EU dự kiến áp dụng bắt buộc Hộ chiếu sản phẩm kỹ thuật số: Doanh nghiệp cần có lộ trình số hóa chuỗi cung ứng

Quy định mới kiểm soát nghiêm ngặt tính bền vững

Ngày 21/5/2026, Liên minh châu Âu (EU) chính thức gửi thông báo số G/TBT/N/EU/1211 tới Ủy ban Hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT) của WTO về dự thảo Quy định thực thi đối với Hệ thống đăng ký Hộ chiếu Sản phẩm kỹ thuật số (DPP Registry).

Đây là biện pháp cụ thể hóa Điều 13 thuộc Quy định (EU) 2024/1781 của Nghị viện và Hội đồng Châu Âu về thiết lập khung yêu cầu thiết kế sinh thái đối với sản phẩm bền vững (ESPR). EU là công khai, minh bạch toàn bộ thông tin về tính bền vững, khả năng tái chế và mức độ tuân thủ pháp lý của sản phẩm thông qua một hệ thống dữ liệu số hóa.

Theo lộ trình, dự thảo dự kiến sẽ được thông qua vào ngày 19/7/2026 và chính thức có hiệu lực sau đó 20 ngày.

Những ngành hàng xuất khẩu nào của Việt Nam bị ảnh hưởng?

Hệ thống đăng ký DPP sẽ áp dụng bắt buộc đối với các sản phẩm lưu thông trên thị trường EU, trực tiếp ảnh hưởng đến các doanh nghiệp xuất khẩu lớn của Việt Nam thuộc các lĩnh vực: Sản phẩm dệt may, da giày, túi xách (thuộc các nhóm hàng dệt may áp dụng ESPR); Sản phẩm điện tử và thiết bị công nghệ; Đồ nội thất, mỹ nghệ và sản phẩm chế biến gỗ; Đồ chơi trẻ em (theo Quy định EU 2025/2509); Pin và ắc quy (theo Quy định EU 2023/1542); Vật liệu và sản phẩm xây dựng (theo Quy định EU 2024/3110); Chất tẩy rửa và các chất hoạt động bề mặt (theo Quy định EU 2026/405).

4 nội dung cốt lõi doanh nghiệp bắt buộc phải biết

Dự thảo quy định thực thi của EU thiết lập các quy tắc vận hành kỹ thuật nghiêm ngặt và phân định rõ trách nhiệm của nhà điều hành kinh tế (Economic Operators - bao gồm nhà sản xuất, nhà nhập khẩu hoặc đại diện được ủy quyền):

1. Cơ chế xác thực tài khoản nghiêm ngặt (Verification Process): Để có quyền tạo hồ sơ, đăng ký mới hoặc sửa đổi dữ liệu hộ chiếu sản phẩm trên hệ thống DPP Registry, doanh nghiệp phải trải qua quy trình xác thực danh tính điện tử bằng chữ ký số hoặc dấu điện tử đủ điều kiện phù hợp với quy định của EU.

Sau khi xác thực thành công, doanh nghiệp sẽ đạt trạng thái "Đã xác thực" (Verified) với thời hạn hiệu lực tối đa là 03 năm và phải thực hiện xác thực lại khi hết hạn.

2. Trách nhiệm pháp lý tối cao về dữ liệu: Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật EU về tính chính xác, tính toàn vẹn và việc cập nhật liên tục của dữ liệu sản phẩm trên hệ thống. Đáng chú ý, ngay cả khi doanh nghiệp ủy quyền cho một bên thứ ba (các nhà cung cấp dịch vụ DPP) thực hiện việc đăng ký thay, trách nhiệm pháp lý cao nhất đối với dữ liệu vẫn thuộc về chính doanh nghiệp.

3. Cấu trúc dữ liệu đồng bộ theo chuẩn EU: Mọi thông tin trong hộ chiếu DPP không được viết tự do mà phải được cấu trúc hóa theo các mô hình dữ liệu chung và định nghĩa ngữ nghĩa nghiêm ngặt công bố tại Kho lưu trữ ngữ nghĩa (Semantic Repository) của Ủy ban EU, đảm bảo khả năng kết nối tự động giữa các hệ thống máy tính.

Dữ liệu phải được khai báo chi tiết đến từng cấp độ: mã mẫu (model), số lô (batch), hoặc đến từng sản phẩm cụ thể (item) tùy theo yêu cầu của từng ngành hàng.

4. Kết nối trực tiếp với Hải quan và lưu trữ 10 năm: Hệ thống đăng ký DPP sẽ kết nối liên thông trực tiếp với cơ quan hải quan các nước thành viên EU để kiểm soát tự động việc thông quan hàng hóa tại cửa khẩu. Trong trường hợp luật chuyên ngành của EU không quy định thời hạn cụ thể, dữ liệu đăng ký DPP sẽ được lưu trữ tự động tối thiểu 10 năm trên hệ thống..

Khuyến nghị ứng phó cho doanh nghiệp Việt Nam

Nhằm chủ động chuẩn bị phương án ứng phó, giảm thiểu rủi ro đứt gãy xuất khẩu sang thị trường EU, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia đề nghị:

Thay đổi tư duy quản lý và số hóa dữ liệu: Rà soát ngay năng lực thu thập, quản lý và thiết lập cơ chế số hóa dữ liệu trong toàn bộ chuỗi cung ứng của mình (bao gồm thông tin về nguồn gốc vật liệu, hàm lượng tái chế, tính bền vững và tính tuân thủ pháp lý của sản phẩm) để sẵn sàng đáp ứng yêu cầu từ EU. Việc thiếu hụt dữ liệu số hóa sẽ khiến doanh nghiệp không thể hoàn thiện DPP và bị từ chối thông quan vào EU.

Theo dõi sát lộ trình từng ngành: Chủ động theo dõi lộ trình ban hành các quy định triển khai cụ thể theo từng nhóm sản phẩm trong giai đoạn 2026-2027 để kịp thời xây dựng kế hoạch thích ứng phù hợp.

PV