Những loại vaccine người trên 50 tuổi nên sử dụng

Có hai lý do chính khiến người cao tuổi dễ bị ảnh hưởng bởi các tác nhân gây dịch bệnh truyền nhiễm (vi khuẩn, virus, nấm…). Thứ nhất là hệ thống miễn dịch của người lớn tuổi đã bị suy yếu theo tuổi tác và không thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Thứ hai là họ thường mắc phải các bệnh mãn tính, ví dụ như tiểu đường, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, tim mạch, huyết áp cao,… Những căn bệnh này khiến hệ miễn dịch của người cao tuổi càng dễ suy yếu, khiến cơ thể không đủ sức khỏe để chống lại các mầm bệnh nguy hiểm. Theo thống kê, trên thế giới có khoảng 80% người cao tuổi có ít nhất một bệnh mãn tính và 77% có ít nhất hai bệnh. Bốn bệnh mãn tính Bệnh tim mạch, ung thư, đột quỵ và tiểu đường gây ra gần ⅔ số ca tử vong mỗi năm.

Người cao tuổi có sức đề kháng yếu, hệ miễn dịch suy giảm, không đủ sức kháng lại các tác nhân gây bệnh xâm nhập cơ thể, rào chắn bảo vệ cơ thể ở đường hô hấp trên (mũi, họng) đáp ứng kém, các mầm bệnh truyền nhiễm dễ dàng xâm nhập qua và tấn công xuống đường hô hấp dưới (phế quản, phổi) và gây bệnh tại đó. Theo tổng kết của một nghiên cứu tại Bệnh viện Lão khoa TW, một người cao tuổi Việt Nam trung bình mắc 2,6 bệnh nền, con số này sẽ là 6,8 bệnh nền ở nhóm trên 80 tuổi. Một trong những cách hiệu quả nhất để tăng cường miễn dịch ở độ tuổi này là tiêm chủng. Dưới đây là những loại vaccine mà người trên 50 tuổi nên lưu ý sử dụng.

Nhóm người ở độ tuổi trên 50 dễ bị tấn công bởi các căn bệnh truyền nhiễm đe dọa tới tính mạng và gây nguy hiểm đến sức khỏe. Ảnh minh họa

Vaccine ngừa phế cầu khuẩn

Phế cầu khuẩn gây ra 4 căn bệnh nguy hiểm chết người gồm viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa và nhiễm khuẩn huyết (nhiễm trùng máu) và là nguyên nhân gây tử vong nhanh ở người cao tuổi, đặc biệt là người đang mắc các bệnh nền như phổi tắc nghẽn mạn tính, lao phổi, tim mạch, tiểu đường... Vaccine phòng các bệnh do phế cầu khuẩn được khuyến cáo tiêm cho người trưởng thành, người cao tuổi, người mắc bệnh nền, bệnh mạn tính, với chỉ một mũi được bảo vệ trọn đời.

Vaccine phòng uốn ván, bạch hầu, ho gà

Người trên 50 tuổi và phụ nữ thường có khả năng miễn dịch thấp đối với bệnh uốn ván và bạch hầu. Bệnh bạch hầu có thể biến chứng thành viêm phổi, suy tim, dẫn đến tử vong trong vòng 6-10 ngày. Uốn ván có thể gây tử vong với các biến chứng: viêm phổi, co thắt thanh quản, động kinh, thuyên tắc phổi, suy thận nặng... Các vaccine phối hợp phòng hai bệnh này, hoặc vaccine phòng 3 bệnh bạch hầu - uốn ván - ho gà, đều mang lại hiệu quả cao. Những người lớn trong gia đình, người chăm sóc trẻ nhỏ, cũng nên tiêm vaccine để tránh lây bệnh ho gà cho trẻ nhỏ.

Vaccine cúm

Cúm lây truyền qua đường hô hấp với biểu hiện sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, hắt hơi, sổ mũi, đau họng, ho. Thông thường, bệnh diễn biến nhẹ nhưng đối với trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người có bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch, cúm có thể tăng nặng, gây biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, phù não, tổn thương đa cơ quan, suy hô hấp, suy thận. Tiêm ngừa cúm hàng năm được coi là cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa virus cúm.

Vaccine phòng bệnh uốn ván

Bệnh uốn ván (tetanus) là bệnh do ngoại độc tố (tetanus exotoxin) của vi khuẩn uốn ván (Clostridium tetani) phát triển tại vết thương trong điều kiện yếm khí gây ra. Các triệu chứng của bệnh là những cơn co cứng cơ kèm theo đau, trước tiên là các cơ nhai, cơ mặt, cơ gáy và sau đó là cơ thân. Ở những vùng nông nghiệp, những nơi có tiếp xúc với chất thải súc vật, người dân không được tiêm phòng đầy đủ thì tỉ lệ mắc bệnh uốn ván thường nhiều hơn hẳn. Tất cả các lứa tuổi đều có thể mắc bệnh. Vi khuẩn gây bệnh uốn ván xâm nhập vào cơ thể qua vết thương hoặc vết cắt. Uốn ván có thể dẫn đến co thắt cơ nghiêm trọng, cứng khớp hoặc bất động khớp - không thể mở miệng hoặc nuốt. Cả người lớn và trẻ em cần phải tiêm phòng uốn ván nhắc lại theo chu kỳ 10 năm.

Vaccine phòng zona: Rất cần thiết sau 60 tuổi

Loại virus đã gây bệnh thủy đậu cho bạn khi còn nhỏ có thể tấn công lại và gây bệnh zona hoặc "herpes zoster" khi bạn trưởng thành. Zona phổ biến nhất sau 60 tuổi. Chúng gây ra các nốt zona đau đớn, phồng rộp. Thậm chí chúng có thể làm hỏng mắt của bạn và gây ra cơn đau lâu dài được gọi là đau dây thần kinh. Nếu bạn bị các nốt phồng rộp này, bạn cũng có thể lây bệnh thủy đậu cho người khác. Nếu bạn từ 60 tuổi trở lên, thì nên tiêm vaccine để phòng ngừa bệnh zona.

Khánh Mai (t/h)