'Thay đổi tư duy, cách làm là yếu tố quyết định thành công'

Sáng 10/1, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác xây dựng Đảng năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026.

Năm 2025, quy mô và hiệu quả kinh tế toàn ngành tiếp tục mở rộng, doanh thu trên 5 triệu tỷ đồng, tăng 25%, hoàn thành 122% kế hoạch; đóng góp vào ngân sách 115.000 tỷ đồng, tăng 11%, đạt 111% kế hoạch; đóng góp trực tiếp 1,4 triệu tỷ đồng vào GDP, tăng 35%, hoàn thành 139% kế hoạch.

Các chỉ tiêu về công nghệ số và chuyển đổi số cũng có bước phát triển, vùng phủ sóng 5G đạt trên 90% dân số, tốc độ Internet cố định và di động đạt nhóm cao trên thế giới.

Hội nghị Tổng kết công tác xây dựng Đảng năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ, sáng 10/1. 

Theo Bí thư Đảng ủy Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, những con số này cho thấy khoa học và công nghệ "đã tạo ra giá trị gia tăng thực sự, trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế".

Ông nhận định, năm 2025 có ý nghĩa "đặc biệt quan trọng", năm bản lề, tạo bứt phá cho cả một nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ các cấp. Đây cũng là năm ngành đứng trước thời cơ và thách thức lớn, khi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã thực sự trở thành đột phá chiến lược, là động lực then chốt để đất nước vươn mình.

Trong bối cảnh đó, "vai trò lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của tổ chức Đảng càng trở nên cấp thiết và quan trọng hơn bao giờ hết". Nhìn lại năm qua, ông cho rằng Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ đã giữ vững bản lĩnh chính trị, đoàn kết, thống nhất, lãnh đạo đội ngũ trí thức cán bộ, đảng viên hoàn thành nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó. Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng đã đi vào chiều sâu.

Với tinh thần nhìn thẳng, đánh giá đúng sự thật, ông cũng kiểm điểm những mặt còn hạn chế. Đó là chất lượng sinh hoạt tại một số chi bộ còn hình thức; công tác nắm bắt tư tưởng đảng viên ở một vài thời điểm chưa kịp thời; sự chuyển biến trong hành động của một bộ phận nhỏ đảng viên chưa quyết liệt, chưa ngang tầm yêu cầu của tình hình mới.

Ông yêu cầu Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ không chỉ lãnh đạo bằng mệnh lệnh hành chính, mà phải bằng trí tuệ và tầm nhìn. "Chúng ta phải là ngọn cờ đầu định hướng để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp", ông nhấn mạnh. Theo ông, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xác lập rõ vai trò "nhạc trưởng" trong kiến tạo động lực tăng trưởng mới, với các giá trị cốt lõi: tiên phong, sáng tạo, đột phá, tận tụy, trung dũng, nghĩa tình; cùng phương châm hành động: làm gương, kỷ cương, trọng tâm, bứt phá.

Chia sẻ tại hội nghị, ông cho rằng Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ cần đóng vai trò kiến trúc sư, khơi dậy khát vọng cống hiến trong đội ngũ trí thức, đồng thời là người dẫn đường, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, tạo ra các cơ chế thử nghiệm táo bạo, thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia phát triển.

Năm 2026 với tâm thế mới, tư duy mới và tinh thần đổi mới

Ông Lại Xuân Lâm, Phó bí thư Đảng ủy Chính phủ đánh giá những kết quả trên thể hiện "sự nỗ lực cố gắng rất lớn" của cấp ủy Đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên, người lao động trong Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ. Điều này cũng cho thấy tinh thần đoàn kết, thống nhất cao trong Ban Thường vụ, Ban Chấp hành và cán bộ đảng viên, trách nhiệm và sự tận tâm, nhiệt huyết, quyết liệt của người đứng đầu Đảng bộ.

"Đây là nền tảng vững chắc để Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ bước vào năm 2026 với tâm thế mới, tư duy mới, tinh thần đổi mới mạnh mẽ hơn, hướng tới những mục tiêu cao hơn", ông nói.

Phó bí thư Đảng ủy Chính phủ Lại Xuân Lâm. 

