Lạm dụng rượu bia, thuốc lá nguy cơ bị hoại tử chỏm xương đùi

Anh N.V.D. (ở TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp) mới 29 tuổi, nhiều năm bị đau khớp háng trái, phải thay khớp háng do bị hoại tử chỏm xương đùi không được phát hiện sớm.

Theo anh D., anh bị đau khớp háng trái, đến khám tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long (TP Cần Thơ). Các bác sĩ khai thác bệnh sử, biết anh D. thường xuyên hút thuốc lá (mỗi ngày 1 gói) và sử dụng bia rượu từ 3-4 lần/tuần.

Sau khi thăm khám, bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị hoại tử chỏm xương đùi trái. Tình trạng hoại tử chỏm xương được phát hiện ở giai đoạn muộn, nên bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng phương pháp phẫu thuật thay khớp háng trái toàn phần. Sau ca phẫu thuật thay khớp háng, người bệnh được chăm sóc phục hồi và kết hợp tập vật lý trị liệu. Người bệnh được hướng dẫn tập đi lại với các bài tập theo hướng dẫn, sau đó được xuất viện, theo dõi tái khám ngoại trú theo chỉ định của bác sĩ.

Về nguyên nhân hoại tử chỏm xương đùi ở người trẻ tuổi, ThS.BS Lê Dũng - trưởng khoa cơ xương khớp của viện - cho biết: Hoại tử chỏm xương đùi là một trong những bệnh thường gặp ở khớp háng, về độ tuổi bệnh thường xảy ra ở độ tuổi từ 30 - 60. Trong đó nguyên nhân gây ra thường do chấn thương như trật khớp, gãy đầu trên xương đùi. Một nguyên nhân khác do tình trạng hút thuốc lá quá nhiều, lạm dụng rượu bia, dùng corticoid lâu ngày để điều trị các bệnh về khớp...

Lạm dụng rượu bia, thuốc lá có thể bị hoại tử chỏm xương đùi cùng nhiều bệnh tật khác. Ảnh: Tuổi Trẻ

Trong trường hợp của nam thanh niên này, tình trạng hút thuốc lá và sử dụng rượu bia lâu ngày đã dẫn đến viêm mạn tính và làm tắc các mao mạch nuôi chỏm xương đùi, làm các tế bào xương sụn vùng chỏm bị thiếu máu lâu ngày và hoại tử dần.

Tình trạng hoại tử chỏm xương đùi nếu được phát hiện chẩn đoán ở giai đoạn sớm có thể điều trị bằng các phương pháp nội khoa dùng thuốc, hạn chế lao động nặng hoặc tập thể thao quá sức, kết hợp các bài tập vật lý trị liệu... Tuy nhiên, khi phát hiện ở giai đoạn muộn, chỏm xương đùi đã hư hoàn toàn thì biện pháp cuối cùng là thay khớp háng - bác sĩ Dũng nói.

Liên quan tới việc lạm dụng rượu, ThS.BS Đặng Ngọc Hùng, Viện Nghiên cứu và Tư vấn Dinh dưỡng cho biết, lạm dụng rượu bia không chỉ trực tiếp làm tổn thương gan, đường tiêu hóa, gây mất kiểm soát về hành vi, suy nghĩ, khả năng vận động mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng của các cơ quan khác trong cơ thể và làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh.

Uống nhiều rượu gây rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp làm tăng nguy cơ đột quỵ. Ngoài ra, rượu gây viêm gan và nghiện rượu có thể gây sẹo mô gan dẫn đến xơ gan. Khi vào cơ thể, rượu chuyển hóa qua các bước, trong đó có tạo ra acetaldehyde, một chất được biết đến là chất gây ung thư. Rượu cũng làm suy yếu khả năng phân hủy và hấp thụ nhiều chất dinh dưỡng khác, về lâu dài gây rối loạn dinh dưỡng và tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính khác.

Rượu có tác động tiêu cực đến sức khỏe của xương, nguyên nhân là nó cản trở sự cân bằng canxi và hấp thụ vitamin D trong cơ thể. Uống nhiều rượu cũng có thể gây thiếu hụt nội tiết tố ở cả nam và nữ. Tiêu thụ rượu quá mức cũng có thể giết chết các nguyên bào xương, tế bào tạo xương.

Rượu có thể đóng một vai trò trong quá trình hình thành mật độ xương, tốc độ tái tạo tế bào xương và cản trở cơ thể bạn hấp thụ các chất dinh dưỡng quan trọng để tạo xương. Rượu cũng có thể làm thay đổi chức năng bình thường của các hormone trong cơ thể liên quan đến việc giữ cho xương chắc khỏe, như hormone tuyến cận giáp, hormone tăng trưởng và estrogen.

Ngoài ra, lạm dụng rượu có thể ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát hành vi và vận động dẫn đến ngã gây chấn thương gãy xương. Thói quen lạm dụng rượu bia thường xuyên còn có thể làm gia tăng tình trạng viêm khớp, thoái hóa khớp, tê cứng, đau nhức xương.

Loãng xương là một bệnh thoái hóa làm cho xương yếu đi, mỏng đi và dễ gãy hơn. Thói quen uống nhiều rượu có thể cản trở khả năng phát triển xương mới và thay thế các mô xương của cơ thể. Điều này làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương vì nó làm giảm mật độ xương.

Ngoài ra lạm dụng rượu bia còn làm giảm khả năng hình thành và tái tạo xương. Trong cơ thể, hệ xương của chúng ta sẽ liên tục bị phá vỡ và xây dựng lại. Đây được gọi là quá trình tu sửa xương. Các tế bào xương, được gọi là hủy cốt bào, phá vỡ các phần xương của bạn để giải phóng thêm canxi vào máu, quá trình này được gọi là tái hấp thu. Các tế bào xương khác, được gọi là nguyên bào xương, lấp đầy các lỗ này bằng xương mới chắc khỏe hơn.

Một số nghiên cứu cho rằng uống rượu làm tăng quá trình tái hấp thu xương và làm giảm khả năng thúc đẩy quá trình hình thành và sửa chữa xương mới của cơ thể. Điều này dẫn đến sự luân chuyển tế bào xương bị suy giảm và xương sẽ yếu hơn theo thời gian.

An Dương (T/h)