Ngăn chặn tình trạng vận chuyển trái phép ngoại tệ: Cần hoàn thiện khung pháp lý

author 19:01 26/12/2021

(VietQ.vn) - Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia cho biết, tình trạng rửa tiền, vận chuyển tiền qua biên giới trong những năm qua vẫn diễn biến phức tạp, tinh vi.

Tình trạng buôn bán, vận chuyển trái phép ngoại tệ phức tạp

Theo thông tin từ Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, mặc dù Việt Nam đã có Luật Phòng chống rửa tiền (năm 2012) nhưng qua 8 năm thực thi đã bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế.

Tình trạng buôn bán, vận chuyển trái phép ngoại tệ, tiền, kim loại quý qua biên giới diễn biến phức tạp, với phương thức thủ đoạn tinh vi. Bên cạnh đó, các giao dịch đáng ngờ nhằm gian lận thuế cũng gia tăng; các loại hình kinh doanh mới xuất hiện cần có biện pháp ngăn chặn.

Vụ việc điển hình xảy ra vào năm 2020, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Hà Nội đã triệt phá thành công vụ vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới, với thủ đoạn hết sức tinh vi để chuyển số tiền đặc biệt lớn (gần 30.000 tỉ đồng) từ Việt Nam ra nước ngoài trái phép. Hay vụ việc Công an tỉnh An Giang phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện và bắt giữ vụ vận chuyển 51 kg vàng qua biên giới từ Campuchia về Việt Nam do “Mười Tường” cầm đầu.

Tình trạng rửa tiền, vận chuyển tiền qua biên giới vẫn diễn biến phức tạp. Ảnh: Phan Anh 

Ghi nhận thời gian gần đây, trên tuyến biên giới các tỉnh Tây Nam Bộ, lực lượng Hải quan, Biên phòng liên tiếp phát hiện vụ việc vận chuyển trái phép ngoại tệ, kim loại quý như: Ngày 19/12, Hải quan cửa khẩu Phước Tân (Châu Thành, Tây Ninh) phát hiện vụ vận chuyển trái phép 200.000 USD qua biên giới. Trong tháng 9/2021, lực lượng biên phòng An Giang đã đấu tranh thành công 2 chuyên án chống buôn lậu vàng, bắt 2 đối tượng, thu gần 5 kg vàng, trị giá hơn 4,6 tỷ đồng…

Về chế tài xử lý liên quan đến lĩnh vực này đã có Luật Phòng, chống rửa tiền được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 18/6/2012, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2013, là văn bản pháp lý cao nhất về lĩnh vực phòng chống rửa tiền, quy định các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, xử lý tổ chức, cá nhân có hành vi rửa tiền; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng chống rửa tiền; hợp tác quốc tế về phòng, chống rửa tiền. Cùng với đó là các quy định của Bộ luật Hình sự 2009 (đã được thay thế bằng Bộ luậtHình sự 2015)…

Đồng thời, các Bộ, ngành liên quan đã tích cực triển khai các biện pháp ngăn chặn như: Bộ Tài chính tổ chức lực lượng tiến hành các biện pháp nghiệp vụ cần thiết theo quy định pháp luật hiện hành nhằm làm tốt công tác phòng, chống rửa tiền, phòng chống vận chuyển trái phép tiền qua biên giới. Bộ Công an: Ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu các cơ quan điều tra tăng cường điều tra về rửa tiền song song với điều tra tội phạm nguồn; xây dựng, hoàn thiện, trình Chính phủ phê duyệt Đề án Nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm rửa tiền…

Ngân hàng Nhà nước từ năm 2013 đến tháng 9/2020 đã chuyển giao 857 vụ việc liên quan đến 5.614 báo cáo giao dịch đáng ngờ cho các cơ quan chức năng. Theo đó, bước đầu đã có 10 vụ khởi tố vụ án, khởi tố bị can, 15 vụ việc liên quan đến thuế, hải quan và cơ quan chức năng đã truy thu hơn 400 tỷ tiền thuế cho ngân sách nhà nước.

