TCVN 14607-2:2026 yêu cầu chất lượng vật liệu nhân giống chanh leo
(VietQ.vn) - Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14607-2:2026 mới về giống chanh leo đặt yêu cầu về nguồn gốc, độ thuần, sức khỏe cây giống và kiểm soát chất lượng vật liệu nhân giống trước khi đưa vào sản xuất.
Sự kiện: TCVN và QCVN - THÔNG TIN TOÀN CẢNH
TCVN 11858:2025: Đánh giá hiệu quả lọc bụi, khử mùi của máy lọc không khí
TCVN 14672:2026: Giám sát và lập bản đồ cường độ trường điện từ tần số vô tuyến điện
TCVN 14219:2025: Chuẩn hóa phương pháp kiểm soát chất lượng bông khoáng cách nhiệt
TCVN 11820-1:2026 quy định nguyên tắc chung trong thiết kế công trình cảng biển
Việc lựa chọn giống và vật liệu nhân giống có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng vườn cây, khả năng sinh trưởng cũng như hiệu quả sản xuất chanh leo. Tuy nhiên, nếu nguồn giống không rõ xuất xứ, không bảo đảm đặc tính giống hoặc mang mầm bệnh, người trồng có thể gặp nhiều rủi ro ngay từ giai đoạn đầu tư ban đầu. Trước yêu cầu nâng cao chất lượng sản xuất, tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14607-2:2026 về giống cây nông nghiệp – yêu cầu đối với vật liệu nhân giống đã đưa ra các quy định cụ thể nhằm kiểm soát chất lượng vật liệu đầu vào.
TCVN 14607-2:2026 do Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn áp dụng đối với vật liệu nhân giống chanh leo tím, chanh leo vàng và các loài chanh leo khác.
Phạm vi điều chỉnh bao gồm gốc ghép, mắt ghép, cành ghép và cây giống. Đây là những vật liệu quan trọng trong quá trình nhân giống, sản xuất cây giống chanh leo bằng phương pháp ghép. Việc quy định yêu cầu chất lượng cho từng loại vật liệu giúp cơ sở sản xuất có căn cứ kiểm tra, đánh giá, đồng thời hỗ trợ người sử dụng nhận diện giống cây đáp ứng yêu cầu trước khi đưa vào trồng.

Một trong những nội dung đáng chú ý của TCVN 14607-2:2026 là yêu cầu về nguồn gốc và tính đúng giống. Theo đó, cành ghép phải được khai thác từ cây đầu dòng hoặc vườn cây khảo nghiệm ban đầu có nguồn vật liệu giống mới nhập nội, giống mới chọn tạo trong nước và được công nhận theo quy định. Cơ sở sản xuất giống phải có hồ sơ chứng minh nguồn gốc vật liệu nhân giống.
Đối với gốc ghép, tiêu chuẩn quy định sử dụng giống chanh leo vàng thuộc chi Passiflora, đồng thời yêu cầu việc xác định tính đúng giống phải căn cứ vào bản mô tả giống, hồ sơ nguồn gốc của cơ sở sản xuất và quan sát thực tế vật liệu nhân giống. Trường hợp cần thiết, có thể sử dụng kỹ thuật sinh học phân tử để xác định.
Quy định này có ý nghĩa trong việc hạn chế tình trạng vật liệu nhân giống không rõ xuất xứ, nhầm lẫn giống hoặc không bảo đảm đặc tính di truyền. Khi nguồn giống được kiểm soát, người sản xuất có thêm cơ sở lựa chọn cây phù hợp với mục đích canh tác, giảm nguy cơ phát sinh những vấn đề khó khắc phục sau khi cây đã được đưa ra trồng đại trà.
Bên cạnh nguồn gốc, tiêu chuẩn cũng đặt ra yêu cầu về độ thuần giống. Vật liệu nhân giống phải bảo đảm độ đồng nhất về các đặc tính của giống, không có lá dị dạng do bệnh hoặc côn trùng chích hút. Các yêu cầu về điều kiện cách ly và giá thể cũng được đề cập. Theo đó, vật liệu nhân giống cần được lưu giữ trong nhà lưới chống côn trùng; giá thể sử dụng cho cây gốc ghép phải tơi xốp, thoát nước và được xử lý để loại trừ nấm bệnh, tuyến trùng gây hại.
Những yêu cầu này hướng tới kiểm soát rủi ro ngay trong quá trình sản xuất cây giống, thay vì chỉ đánh giá chất lượng khi sản phẩm đã hoàn thiện. Đây cũng là cơ sở để các cơ sở nhân giống chú trọng hơn đến điều kiện chăm sóc, vệ sinh khu vực sản xuất và quản lý hồ sơ nguồn vật liệu.
Ngoài gốc ghép và cành ghép, TCVN 14607-2:2026 quy định riêng các yêu cầu đối với cây giống chanh leo được nhân bằng phương pháp ghép. Cây giống cần bảo đảm đúng giống, có độ thuần, bộ rễ phát triển phù hợp và đạt yêu cầu về hình thái, sinh trưởng. Tiêu chuẩn cũng đề cập việc huấn luyện cây trong nhà lưới cách ly trước khi xuất bán, nhằm giúp cây thích nghi tốt hơn khi chuyển sang điều kiện sản xuất.
Đáng chú ý, tiêu chuẩn đưa ra yêu cầu kiểm tra một số bệnh do virus trên chanh leo, trong đó có East Asian Passiflora Virus (EAPV), Telosma Mosaic Virus (TelMV) và Passiflora Mottle Virus (PaMoV). Các mẫu lá được lấy từ lô giống để kiểm tra, đánh giá sự hiện diện của virus. Đây là nội dung quan trọng bởi cây giống mang mầm bệnh có thể trở thành nguồn lây lan, ảnh hưởng đến sức khỏe cây trồng và chất lượng vườn sản xuất.
Việc đưa yêu cầu kiểm tra bệnh virus vào tiêu chuẩn cho thấy chất lượng cây giống không chỉ được đánh giá qua hình thức bên ngoài. Một cây có hình thái tương đối tốt nhưng mang mầm bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ đối với quá trình canh tác. Do đó, việc kết hợp kiểm tra đặc điểm sinh trưởng với hồ sơ nguồn gốc và kết quả đánh giá sức khỏe cây giống là cần thiết.
Tiêu chuẩn cũng quy định việc lấy mẫu, kiểm tra và đánh giá chất lượng vật liệu nhân giống theo từng nhóm. Các cơ sở sản xuất có thể căn cứ vào đó để tổ chức kiểm soát chất lượng theo lô, lưu giữ hồ sơ và cung cấp thông tin khi cần kiểm tra. Cách tiếp cận này góp phần tăng tính minh bạch trong hoạt động sản xuất, kinh doanh cây giống, đồng thời tạo thuận lợi cho việc truy xuất nguồn gốc khi phát sinh vấn đề về chất lượng.
Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp ngày càng chú trọng chất lượng và hiệu quả, kiểm soát vật liệu nhân giống là khâu nền tảng để hạn chế rủi ro từ đầu vào. TCVN 14607-2:2026 cung cấp căn cứ kỹ thuật cho việc lựa chọn, sản xuất và đánh giá giống chanh leo, qua đó góp phần nâng cao chất lượng cây giống, hỗ trợ người trồng tiếp cận nguồn vật liệu có thông tin rõ ràng và đáp ứng yêu cầu sản xuất.
An Dương












