Việt Nam – APO: Chung tay tạo đột phá về năng suất trong kỷ nguyên AI

Cùng dự chương trình có TS. Trần Hậu Ngọc - Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia; Ông Arsyoni Buana - Trưởng Ban Hỗ trợ Chiến lược và Đối ngoại (APO); đại diện Ban Hợp tác quốc tế và TBT; Viện Năng suất Việt Nam và các đơn vị liên quan.

Tại buổi tiếp, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định chào mừng Ngài Tổng Thư ký Indra Pradana Singawinata đã trở lại Việt Nam nhân dịp tổ chức Diễn đàn Năng suất Chất lượng Quốc gia 2026. Thứ trưởng đánh giá cao sự hiện diện của Ngài Indra Pradana Singawinata, điều này minh chứng cho mối quan hệ gắn kết bền chặt giữa Việt Nam và APO trong suốt 30 năm qua, kể từ khi Việt Nam gia nhập tổ chức vào năm 1996.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định (bên trái) tiếp xã giao Ngài Tổng thư ký Indra Pradana Singawinata (APO). (Ảnh: Ngọc Xen)

Đáp từ, Tổng Thư ký Indra Pradana Singawinata cảm ơn sự đón tiếp nồng hậu của Bộ Khoa học và Công nghệ, đồng thời bày tỏ vinh dự khi được trở lại Việt Nam, đặc biệt nhân dịp Diễn đàn Năng suất Chất lượng Quốc gia 2026.

“Đối với APO, 30 năm Việt Nam là thành viên không chỉ đơn thuần thể hiện một chặng đường hợp tác lâu dài, mà còn cho thấy mối quan hệ đối tác đã từng bước chuyển từ các hoạt động nâng cao năng lực sang hợp tác về năng suất gắn chặt hơn với các ưu tiên quốc gia. Chương trình Đối tác Chiến lược (SPP) chính là bước phát triển tiếp theo, với sự gắn kết chặt chẽ hơn với các ưu tiên của Việt Nam, tăng cường vai trò chủ động của Việt Nam và tập trung rõ ràng hơn vào các kết quả có thể đo lường được”, Tổng thư ký APO nói.

Trao đổi về chủ trương, chính sách năng suất của Việt Nam, Thứ trưởng Lê Xuân Định cho biết, hiện nay, Việt Nam đang bước vào giai đoạn then chốt trong chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Theo tinh thần Nghị quyết Trung ương (đặc biệt là các mục tiêu bứt phá năng suất lao động) và các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ (như Quyết định 36/QĐ-TTg và 1322/QĐ-TTg), xác định năng suất phải dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KH,CN&ĐMST).

Bên cạnh đó, Việt Nam đã đặt mục tiêu cải thiện mạnh mẽ chỉ số năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) thông qua việc đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ mới. Việt Nam không chỉ muốn nâng cao năng suất ở mức độ doanh nghiệp mà còn ở cấp quốc gia, ngành và địa phương, tạo sự bứt phá thực sự để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.

“Định hướng về nâng cao năng suất của Việt Nam hiện phù hợp với Tầm nhìn APO 2030. Chúng tôi cũng đang chuyển dịch mạnh mẽ từ các dự án đơn lẻ sang cách tiếp cận chiến lược hơn thông qua Chương trình Đối tác Chiến lược (SPP), tập trung vào kết quả đầu ra và sự đóng góp vào mục tiêu quốc gia của từng thành viên. Chúng tôi cũng đang thúc đẩy Năng suất Xanh và AI để nâng cao năng suất cho các doanh nghiệp Việt Nam”, Thứ trưởng nói.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định. (Ảnh: Ngọc Xen)

Để thực hiện các mục tiêu chiến lược, Việt Nam đề nghị APO hỗ trợ tập trung vào 5 lĩnh vực trong giai đoạn 2026-2027:

Thứ nhất, về Trí tuệ nhân tạo (AI): Trong kế hoạch 2026-2027, Việt Nam đã dự kiến đào tạo AI cho các trường đại học. Tuy nhiên, để bứt phá năng suất ngay lập tức, Việt Nam muốn thảo luận mở về một chương trình đào tạo AI chuyên sâu cho khu vực doanh nghiệp. Bởi vậy các khóa đào tạo không chỉ về lý thuyết mà còn về ứng dụng AI để tối ưu hóa quy trình sản xuất, quản trị chuỗi cung ứng và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Thứ hai, về Chuyển đổi số: Việt Nam đề xuất APO tiếp tục hỗ trợ chuyên gia kỹ thuật về chuyển đổi số và xây dựng khung nghiên cứu đánh giá tác động của chuyển đổi số đối với năng suất. Có thể qua các dự án điểm để từ đó nhân rộng cho các doanh nghiệp của Việt Nam.

