Sửa đổi chính sách thuế: Làm gì để người nộp thuế không bị rối giữa 'rừng thông tin'?

Bộ Tài chính đang chủ trì soạn thảo dự thảo Luật Quản lý thuế, dự kiến trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp tháng 10 tới đây. Bên cạnh đó, Bộ cũng đang xây dựng một số dự thảo Luật, Nghị quyết và Nghị định khác liên quan tới thuế, ví dụ như dự thảo Luật Thuế Thu nhập cá nhân, dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, dự thảo Nghị quyết về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân,...

Đây đều là văn bản quan trọng, dự kiến sẽ tác động rất lớn đến tất cả doanh nghiệp, hợp tác xã và cả các cá nhân, hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

Liên quan tới vấn đề này, trao đổi với phóng viên Chất lượng Việt Nam, bà Lê Yến, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Thuế Hà Nội nhấn mạnh: Để hội nhập quốc tế và thích nghi với sự phát triển kinh tế, việc sửa đổi nhiều quy định cùng lúc là cần thiết.

Dự thảo Luật Quản lý thuế được Bộ Tài chính soạn thảo có nhiều điều chỉnh, sửa đổi tác động trực tiếp tới cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ. Theo bà, quy định mới sẽ tác động như thế nào tới hoạt động kinh doanh, khi dự thảo Luật này được Quốc hội thông qua?

Tôi cho rằng, về cơ bản, các quy định mới được Bộ Tài chính sửa đổi, điều chỉnh trong dự thảo Luật Quản lý thuế sẽ mang lại tác động tích cực đến hoạt động kinh doanh nói chung.

Bởi vì, các quy định mới trong dự thảo Luật Quản lý thuế rõ ràng hơn, minh bạch hơn và phù hợp với thời điểm hiện nay. Luật Quản lý thuế hiện hành được ban hành từ năm 2019, đến nay đã hơn 6 năm áp dụng và phát sinh một số điểm yếu mới trong công tác quản lý thuế, đặc biệt là vấn đề chuyển đổi số và hoạt động thương mại điện tử.

Các thủ tục kê khai, hoàn thuế đã có sự tự động hóa, đối tượng kinh doanh nước ngoài tại Việt Nam ngày càng nhiều, vì vậy việc bổ sung, điều chỉnh là rất cần thiết.

Do đó, tôi đánh giá cao các quy định mới được sửa đổi, điều chỉnh và bổ sung trong dự thảo Luật Quản lý thuế lần này. Dự thảo Luật được rút gọn, phân loại rõ ràng theo nhóm đối tượng, mức độ rủi ro. Điều này vừa giúp cơ quan quản lý dễ dàng giám sát, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp minh bạch, thuận tiện hơn khi thực hiện nghĩa vụ thuế. Đặc biệt, việc phân loại rủi ro theo quy mô, loại hình doanh nghiệp sẽ giúp tập trung quản lý hiệu quả hơn.

Bộ Tài chính cũng đang chủ trì, soạn thảo dự thảo Nghị quyết về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân. Trong dự thảo Nghị quyết, Bộ Tài chính đã đề xuất nâng mức giảm trừ cho người nộp thuế từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng và mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng. Theo bà, việc điều chỉnh này có ý nghĩa thế nào trong bối cảnh hiện nay?

Tôi cho rằng việc nâng mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế thu nhập cá nhân hoàn toàn phù hợp và cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Bời vì, mức 11 triệu đồng/tháng trước đây đã không còn phù hợp, trong khi chi phí sinh hoạt ngày càng tăng. Do đó, việc nâng lên 15,5 triệu đồng cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng cho người phụ thuộc sẽ giúp giảm gánh nặng cho người lao động, hỗ trợ người nộp thuế tốt hơn.

Tuy nhiên, chính sách này chỉ phù hợp trong ngắn hạn, bởi nền kinh tế của Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn tăng trưởng. Vì vậy, trong dài hạn, cần tiếp tục điều chỉnh kịp thời theo diễn biến kinh tế.

Bà Lê Yến, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Thuế Hà Nội.

Theo bà, việc nâng mức giảm trừ giảm gia cảnh có tác động thế nào đối với nguồn thu Ngân sách Nhà nước?

Ở thời điểm hiện tại, chưa có số liệu nào tính toán hoặc dự báo về tác động của việc nâng mức giảm trừ gia cảnh đối với nguồn thu NSNN, tuy nhiên, tôi cho rằng, nếu chính sách này được thông qua, đương nhiên nguồn thu Ngân sách Nhà nước (NSNN) từ thuế thu nhập cá nhân sẽ giảm đi.

Dù vậy, đây là sự đánh đổi cần thiết để nâng cao đời sống người dân. Về tổng thể, nguồn thu ngân sách có thể được bù đắp nhờ sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh – vốn gần đây đã vượt chỉ tiêu thu ngân sách.

Theo bà, làm thế nào để vừa đảm bảo thu ngân sách, vừa giảm áp lực chi phí cho người dân?

Tôi cho rằng cần kết hợp nhiều giải pháp: tiếp tục mở rộng cơ sở thuế, quản lý chặt khu vực kinh doanh chưa kê khai, đồng thời thường xuyên đánh giá mức giảm trừ gia cảnh để điều chỉnh kịp thời. Quan trọng hơn, người dân cần có mức sống tốt hơn thì mới có thể đóng góp bền vững cho ngân sách.

Bộ Tài chính đang chủ trì, soạn thảo nhiều dự thảo Luật, Nghị quyết liên quan đến chính sách thuế. Điều này vô tình khiến nhiều cá nhân nộp thuế bị lạc vào “một rừng” thông tin về chính sách thuế. Theo bà, làm cách nào để người nộp thuế có thể hiểu rõ, hiểu đúng về các chính sách thuế mới của Nhà nước?

Thực tế, để hội nhập quốc tế và thích nghi với sự phát triển kinh tế, việc sửa đổi nhiều quy định cùng lúc là cần thiết. Tuy nhiên, việc thay đổi dồn dập vừa mang lại tác động tích cực, vì cập nhật kịp thời với bối cảnh mới; vừa có mặt hạn chế do tạo áp lực. Trong gần một năm qua, chính sách thuế có nhiều điều chỉnh, khiến doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân gặp không ít vướng mắc. Nhiều người tìm đến chúng tôi để được tư vấn, bởi họ băn khoăn không biết nên chọn mô hình kinh doanh nào, thành lập công ty ra sao, tính thuế thế nào và đâu là quy định đúng.

Chúng tôi giúp họ hiểu rõ: họ được phép làm gì, mức thuế phải nộp với mô hình và doanh thu cụ thể là bao nhiêu và những tin đồn “truyền miệng” có đúng với thực tế pháp luật hay không. Khi được giải đáp, họ yên tâm hơn, tự tin bắt đầu hoạt động kinh doanh một cách đúng luật và hiệu quả.

Vì vậy, điều quan trọng là phải có cơ chế hướng dẫn bài bản, theo từng nhóm đối tượng nộp thuế. Các cán bộ thuế địa phương, doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh cần được tập huấn rõ ràng; đồng thời nên có các đơn vị tư vấn, chương trình đào tạo thiết thực để người nộp thuế hiểu đúng, làm đúng. Chỉ như vậy, những thay đổi chính sách mới thật sự đi vào cuộc sống một cách hiệu quả.

Xin trân trọng cảm ơn bà!

Thanh Hiền (thực hiện)