Phó bí thư Đảng ủy Chính phủ đề nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm: nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng; quán triệt quan điểm tổ chức Đảng phải là "bộ chỉ huy", hạt nhân chính trị trong cơ quan, đơn vị; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao theo chuẩn quốc tế, tập trung vào 11 nhóm công nghệ chiến lược; khơi dậy, phát huy và lan tỏa các phong trào thi đua yêu nước; tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Phát biểu đáp từ, Bí thư Đảng ủy Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Đảng ủy Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ cụ thể hóa các nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Đảng và Nhà nước thành các chương trình, kế hoạch công tác cụ thể, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm.

Theo ông, nông nghiệp đã giúp Việt Nam thoát nghèo. FDI, công nghiệp và gia công, lắp ráp đưa Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình cao. Giai đoạn phát triển tiếp theo, từ thu nhập trung bình tới thu nhập cao, phải dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việc định vị chính xác vai trò của từng thành tố trong "bộ ba" này có ý nghĩa quyết định.

Ông cho rằng khoa học công nghệ tạo ra tri thức và công cụ mới, nhưng nếu chỉ dừng ở nghiên cứu thì vẫn là "cái trên trời". Để những tri thức này "chạm tới đất", cần đổi mới sáng tạo nhằm tạo ra sản phẩm, dịch vụ phục vụ cuộc sống, còn chuyển đổi số giúp lan tỏa nhanh các sản phẩm, dịch vụ này ra toàn xã hội, tạo tăng trưởng nhanh và bao trùm.

Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng. 

Trước đây, các nước khi bước vào giai đoạn phát triển từ thu nhập trung bình lên thu nhập cao chỉ có khoa học công nghệ để dựa vào. Điểm khác biệt của Việt Nam, theo ông, là trong giai đoạn phát triển từ mức thu nhập bình quân khoảng 5.000 lên trên 20.000 USD, không chỉ có khoa học công nghệ mà còn có đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. "Tức là chúng ta có ba động cơ tăng trưởng, thay vì chỉ một", ông nhấn mạnh, cho rằng sự cộng hưởng này mở ra cơ hội đạt mức tăng trưởng hai con số.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành phương pháp đo lường sự đóng góp của "bộ ba" này vào tăng trưởng GDP, ở cả cấp quốc gia và địa phương, với quan điểm "đo được thì mới quản lý được".

Về thứ tự ưu tiên, Bí thư Đảng ủy Bộ cho rằng, khoa học công nghệ vẫn là nền tảng trong dài hạn. Tuy nhiên với thực tiễn Việt Nam, trong giai đoạn 2026-2031, thứ tự ưu tiên nên là chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và kế đến là khoa học công nghệ, bởi cách làm này mang lại hiệu quả nhanh hơn.

Chuyển đổi số, theo Bộ trưởng, 70% là thay đổi cách vận hành, 30% là công nghệ. Đây là việc dễ làm, bởi phụ thuộc vào ý chí và quyết tâm chính trị của người đứng đầu. Định hướng cách làm, ông lưu ý chuyển đổi số phải làm ngay 100%, phải "toàn dân, toàn diện, không làm dần dần", bởi chỉ khi đó mới phát huy hiệu quả cao nhất.

Với đổi mới sáng tạo, ông lưu ý việc hỗ trợ đổi mới công nghệ cho các doanh nghiệp. Để kết nối "cái trên trời" với "mặt đất", hay khoa học công nghệ với thực tiễn, cần tới các trung tâm đổi mới sáng tạo. Bộ Khoa học và Công nghệ đang hướng tới mỗi bộ, ngành và địa phương phải có một trung tâm đổi mới sáng tạo.

Ông cũng cho biết cơ chế đồng tài trợ giữa Nhà nước và doanh nghiệp đã được hoàn thiện. Theo đó, Nhà nước chi 20-30%, doanh nghiệp chi 70-80% còn lại. Nếu trước đây gần như 100% ngân sách khoa học công nghệ của Nhà nước chi cho các viện, trường, thì nay 60-70% ngân sách này chi theo cơ chế đồng tài trợ với doanh nghiệp.

Một cơ chế quan trọng khác là thay vì chỉ chi cho nghiên cứu, Nhà nước sẽ đặt hàng, mua kết quả nghiên cứu hoặc thưởng cho các kết quả nghiên cứu có hiệu quả. Việc thay đổi cách chi nhằm hướng tới kết quả cuối cùng là tạo ra tăng trưởng kinh tế.

"Thay đổi tư duy, thay đổi nhận thức, thay đổi cách tiếp cận và thay đổi cách làm luôn là yếu tố quyết định thành công của những chủ trương lớn và những mục tiêu cao", Bí thư Đảng ủy Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhận định.

Theo VnExpress