'Lợi ích kép' của doanh nghiệp từ đổi mới công nghệ, chuyển sang sản xuất xanh

Trong bối cảnh phát triển kinh tế gắn liền với yêu cầu bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đang chủ động đẩy mạnh đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất và tăng cường các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Không chỉ nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, các giải pháp này còn giúp doanh nghiệp giảm tiêu hao nguyên nhiên liệu, hạn chế phát sinh chất thải và kiểm soát tốt hơn tác động đến môi trường. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong quá trình hướng tới mô hình tăng trưởng xanh, qua đó giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động, củng cố năng lực cạnh tranh và thích ứng với các tiêu chuẩn phát triển bền vững ngày càng khắt khe trên thị trường.

Một ví dụ điển hình là  – nơi việc triển khai cải tiến kỹ thuật đã giúp giải quyết bài toán chi phí và chất lượng sản phẩm. Nhờ áp dụng các giải pháp công nghệ hiệu quả, doanh nghiệp đã giảm đến 15% lượng nước và điện tiêu thụ; tiết giảm 33–46% lượng phế phẩm; đồng thời lượng chất thải và chi phí xử lý giảm 10%. Việc nâng cao năng suất lao động còn giúp giảm 16,67% thời gian làm việc tại một số khâu sản xuất. Những kết quả này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt mà còn góp phần giảm thiểu tác động đến môi trường.

Doanh nghiệp áp dụng giải pháp công nghệ hiệu quả giúp giảm đến 15% lượng nước và điện tiêu thụ

Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực chế biến nông sản, trong ngành dệt may – sợi, các doanh nghiệp cũng triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Điển hình, ông Nguyễn Văn Hải – Trưởng phòng Utility Công ty Cổ phần Sợi Thế Kỷ cho biết, để giảm chi phí sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh, doanh nghiệp đã thay thế các thiết bị tiêu hao nhiều điện năng bằng công nghệ mới, đồng thời thiết kế nhà xưởng tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên. Bên cạnh đó, việc lắp đặt biến tần cho máy móc và cải tiến hệ thống khí nén đã giúp công ty tiết kiệm hơn 2,6 triệu kWh điện, tương đương giảm khoảng 12.768 tấn khí CO₂.

Tương tự, tại Công ty TNHH Sơn Hà chi nhánh Hưng Yên, việc đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng được xác định là giải pháp then chốt để nâng cao hiệu quả sản xuất. Doanh nghiệp đã tiến hành kiểm toán năng lượng, từ đó triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như thay thế hệ thống chiếu sáng, lắp đặt biến tần cho các thiết bị tiêu thụ điện lớn và đổi mới máy móc theo hướng công nghệ hiện đại. Đặc biệt, việc đầu tư hơn 12 tỷ đồng cho hệ thống điện mặt trời với công suất gần 1.000 kWh đã giúp đáp ứng khoảng 41% nhu cầu điện của nhà máy, góp phần đáng kể trong việc giảm chi phí và phát thải.

Ở một khía cạnh khác, Công ty CP Cao su Đà Nẵng lại lựa chọn hướng đi gắn với kinh tế tuần hoàn khi đầu tư công nghệ sạch và hệ thống tái chế lốp xe cũ. Nhờ đó, doanh nghiệp không chỉ giảm lượng chất thải ra môi trường mà còn tạo ra các sản phẩm mới phục vụ thị trường nội địa, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường và an toàn lao động.

Trong khi đó, Công ty TNHH Giấy Xuân Mai, TP.HCM, sau gần 20 năm hoạt động đã từng bước xây dựng mô hình sản xuất xanh thông qua việc đầu tư bài bản vào hệ thống xử lý môi trường. Theo ông Phạm Văn Dũng – Phó Chủ tịch HĐTV Công ty, với quy mô hai nhà máy sản xuất giấy Kraft và Tissue, hiện có khoảng 80–90% công đoạn đạt tiêu chuẩn xanh hóa. Doanh nghiệp đã đầu tư khoảng 5 triệu USD cho hệ thống xử lý nước thải và gần 10 triệu USD cho các hạng mục liên quan. Dù chi phí ban đầu lớn, nhưng việc theo đuổi mô hình kinh tế xanh và tuần hoàn đã giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, mở rộng thị trường và duy trì các đơn hàng ổn định từ nhiều đối tác quốc tế.

Giấy Xuân Mai từng bước xây dựng mô hình sản xuất xanh thông qua việc đầu tư bài bản vào hệ thống xử lý môi trường

Điểm chung của các doanh nghiệp trên là đều áp dụng chiến lược sản xuất sạch hơn, quản lý hiệu quả nguồn lực và sử dụng công nghệ hiện đại để giảm lãng phí và tối ưu hóa chi phí. Theo các chuyên gia, khái niệm “năng suất xanh” chính là công cụ cải tiến giúp doanh nghiệp vừa nâng cao hiệu quả kinh tế, vừa giảm tác động tiêu cực lên môi trường thông qua việc tối ưu hóa nguyên liệu, năng lượng và kiểm soát chất thải. Nhờ đó, doanh nghiệp không chỉ cải thiện năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường đòi hỏi tiêu chuẩn môi trường ngày càng nghiêm ngặt, đồng thời góp phần phát triển bền vững.

Trong khuôn khổ chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, nhiều giải pháp đã được triển khai nhằm ghi nhận và tôn vinh những mô hình doanh nghiệp điển hình trong việc áp dụng năng lượng xanh. Những nỗ lực này không chỉ giảm chi phí vận hành mà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao chất lượng môi trường sống và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững.

Thực tế cho thấy, đổi mới công nghệ gắn với các công cụ cải tiến và tiết kiệm năng lượng không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế toàn cầu. Các điển hình như Giấy Hiệp Thành, Rau Quả Hùng Hậu, Cao su Đà Nẵng hay các doanh nghiệp dệt may tiết kiệm năng lượng đều minh chứng rằng mô hình “lợi ích kép” là hướng đi bền vững, vừa mang lại hiệu quả kinh tế, vừa bảo vệ môi trường lâu dài.

An Dương