp). Tất cả các trường hợp phát hiện đã được Sở Y tế chuyển đến cơ quan Công an để điều tra và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, hiện tượng hành nghề không có giấy phép vẫn còn xảy ra trên địa bàn Thành phố, cụ thể như trong năm 2023, Thanh tra Sở Y tế đã kiểm tra và xử phạt 21 cơ sở nha khoa hành nghề trái phép hoặc vi phạm các quy định về hành nghề. Đối với các nhà thuốc tư nhân, Sở Y tế đã xử lý 45 cơ sở với nhiều hành vi vi phạm khác nhau, trong đó có hành vi vắng mặt dược sĩ phụ trách chuyên môn trong thời gian hoạt động của nhà thuốc, tuy nhiên Thanh tra chưa đủ cơ sở để xác lập hành vi vi phạm về thuê, mượn chứng chỉ hành nghề y, dược.

Hiện nay, trên địa bàn TP.HCM có hơn 1.800 phòng khám chuyên khoa răng hàm mặt, trên 7.000 nhà thuốc,… Việc kiểm tra tuân thủ các quy định pháp luật trong hành nghề y, dược tư nhân thuộc trách nhiệm của các Phòng y tế quận, huyện, thành phố Thủ Đức và Thanh tra Sở Y tế. Những hành vi vi phạm pháp luật qua phản ánh của giới truyền thông cho thấy cần phải tăng cường hơn nữa công tác quản lý hành nghề trên địa bàn và rất cần có thêm các cơ chế chính sách và giải pháp mang tính chủ động, quyết liệt hơn nữa.

Trong thời gian qua, Sở Y tế TP.HCM nỗ lực chuyển đổi số trong công tác cung ứng thủ tục hành chính công, hình thành kho dữ liệu chứng chỉ hành nghề y, dược, xây dựng quy trình nội bộ giúp phát hiện, kịp thời ngăn chặn các hành vi sử dụng chứng chỉ hành nghề y, dược giả để đăng ký hành nghề. Tuy nhiên, hiệu quả của giải pháp này vẫn còn hạn chế nếu các Sở Y tế thuộc các tỉnh, thành không cùng triển khai.

Theo đó, Sở Y tế TP.HCM đề nghị Sở Y tế các tỉnh khi cần xác minh các chứng chỉ hành nghề y, dược do Sở Y tế TP.HCM cấp, có thể truy cập trang web đã công bố. Trong thời gian tới, Sở Y tế TP.HCM và Sở Y tế các tỉnh, thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long và vùng Đông Nam bộ sẽ cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong việc triển khai các giải pháp quản lý hành nghề y, dược nhằm sớm chấm dứt tình trạng sử dụng chứng chỉ hành nghề giả từ địa phương này sang địa phương khác để đăng ký hành nghề.

Đặc biệt, để ngăn chặn hiện tượng này, rất cần các giải pháp mang tính chủ động, đồng bộ với sự phối hợp liên ngành giúp phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật.

Trong khi chờ các giải pháp mang tính đồng bộ, Sở Y tế kêu gọi người dân tiếp tục phản ánh trực tiếp và kịp thời về Thanh tra Sở Y tế qua ứng dụng “Y tế trực tuyến”, số điện thoại đường dây nóng của Thanh tra Sở Y tế khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến việc mua bán, cho thuê chứng chỉ hành nghề y, dược. 

Các nhân viên ngành y tế lên án các hành vi trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến việc mua bán, cho thuê chứng chỉ hành nghề y, dược, kịp thời cung cấp các thông tin liên quan các hành vi vi phạm pháp luật đến Thanh tra Sở Y tế để kịp thời xử lý nghiêm theo quy định. Những hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến việc mua bán, cho thuê chứng chỉ hành nghề y, dược đe dọa trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe của người dân cần được pháp luật xử lý nghiêm minh.

An Dương