Đâu là lời giải bài toán quản lý thuốc lá điện tử?

author 09:14 23/03/2021

(VietQ.vn) - Trước thực trạng thuốc lá điện tử trôi nổi trên thị trường, cơ quan chức năng vẫn đang lúng túng trong việc quản lý sản phẩm này.

Như Chất lượng Việt Nam đã phản ánh trong bài viết trước, thuốc lá điện tử (còn gọi là thuốc lá thế hệ mới) đang ngày càng phổ biến, được kinh doanh, buôn bán tràn lan trên internet, đặc biệt là mạng xã hội. Tuy nhiên, lợi bất cập hại, thuốc lá điện tử bản chất không giúp người nghiện cai được thuốc lá truyền thống, nó còn gây nguy hiểm vì khó kiểm soát chất lượng cũng như nguồn gốc xuất xứ.

Trên thị trường thuốc lá điện tử hiện nay hầu hết đều là hàng nhập lậu, không kiểm soát được chất lượng. Những sản phẩm này không chỉ rao bán ở website thương mại điện tử và mạng xã hội mà thậm chí còn được bày bán công khai tại nhiều cửa hàng ở các thành phố lớn. Nhu cầu nhiều, lợi nhuận cao nên người bán tìm đủ mọi cách để đưa hàng vào thị trường, gây khó khăn cho các cơ quan chức năng trong xử lý.

Thuốc lá điện tử được rao bán trên nhiều kênh mạng xã hội.

Được biết, tổ chức Y tế thế giới (WHO) khẳng định thuốc lá điện tử là sản phẩm thuốc lá nên chịu sự điều chỉnh của Công ước khung về kiểm soát thuốc lá (FCTC). Tại Việt Nam, Luật Phòng chống tác hại thuốc lá (PCTHTL) năm 2012 định nghĩa: “Thuốc lá là sản phẩm được sản xuất từ toàn bộ hoặc một phần nguyên liệu thuốc lá, được chế biến dưới dạng thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào hoặc các dạng khác”.

Cần xử lý nghiêm khắc các đối tượng buôn lậu thuốc lá điện tử. 

Thuốc lá điện tử ra đời cùng với sự phát triển của khoa học và công nghệ, vì vậy không thể đặt quy định về thuốc lá truyền thống để áp dụng cho loại sản phẩm này. Do đó, thuốc lá điện tử mặc dù vẫn được gọi là "thuốc lá" nhưng về bản chất không phải thuốc lá, theo định nghĩa của Luật kể trên.

Do đó, Luật sư Võ Văn Đông, Giám đốc Công ty TNHH M&K cho rằng, việc xây dựng chính sách đương nhiên cũng cần căn cứ trên mức độ gây hại hoặc giảm tác hại của từng loại sản phẩm thuốc lá. Và đây là trách nhiệm của các chuyên gia y tế trong việc tư vấn cho người làm luật.

"Tuy nhiên, cần hết sức thận trọng trong việc xây dựng chính sách, vì nếu không khéo rất dễ tạo điều kiện cho thuốc lá điếu đốt cháy, vốn là loại độc hại nhất, tạo vị thế độc tôn trên thị trường. Mà như vậy nghĩa là làm mất đi sự công bằng trong kinh doanh", luật sư Đông nhấn mạnh.

Ngược lại, do Việt Nam vẫn đứng trước thách thức có số người sử dụng thuốc lá điếu rất cao, tới 43% ở nam giới và 1,1% nữ giới, Bộ Y tế đã kiến nghị tăng cường các biện pháp phòng, chống buôn lậu, nhập lậu trái phép sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Đặc biệt, các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm quảng cáo, mua bán trái phép trên trang thương mại điện tử, mạng xã hội…

 Cần tăng cường kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm hành vi quảng cáo, mua bán trái phép trên mạng xã hội.

Đồng thời, Bộ Y tế đề xuất Chính phủ không thí điểm việc cho phép nhập khẩu, kinh doanh sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại Việt Nam. Đây là một trong những mục tiêu để bảo vệ phù hợp với việc giảm nguồn cung cấp, giảm tỷ lệ nhu cầu sử dụng thuốc lá cũng như duy trì nỗ lực thể hiện mục tiêu, quan điểm của Việt Nam khi tham gia công ước Khung của Tổ chức Y tế thế giới về phòng chống tác hại của thuốc lá cam kết làm giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá ở tất cả các sản phẩm thuốc lá.

Nhiều quốc gia cấm thuốc lá điện tử

Trước những tác động nguy hại của thuốc lá điện tử đối với sức khỏe con người, Tổ chức Y tế thế giới đã đưa ra nhiều giải pháp tùy thuộc vào tình hình quản lý của mỗi quốc gia, trong đó bao gồm cấm một phần hoặc toàn phần, hoặc quản lý thắt chặt như thuốc lá điếu.

Một số nước trên thế giới như Mỹ, Anh, Nhật, Hàn Quốc, Ấn Độ, Philippines, Thái Lan, New Zealand cho phép thuốc lá thế hệ mới được buôn bán nhưng thắt chặt kiểm soát. New Zealand quy định cụ thể cấm bán cho trẻ dưới 18 tuổi, cấm quảng cáo và cấm sử dụng nơi công cộng; trong khi đó Ấn Độ cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử, hình phạt cho người vi phạm có thể lên đến 1 năm tù.

Thái Lan ra lệnh cấm sử dụng thuốc lá điện tử. Khách du lịch đến Thái Lan không nên mang theo loại thuốc lá này nếu không có thể sẽ phải ngồi tù. Nếu bị phát hiện, người sử dụng sẽ bị tịch thu, phạt tiền, thậm chí phải ngồi tù đến 10 năm. Thái Lan được xem là một trong những nước áp dụng luật nghiêm ngặt nhất về sử dụng thuốc lá điện tử…

 An Nguyên

Thích và chia sẻ bài viết:

tin liên quan

video hot