Tái hiện 'Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại'

Ngày 7/1, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh phối hợp với Ban Liên lạc Cựu cán bộ Đoàn thanh niên Việt Nam phía Nam thực hiện trưng bày chuyên đề “Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại” tại số 28 Võ Văn Tần, Phường Xuân Hòa, TP.HCM với tổng diện tích trưng bày là 194 m2.

Tại chuyên đề “Thời thanh xuân trên đường 1C huyền thoại” trưng bày 109 hình ảnh, tư liệu, hiện vật nhằm giới thiệu đến công chúng về một thời kỳ đấu tranh gian khổ nhưng anh dũng của nhân dân miền Tây Nam Bộ trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trong đó hoạt động đấu tranh của lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) trên tuyến chi viện 1C - giữ vai trò là tuyến đường huyết mạch thứ hai, sau đường Hồ Chí Minh trên biển góp phần quan trọng làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Trưng bày được triển khai theo 4 cụm nội dung: “Nơi huyền thoại bắt đầu” giới thiệu vai trò chiến lược và sự hình thành tuyến đường 1C; “Trong vòng vây lửa đạn” tái hiện sự đánh phá ác liệt của quân đội Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa; “Cuộc sống và chiến đấu của TNXP” khắc họa sinh động đời sống, tinh thần lạc quan giữa gian khổ và “Hồi ức và tri ân” với những ký ức của nhân chứng lịch sử cùng trách nhiệm tiếp nối hôm nay.

Chuyên đề “Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại” chính thức khai mạc và mở cửa cho công chúng tham quan từ ngày 7/1. (Ảnh: Kim Thoa)

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Lâm Ngô Hoàng Anh - Phó Giám đốc phụ trách quản lý, điều hành Bảo tàng Chứng tích chiến tranh nhấn mạnh, lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của chúng ta được viết nên không chỉ bằng tinh thần yêu nước nồng nàn mà còn bằng ý chí và lòng quả cảm của biết bao thế hệ.

Trong cao điểm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển bị đánh phá ác liệt, việc chi viện cho miền Tây Nam Bộ gặp nhiều khó khăn, tuyến đường 1C ra đời như một giải pháp chiến lược. Đường 1C là mật danh của tuyến vận tải quân sự hình thành năm 1966, nối tiếp đường Hồ Chí Minh trên bộ ở ĐBSCL, vươn từ biên giới Campuchia qua kênh rạch, sông ngòi, rừng tràm đến mũi Cà Mau.

Theo ông Lâm Ngô Hoàng Anh, đây là con đường huyết mạch thứ 2 sau con đường trên biển nổi danh với “Tàu không số” nhằm đảm bảo chi viện cho chiến trường miền Tây Nam Bộ, góp phần tạo nên yếu tố quyết định thắng lợi cho cách mạng Việt Nam nói chung, chiến trường miền Nam nói riêng.

Trong suốt thời gian tồn tại và hoạt động, lực lượng TNXP đường 1C đã cùng chính quyền, du kích địa phương liên kết nhau bám địa bàn, sẵn sàng hy sinh, bền bỉ thực hiện nhiệm vụ vận chuyển vũ khí, phương tiện chiến tranh, đưa đón cán bộ. Dù bị đối phương phát hiện, tìm đủ mọi cách hủy diệt, lực lượng TNXP vẫn hăng hái chiến đấu không chỉ bằng sức lực, mà bằng cả ý chí không bao giờ khuất phục.

Tuyến đường 1C và Liên đội I TNXP đã trở thành minh chứng sinh động cho lòng yêu nước, ý chí quật cường, quả cảm của thế hệ trẻ Việt Nam, nơi thanh xuân vì Tổ quốc đã hóa thành bất tử.

Cựu TNXP, nhân chứng lịch sử tham quan khu vực trưng bày tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh. (Ảnh: Kim Thoa)

Lãnh đạo Sở Văn hoá và Thể thao TP.HCM đánh giá cao ý nghĩa của trưng bày trên ba phương diện chính. Thứ nhất, bằng ngôn ngữ trưng bày trực quan và gần gũi, triển lãm giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ chuyển hóa kiến thức từ sách vở thành những trải nghiệm văn hóa sống động. Qua đó, người xem không chỉ "biết" về quá khứ mà còn thực sự "cảm" được giá trị của hòa bình và sự hy sinh.

Thứ hai, trưng bày đã bám sát định hướng phát triển văn hóa của Thành phố khi lấy con người và giáo dục truyền thống làm nền tảng. Đây đồng thời là một sản phẩm văn hóa chất lượng, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh cho người dân và du khách.

Thứ ba, sự nghiêm túc và tâm huyết của đội ngũ thực hiện thể hiện rõ nét qua quy trình sưu tầm, chọn lọc tư liệu và cách kể chuyện đầy lôi cuốn. Những nỗ lực này cần được ghi nhận và tiếp sức để lan tỏa sâu rộng hơn trong cộng đồng.

Không chỉ các bạn trẻ mà khách du lịch nước ngoài cũng đến tham quan, tìm hiểu các tư liệu được trưng bày trong Chuyên đề "Thời thanh xuân trên đường 1C huyền thoại”. (Ảnh: Kim Thoa)

Xúc động trước các hình ảnh trưng bày, bà Hồ Thị Hoàng Em (74 tuổi) nhớ như in những năm tháng làm TNXP tại tuyến đường 1C. Đi chiến đấu từ năm 15 tuổi, đối mặt lằn ranh sinh tử nhưng bà quyết tâm “không cho phép bản thân chùn bước”. Công việc chính của bà khi ấy là tải đạn và vận chuyển lương thực dưới mưa bom bão đạn. Hôm nay, khi nhìn lại những bức ảnh và hiện vật lịch sử, bà xúc động chia sẻ: “Những kỷ niệm ấy không bao giờ quên được, nhất là khi đóng góp của mình vẫn luôn được Nhà nước và bảo tàng gìn giữ”.

Kim Thoa