Nhiều quy định chưa đồng bộ

Tuy nhiên theo đánh giá của lực lượng chức năng, vẫn còn những quy định chưa đồng bộ hoặc chồng chéo dẫn đến bất cập trong quá trình triển khai chưa phù hợp với thực tiễn và chuẩn mực quốc tế mới về phòng chống rửa tiền gây khó khăn cho công tác phòng, chống rửa tiền của Việt Nam, cần được nghiên cứu, hoàn thiện.

Đơn cử như quy định về khai báo, cung cấp thông tin việc vận chuyển tiền mặt, kim loại quý, đá quý và công cụ chuyển nhượng qua biên giới còn chưa đưa ra định nghĩa rõ ràng về kim loại quý, đá quý…; Quy định về việc phân tích, xử lý thông tin giao dịch đáng ngờ của Ngân hàng Nhà nước chưa được rõ ràng, chưa thể hiện rõ quy trình nghiệp vụ cơ bản trong phân tích thông tin từ việc tiếp nhận thông tin, phân tích thông tin…

Mặt khác, trong bối cảnh hiện nay, với sự ra đời của nhiều loại hình sản phẩm, dịch vụ mới như các loại hình dịch vụ kinh doanh tiền ảo, tài sản ảo, cho vay ngang hàng,... Các sản phẩm này tiềm ẩn nhiều nguy cơ bị tội phạm nói chung và tội phạm rửa tiền nói riêng lạm dụng để thực hiện hành vi phạm tội.

Do đó, theo Ngân hàng Nhà nước việc sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý đồng bộ và hiệu quả cho hoạt động phòng chống rửa tiền, góp phần nâng cao hiệu quả, hiệu lực công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung đặc biệt là các tội phạm nguồn như tham nhũng, buôn lậu, lừa đảo… và tội phạm rửa tiền nói riêng; tăng cường vị thế của Việt Nam trong mối quan hệ với quốc gia, đối tác nước ngoài; tránh bị áp đặt các biện pháp trừng phạt, kiểm soát và bị hạn chế trong các giao dịch tài chính, ngân hàng…

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước đề xuất mở rộng đối tượng báo cáo có nguy cơ bị lợi dụng để rửa tiền để có biện pháp phòng ngừa như: Tổ chức cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán...; bổ sung quy định về định kỳ đánh giá rủi ro và áp dụng các biện pháp rủi ro về rửa tiền đối với từng ngành, từng đối tượng; bổ sung các quy định liên quan đến thu thập, xử lý và trao đổi thông tin phòng chống rửa tiền...

Rửa tiền là gì, khung pháp lý nào cho hành vi rửa tiền?

Rửa tiền theo pháp luật Việt Nam là hành vi phạm tội được quy định tại Điều 324, Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017, là hành vi của các tổ chức, cá nhân tìm cách chuyển đổi, hợp pháp hóa các khoản lợi hoặc tài sản bất chính không rõ nguồn gốc, hoặc do hành vi phạm tội hoặc tham nhũng có được để nó trở thành tài sản hợp pháp.

Theo đó, căn cứ Điều 324, Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017, tùy vào hành vi vi phạm, chủ thể thực hiện mà có các khung hình phạt khác nhau.

Đối với cá nhân quy định tại Khoản 1-5, Điều 324: Hình phạt tù cao nhất là 15 năm, thấp nhất là 06 tháng; Ngoài ra người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng – 5.000.000.000 đồng; Cấm đảm nhiệm chức vụ; Cấm hành nghề hoặc làm việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm; Tịch thu một hoặc toàn bộ tài sản.

Đối với pháp nhân thương mại quy định tại Khoản 6, Điều 324: Phạt tiền cao nhất là 20.000.000.000 đồng, thấp nhất là 1.000.000.000; Đình chỉ hoạt động; Cấm kinh doanh, hoạt động trong một số lĩnh vực, cấm huy động vốn.

An Dương 

Thích và chia sẻ bài viết:

tin liên quan

video hot

Về đầu trang