Thứ ba, về Chuyển đổi xanh: Việt Nam đề xuất APO hỗ trợ nâng cao năng lực chuyển đổi xanh cho các doanh nghiệp; đào tạo, xây dựng hệ thống chứng nhận chuyên gia đánh giá Năng suất xanh.

Thứ tư về Đổi mới sáng tạo: Việt Nam đề xuất APO hỗ trợ triển khai tiêu chuẩn ISO 56000 về quản lý đổi mới sáng tạo và xây dựng khung chỉ số cơ sở dữ liệu về KH,CN&ĐMST gắn với năng suất.

Thứ năm, Việt Nam mong muốn APO sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam qua các chương trình cử chuyên gia hàng đầu (TES) và kết nối với các Trung tâm xuất sắc (COE) để hỗ trợ Việt Nam.

Từ góc độ APO, Tổng Thư ký Indra Pradana Singawinata khẳng định năm lĩnh vực mà Việt Nam đề xuất đều rất phù hợp và gắn chặt với Chương trình Đối tác Chiến lược APO - Việt Nam cũng như định hướng của Tầm nhìn APO 2030.

“Tôi đề xuất chúng ta không nên xem đây là năm dự án riêng biệt. Thay vào đó, cần kết nối các nội dung này thành một chu trình năng suất thống nhất: xác định vấn đề – thí điểm giải pháp – đo lường kết quả – và nhân rộng những giải pháp có hiệu quả”, Tổng Thư ký APO chia sẻ.

TS. Indra Pradana Singawinata, Tổng Thư ký Tổ chức Năng suất châu Á (APO). (Ảnh: Ngọc Xen)

Cùng với đó, Tổng Thư ký Indra Pradana Singawinata cũng nhấn mạnh 3 điểm:

Thứ nhất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cuối cùng phải được chuyển hóa thành năng lực ở cấp doanh nghiệp. Đơn vị thực tế của chính sách năng suất không phải bản thân công nghệ, mà là toàn bộ quá trình chuyển đổi của doanh nghiệp: từ chẩn đoán, ứng dụng, phát triển kỹ năng, tiêu chuẩn, thiết kế lại quy trình công việc, nhân rộng và cuối cùng là đổi mới sáng tạo. AI hoặc các công cụ số nếu không đi kèm với năng lực quản lý, dữ liệu và nguồn nhân lực phù hợp có thể làm tăng đầu tư trước khi thực sự làm tăng năng suất.

Thứ hai, việc phổ biến và lan tỏa công nghệ cũng quan trọng không kém đổi mới ở nhóm tiên phong. Việt Nam xếp thứ 44 trong Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2025, trong đó đầu ra đổi mới sáng tạo được xếp hạng cao hơn đầu vào, nhưng nguồn nhân lực và nghiên cứu xếp thứ 70. Điều này cho thấy cơ hội quan trọng: cần mở rộng năng lực hấp thụ để công nghệ và tri thức có thể lan tỏa từ các doanh nghiệp và tổ chức tiên phong tới các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các ngành và địa phương.

Thứ ba, chúng ta cần đo lường năng suất tại chính nơi năng suất thực sự được tạo ra. Các chỉ số TFP và năng suất lao động ở cấp quốc gia cần được kết nối với kết quả hoạt động của từng ngành, giá trị gia tăng của doanh nghiệp và các chỉ số vận hành như tỷ lệ lỗi, thời gian chu kỳ, thời gian ngừng máy, hiệu quả giao hàng và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Các đại biểu chụp ảnh tại buổi tiếp xã giao.

Kết luận chương trình, Thứ trưởng Lê Xuân Định cho biết, Bộ KH&CN sẽ chỉ đạo Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia chủ động phối hợp chặt chẽ với Ban Thư ký APO để cụ thể hóa các nội dung này khi triển khai Chương trình Đối tác Chiến lược (SPP) của hai bên. Đồng thời tin tưởng rằng với sự đồng hành của Ngài Tổng Thư ký Indra Pradana Singawinata, hoạt động năng suất của Việt Nam sẽ có những thay đổi toàn diện, bắt kịp xu thế của thế giới hiện nay là AI và chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo.

 Hoàng Bách